Qiş mavsumida oila a’zolar salomatligini asraşda nimalar muhim?

Ayrim kişilarda vitamin yetişmovçiligi ehtimoli yuqori bölişi mumkin. Masalan, ona suti bilan boqiladigan gödaklar, keksalar, qora tanli va ortiqça vaznli kişilar, şuningdek, surunkali kasalliklari bölganlar xavf guruhiga kiradi. Ayrim steroid dorilar, masalan, silga qarşi preparatlar va oziş uçun vositalar vitamin körsatkiçini pasaytirişi mumkin. Qiş faslida esa vitamin yetişmovçiligi köçaga kam çiqadigan va quyoş nurini kam oladigan kişilarda rivojlanişi mumkin.

Vitamin tanqisligi belgilari öziga xos emas. Şuning uçun mutaxassis maslahatisiz va qon tahlilisiz özingizni yomon his qilişda aynan vitamin tanqisligini aybdor deb körsatiş muşkul. Muşaklar kuçsizligi, suyak va böğimlardagi oğriqlar, kayfiyat tez özgarişi, depressiyaga yaqin holatlar hamda umumiy holsizlik tanqislik belgilari bölişi mumkin.

D vitaminini qaysi manbalardan oliş mumkin?

Quyoş nuri

Norma böyiça D vitamini teri hujayralarida quyoş nuri ta’sirida işlab çiqariladi. Şuning uçun yilning istalgan mavsumida sayrga çiqiş muhim. Iloji boriça şunday kiyiniş kerakki, yuz va kaftlar ultrabinafşa nurlarini oliş uçun oçiq holda bölsin. Teri bilan quyoş nurining bevosita kontaktisiz vitamin işlab çiqarilmaydi. Şuningdek, bu borada balkonda «sayr qiliş» va deraza yonida işlaş ham befoyda: oyna orqali yetarli miqdorda yoruğlik tuşişi imkonsiz.

Qiş oylarida köçaga tonggi vaqtlarda çiqiş kerak. Çunki ultrabinafşa nurlari faolligi va uning indeksi tuşdan keyingi soatlarda pasayişi mumkin. Biroq köp sayrga çiqişga odatlanganlarda ham defitsit bilan töqnaş keliş xavfi bor. Gap şundaki, D vitamini işlab çiqariş darajasi nafaqat ultrabinafşa nurlar faolligi, balki quyoş nuri tuşiş burçagiga ham boğliq böladi.

Oziq-ovqat mahsulotlari

Agar kuz va yoz faslida vitaminni bevosita oliş imkoni bölmasa, u holda muvozanatni ovqatlaniş yordamida töldiriş mumkin. Biroq bu yerda ham öziga xos murakkabliklar bor: vitamin bir neça mahsulotlar tarkibidagina va kiçik dozalarda mavjud. Laktoza, baliq va göşt iste’mol qilmaydigan kişilarda uni kerakli miqdorda oliş ayniqsa muşkul.

Vitamin jonivorlardan olinadigan mahsulotlar, masalan, sariyoğ va tuxum sariği tarkibida eng köp miqdorda böladi. Qiziq jihati, yilning turli mavsumlarida aynan bir mahsulotdagi vitamin miqdori turliça böladi: masalan, bahor faslida xarid qilingan tuxumda kuzdagi tuxumga qaraganda D vitamini köproq böladi. Sut tarkibida mavzkur vitamin köp miqdorda emas, şuning uçun köplab işlab çiqaruvçilar vitamin konsentratsiyasi sun’iy ravişda oşirilgan boyitilgan mahsulot işlab çiqaradi. Masalan, Kanadada ana şunday sut işlab çiqariş qonun bilan talab qilinadi. D vitamini pişloq tarkibida ham bor. Biroq vitaminning sutkalik dozasini oliş uçun uç kilogrammdan ortiq pişloq iste’mol qiliş kerak böladi.

Baliqda vitamin yuqori dozalarda mavjud. Ayniqsa ilon baliq, sardina, skumbriya va treska jigari D vitaminiga boy. Mol jigari ham bu borada yaxşi manba böla oladi. Biroq göşt va göşt mahsulotlari tarkibida vitamin miqdori böyiça baliqdan ança ortda qoladi. Göşt tanlaşda e’tibor beriş kerak bölgan jihat şuki, yoğsiz göştda yoğli göştga qaraganda D vitamini kamroq bölişi mumkin.

D vitamini yuqori haroratga çidamli. Termik qayta işlov berişda uning miqdori juda oz körsatkiçga kamayadi. Tadqiqotlar şuni körsatdiki, vitamin hatto pasterizatsiya qilingan sut va sterillangan mahsulotlarda ham saqlanib qoladi. Ayrim hollarda esa ovqat tayyorlaş jarayonida uning konsentratsiyasi hatto ortadi. Masalan, steyk tayyorlaşda göşt namlikni yöqotadi, uning tarkibidagi quruq vitamin miqdori esa ortadi.

Dori-darmonlar

Ba’zida vitamin darajasini quyoşda böliş va oziq-ovqat mahsulotlar iste’moli bilan nazorat qiliş muşkul. Mazkur masalalarda insonga boğliq bölmagan omillar juda köp. Qutbli tunlarga ega şimoliy mintaqalar, jonivorlardan olinadigan mahsulotlar iste’moli istisno etiluvçi parhezlar, quyoş nurida köp turiş imkonsiz bölgan salomatlik bilan boğliq holatlar – bu va boşqa köplab holatlarda vitaminning dori şaklida mutaxassis tomonidan buyurilişidan foydalaniş mumkin.

Tadqiqotlar şuni körsatadiki, defitsit oldini olişda sintetik D vitamini samarasi oçiq havoda böliş samarasidan kam emas. Yana vitaminning sintetik şakli ötgan asrda raxit epidemiyasini töxtatdi. Şuningdek, tarkibida D vitamini bölgan dori vositalari 18 yoşdan 50 yoşgaça bölgan kişilar, homilador va emizikli ayollar, şuningdek, keksalarga turli dozalarda tavsiya etilişi mumkin.