Ortda qolayotgan 2022 yil: Özbekiston va dunyo kimlarni yöqotdi?
|20:12 / 23.12.2022108 2478 min
2022 yil Özbekiston fan, madaniyat, adabiyot va san’at sohasida, jamoatçilik orasida faol bölgan ayrim maşhur kişilarini yöqotdi.
San’at sohasi vakillari
Viloyat Oqilova
Özbekiston xalq artisti Viloyat Oqilova fevral oyida 85 yoşida vafot etdi.
U raqqosa va baletmeyster sifatida qator raqs va baletlar ijro etib, öziga xos maktab yarata olgan.
Töti Yusupova
Ustoz san’atkor, özbek teatr va kino san’atining yirik namoyandasi Töti Yusupova mart oyida 86 yoşida vafot etdi.
Töti Yusupova teatrdagi rollaridan taşqari, köplab filmlarda turli obrazlarni yaratgan: «Tölangan qarz»da Zebi, «Qora muşuk»da Salima, «Abdullajon»da Xolida, «Ipak daraxti»da Töti, «Seni izlab»da ona, «Oyijon»da Buvijon, «Dilxiroj»da momo rollari şular jumlasidan. Aktrisa «Özbekfilm»da yuzdan ortiq badiiy filmlarga ovoz bergan.
Maryam Ixtiyorova
Teatr va kinoaktrisasi, Özbekiston xalq artisti Maryam Ixtiyorova mart oyida 82 yoşida vafot etdi.
Maryam Ixtiyorova faoliyati davomida teatrda sahnalaştirilgan 100 dan ortiq spektakllarda rol öynagan, bundan taşqari kino va televideniyeda ham sermahsul ijod qilgan.
Lutfilla Sa’dullayev
Özbekiston xalq artisti Lutfulla Sa’dullayev 10 aprel kuni 81 yoşida vafot etdi. Özbek kinotomoşabini uni «Bahor qaytmaydi» videofilmidagi Alimardon Törayev, «Odam böliş qiyin»dagi Abdulla, «Şaytanat» serialidagi Qiliç Sulaymonov, «Otalar sözi»dagi iştiroki, şuningdek, «Osmondagi bolalar», «Fotima va Zuhra» va «Tsunami» kabi filmlaridagi rollari orqali eslab qolgan.
Mavzuga oid
Ravşan Namozov
Xonanda öz faoliyatini 1989 yili taşkil etilgan «Qars» guruhida boşlagan. 1991 yildan buyon yakkaxon ijod qilgan xonanda 1993 yili Özbekistonda xizmat körsatgan artist unvoni bilan taqdirlangan.
Davron Ğoipov
Özbek rok-pop qöşiqçisi Davron Ğoipov 1980 yilgaça «Yalla» guruhida gitarist sifatida ijod qilgan. 1981 yilda «Original» guruhiga asos solgan va tez orada maşhurlikka erişgan. U «Kerak emas şahlo közlaring», «Qaydasan», «Bu nima bu?», «Şoşmagin» singari yuzlab xit qöşiqlar yaratgan.
Jasur Rafiqov
Noyabr oyida sobiq «Ummon» guruhi xonandasi Jasur Rafiqov saraton kasali sabab vafot etdi.
Jamoatçilik faollari
Lola Murotova
Özbekiston qahramoni, Oltiariq tumanidagi «Nurli obod» fermer xöjaligi rahbari Lola Murotova 40 yildan ortiq qişloq xöjaligi sohasida mehnat qilib kelgan. U may oyida 64 yoşida vafot etdi.
Axbor Imomxöjayev
Taniqli futbol şarhlovçisi, Özbekiston sport jurnalistlari otaxoni Axbor Imomxöjayev may oyida 86 yoşida olamdan ötdi. U umrining 60 yildan oşiq qismini özbek futbol rivoji va özbek sporti jurnalistikasiga bağişlagan.
Umid Davlatov
Taniqli advokat Umid Davlatov sentabr oyida vafot etdi. U köplab şov-şuvli sud işlarida advokatlik qilgan. Xususan, bloger Otabek Sattoriyning advokati sifatida sudda uning huquqlarini himoya qilgan. Davlatov xorazmlik bloger va huquq faoli Nafosat Olloşukurova işida ham advokat sifatida işlagan.
Adabiyotçilar
Şarof Boşbekov
2022 yil boşida, 26 yanvar kuni taniqli dramaturg Şarof Boşbekov vafot etgandi.
Şarof Boşbekov yozuvçilik ijodini 1980 yilda «Taqdir eşigi» nomli komediya bilan boşlagan. Şundan söng adibning birin-ketin yozilgan «G» varianti» (1981), «Ğurur» (1982), «Jumboq» (1986) hikoyalari, «Tikansiz tipratikanlar», «Musiqa sayyorasi», «Tentak fariştalar», «Tuşov uzgan tulporlar» (1983) dramasi, «Eşik qoqqan kim?» (1987), «Eski şahar gavroşlari» (1998), «Temir xotin» (1989) kabi jiddiy komediyalari özbek dramaturgiyasi xazinasini boyitdi. «Temir xotin» komediyasi nafaqat respublikamiz, balki boşqa mamlakatlar teatrlarida ham sahnaga qöyilgan.
Umarali Normatov
29 yanvar kuni adabiyotşunos olim, akademik Umarali Normatov vafot etdi.
Olim zamonaviy özbek adabiyoti, xususan, özbek romançiligi masalalari böyiça yetuk mutaxassis sifatida tanilgan. Filologiya fanlari doktori, professor Umarali Normatovni nafaqat mamlakat, balki Markaziy Osiyo davlatlari filologik yönalişidagi oliy ta’lim muassasalari, ilmiy markazlari ham murabbiy, taniqli adabiyotşunos olim sifatida e’tirof etgan.
Jamol Kamol
Şoir 1992 yilda Özbekiston xalq şoiri unvoni bilan taqdirlangan. U tarjima sohasida ham öçmas iz qoldirgan. Mavlono Jaloliddin Rumiyning olti kitobdan iborat «Masnaviyi ma’naviy» asarini, Şayx Fariduddin Attorning asarlarini, Abdurahmon Jomiyning ğazallar kitobini, buyuk ingliz dramaturgi Uilyam Şekspirning öndan ortiq asarlarini bevosita ingliz tilidan tarjima qilgan.
Fan sohasi vakillari
Rahim Hayitov
Asli samarqandlik taniqli immunolog Rahim Hayitov mart oyida 78 yoşida Moskvada vafot etdi. U Rossiya allergologlar va klinik immunologlar uyuşmasi prezidenti, JSST immunologiya böyiça eksperti bölib faoliyat yuritgan, OIVga qarşi rus vaksinasining işlab çiquvçilaridan biri sifatida tanilgan.
Ibrohim Haqqul
Olim, adabiyotşunos Ibrohim Haqqul 74 yoşida vafot etdi. U 1972 yildan to vafotiga qadar Alişer Navoiy nomidagi Til va adabiyot institutida faoliyat yuritib kelgan.
Edvard Rtveladze
Fevral oyida 80 yoşida olamdan ötgan akademik Edvard Rtveladze Markaziy Osiyo mintaqasi tarixi va madaniyatining ulkan qatlamlarini, Buyuk Ipak yölining eski va yangi marşrutlarini örganib çiqqan. Jumladan, uning rahbarligida Tohariston ekspeditsiyasi tomonidan Kampirtepada olib borilgan qazişlar natijasida arxeologik amaliyotda ilk marta Kuşonlar davriga oid qadimiy şahar xarobasi töliq oçilgan.
Bu yil vafot etgan dunyo maşhurlari
2022 yilda dunyoga taniqli bir qator şaxslar ham olamdan ötdi.
Yelizaveta II
Sentyabr oyida Buyuk Britaniya qiroliçasi Yelizaveta II 96 yoşida vafot etdi.
Yelizaveta II 70 yil mobaynida Buyuk Britaniya, Kanada, Avstraliya va yana 12 mustaqil davlatni boşqardi. U taxtga 1952 yil 6 fevralida, Uinston Çerçill boş vazir ekanida çiqqan.
Mixail Gorbaçyov
Avgust oyida sovet davlatining sönggi rahbari va KPSS markaziy qömitasining sönggi boş kotibi Mixail Gorbaçyov vafot etdi.
Gorbaçyov davrida Afğonistondagi ön yillik harbiy kampaniya yakunlandi, u yerdan sovet qöşinlari olib çiqildi. 1990 yilda Mixail Gorbaçyov SSSRning birinçi prezidenti bölib, bu lavozimni egallagan yagona siyosatçi sifatida tarixga kirdi. Xuddi şu yili u tinçlik böyiça Nobel mukofotiga sazovor bölgan.
Sindzo Abe
Yaponiyaning sobiq boş vaziri, mamlakatni 2006-2007 va 2012-2020 yillarda boşqargan Sindzo Abe avgust oyida suiqasd sabab vafot etdi.
Yuriy Şatunov
Rossiyalik maşhur qöşiqçi Yuriy Şatunov iyun oyida 48 yoşida vafot etdi. U 90-yillarning maşhur «Laskovyy may» guruhi solisti bölgan.
