16:42 / 03.03.2022
53387
Ўзбекистонда рубл курси бўйича мақбул коридор белгиланди

Ўзбекистонда банкларга рубл айирбошлашни тўхтатиб қўймаслик, сотиб олиш ва сотиш курси ўртасидаги фарқни “мақбул даражада” сақлаб туриш “тавсия этилди”. Иқтисодчилар бу қарорни “рублдаги барча рискларни сўмга юклаш” деб таърифлаб, Ўзбекистонга “вагонларда рубл кириб, вагонлаб доллар чиқиб кетиши”дан огоҳлантирди.

Фото: Ntv.ru

Ўзбекистон Марказий банки барча тижорат банкларига рублни сотиб олиш ва сотиш курслари ўртасидаги фарқни “мақбул даражада” сақлаб туришни тавсия қилди.

Регулятор ўз баёнотида Россия рублининг биржа ва биржадан ташқари курслари ўртасида сезиларли фарқлар юзага келаётганини қайд этиб, бу – “Россиядаги фуқароларимизнинг ўз маблағларини эркин валютага алмаштириш жараёнида йўқотишларига олиб келаётгани”ни билдирган.

Шундан келиб чиқиб, Ўзбекистон Марказий банки:

— барча тижорат банкларига Россия рублидаги пул ўтказмалари бўйича айирбошлаш операцияларини узлуксиз амалга ошириш ҳамда валюта курсини белгилашда сотиб олиш ва сотиш курслари ўртасидаги фарқни мақбул даражада сақлаб туриш;

— банкларнинг валюта хавф-хатарларини минималлаштириш мақсадида россия рублини сотиш ва сотиб олиш курсларини жорий халқаро котировкаларга асосан кун давомида ўзгартириб бориш юзасидан тавсиялар берди.

“Бу Россия Федерациясидаги Ўзбекистон фуқароларига пул маблағларини Россия рублида юбориш ва республика ҳудудида ушбу маблағларни ихтиёрий валютада қабул қилиб олиш имконини беради.

Марказий банк мавжуд вазиятни доимий кузатиб бормоқда ва зарур ҳолларда аҳоли манфаатларини ҳамда миллий валюта ва банк тизими барқарорлигини таъминлаш бўйича қўшимча чоралар кўриб боради”, – дейилади МБ баёнотида.

Бир неча иқтисодчилар мазкур чорани “ўзбек банкларига рубл юкламаси” деб атамоқда.

“Агар рубл олиш ва сотиш бўйича торайтирилган маъмурий коридор, масалан +–1 фоиз қўлланиладиган бўлса, Ўзбекистонга вагонларда рубл киради ва Ўзбекистондан вагонлаб доллар чиқиб кетади.

Ҳеч ким рубл олиш ва сотишга қаршимас, лекин бу мажбурият ҳам бўлмаслиги керак. Мазкур жараён очиқ бозор қоидалари, рублнинг конвертацияси кундан кунга чекланаётгани ва унинг устига ағанаган тоғдек рискларни инобатга олган ҳолда юз бериши лозим”, – дея муносабат билдирди иқтисодчи Отабек Бакиров.

“Рубл билан ўзбек сўмини бир саватга қўйиш – рублдаги барча рискларни сўмга юклашга тенг бўлади.

Минг марта айтган бўлсам-да айтаман: бозорга қўйиб бериш керак. Ўзбекистонликлар хоҳласа рублни олишсин, хоҳласа олишмасин”, – дейди иқтисодчи Беҳзод Ҳошимов.

3 март тонгидан рубл курси бўйича тавсия этилган маъмурий коридор: сотиб олиш 97 сўм, сотиш 102 сўм деб белгиланганини тахмин қилиш мумкин – деярли барча банклар рубл айирбошлаш учун айни шу курсни белгилашган.

Отабек Бакиров маъмурий йўл билан Москва биржасида шаклланаётган курс бозор курси эмаслигини айтади.

“Россиядан рубль келтириб уни сўмга айлантириб, кейин доллар сотиб олинса, 1 доллар 112,78 рублга тушади. Солиштириш учун, Москва айирбошлаш шохобчаларида 1 доллар 130-160 рублдан сотилмоқда.

Маъмурий йўл билан Москва биржасида шаклланаётган курс умуман бозорни белгиламайди. Россияликларнинг жамғарган рублларини Ўзбекистонга келтириб долларга айлантириб олишлари учун барча шароитлар яратилиш бошланди.

Беҳзод Ҳошимов айтганидек, бу – рублдаги барча рискларни ўзбек сўмининг устига юклаш. Чўкаётган рубль бизниям чўктиришини қандай исташ мумкин?

Валюта соҳасида янги даврда шу вақтгача бирор бир жиддий хатога йўл қўйилгани йўқ эди. Лекин рубль билан боғлиқ масала жуда аянчли оқибатлар яратади. Кеч бўлмасидан, ҳаммасини бозорнинг ўзига қўйиб беришимиз керак”, – дейди у.

Бакировнинг эътибор қаратишича, банклар мажбурий тартибда олишга ва сотишга мажбур валюталар қаторида рубл кўрсатилмаган. Ўзбекистон Республикасида валюта операцияларини амалга ошириш қоидаларида қуйидагича белгиланган:

“Ўзбекистон Республикаси ҳудудида банк кассаларига АҚШ доллари, инглиз фунт стерлинги, евро, швейцария франки, япон иенаси ҳамда тижорат банкларининг ихтиёрига кўра бошқа чет эл валюталари қабул қилиниши мумкин.

Ички валюта бозорида чет эл валютасини сотиб олиш ва сотиш операциялари чет эл валютасига бўлган талаб ва таклиф асосида шаклланадиган валюта курси бўйича амалга оширилади”.

Иқтисодчи, шунингдек, қонунан Марказий банк ҳукуматдан мустақил эканини эслатган. “Марказий банкларнинг мустақиллиги уруш пайтида ҳам, тинчлик пайтида ҳам, кризис пайтида ҳам, ўсиш пайтида ҳам, инфляция пастлигидаям, инфляция юқорилигидаям, ишсизлик пастлигидаям, ишсизлик юқорилигидаям ҳаддан зиёд муҳим”, – таъкидлайди Отабек Бакиров.

Мавзу
Украина инқирози
2021 йил давомида Россия Украина билан чегарада қўшин тўплади. Сўнгги вақтларда минтақада вазият кескинлашмоқда.
Барчаси
Top