3 noyabr kuni «O‘zkomnazorat» tomonidan Telegram, YouTube, Instagram, Facebook va Odnoklassniki kabi ijtimoiy tarmoqlar ma'lum muddat davomida bloklandi. Bunga qadar esa iyul oyida TikTok, Twitter, Skype, «VKontakte»ning O‘zbekistondagi faoliyati cheklangandi.
Bu harakatlar «Shaxsga doir ma'lumotlar to‘g‘risida»gi qonunning 27-1-moddasi doirasida Facebook, Google, Telegram va boshqa servislar O‘zbekiston fuqarolarining shaxsiga oid ma'lumotlarini jisman O‘zbekiston hududida saqlash shartlarini bajarmagani uchun amalga oshirilgan.
Ommabop ijtimoiy tarmoqlarning O‘zbekiston hududida cheklab qo‘yilishi bir qancha salbiy oqibatlarga olib kelishi mumkin.
Birinchidan, o‘tgan davr mobaynida va'da qilingan islohotlar uchun jamoatchilik ishonchiga juda katta putur yetadi. Yo‘qotilgan ishonchni qaytib tiklash esa oson bo‘lmasligi aniq. Davlatga nisbatan xalqning ishonchi yuqori bo‘lsagina, barqaror siyosiy tizim va iqtisodiy taraqqiyot haqida gapirish mumkin.
Ikkinchidan, O‘zbekiston hukumati bloklayotgan tarmoqlarga muqobil (alternativ) variant taklif qila olmaydi. Ijtimoiy tarmoqlarni qaysidir ma'noda fikr va g‘oyalar makoni deyish mumkin. Sifatli va tekin axborot qabul qilish imkoniyati mavjud bo‘la turib, texnologik jihatdan taraqqiy etmagan mamlakatda internetni «bolqonlashtirish» siyosati esa mantiqsizlikdir.
Uchinchidan, Telegram yoki YouTube’dan foydalanish cheklab qo‘yildi ham deylik. Odamlar ma'lumot qabul qilishga bo‘lgan ehtiyojini har qanday to‘siqni aylanib o‘tadigan VPNʼdan foydalanish orqali qondira boshlaydi. Ommaviy ravishda bunga o‘tilsa, davlat nazorat qilish imkoniyatini (turli terroristik, pornografik, qimor o‘yinlarini yoki zo‘ravonlik va konstitutsiyaviy tuzumga qarshi turli harakatlarga targ‘ib qiluvchi saytlarni) boy beradi.
To‘rtinchidan, respublika bo‘ylab ko‘plab kompaniya va ishlab chiqarish sub'yektlari potensial mijozlarini ijtimoiy tarmoqlarga reklama joylashtirish orqali topmoqda. So‘nggi yillarda onlayn xizmatlar soni keskin oshdi. Cheklovlar kiritilishi esa ularning moliyaviy holatiga jiddiy zarba beradi va tadbirkorlik muhiti rivojlanishiga to‘siq bo‘la boshlaydi.
Davlat budjetini shakllantiruvchi asosiy omillardan biri tadbirkorlik sub'yektlari tomonidan to‘lanadigan soliqlar hisoblanadi. Shunday ekan, bunda davlatning o‘zi ham sezilarli tarzda zarar ko‘radi. NetBlocks xalqaro nodavlat tashkiloti hisob-kitobiga
