The (Times Higher Education) reytingiga kirgan top 200 ta universitetning qariyb to‘rtdan bir qismida (48 tasida) ayollar rahbarlik qilmoqda. So‘nggi yillarda dunyoning eng yaxshi universitetlariga ayollarning rahbarlikka kelish holatlari ancha ko‘paydi. Bu ko‘rsatkich o‘tgan yilgidan 12 foiz, 5 yil avvalgidan esa 41 foizga yuqorilagan. 5 yil oldin top universitetlarning atigi 34 tasida ayollar rektorlik qilgan.
AQSh va Germaniya top universitetlarda rahbar ayollar soni oshishi bo‘yicha yetakchi o‘rinlarda. Germaniyada 5 ta top universitetni ayollar boshqaryapti.
THE xalqaro reytingi ma’lumotlariga ko‘ra AQShdagi nufuzli 58 ta universitetning 16 tasida ayollar rahbarlik qilmoqda. O‘tgan yili ayol rahbarlar 13 nafar bo‘lgan. Xususan, Oksford universiteti, Massachusets texnologiyalar universiteti, Pensilvaniya universiteti, British Kolumbiya universitetlarini ayollar boshqaradi.
Shuningdek Sharqiy Osiyo va O‘rta Sharqda ham bu borada sezilarli o‘zgarishlar bo‘lgan. Garchi oliy ta’lim boshqaruvida xotin-qizlar rolini oshirishda sezilarli o‘zgarishlarga erishilgan bo‘lsa-da, hali tengsizlik ham yetarlicha. Nufuzli universitetlar joylashgan 27 ta davlatda ayol rektorlar faoliyat yuritayotgan bo‘lsa, shunday OTM bor 12 ta davlatdagi nufuzli OTMlar rahbarlari erkaklarga ishonib topshirilgan.
Ta’lim boshqaruvidagi ayollar qanday muammolarga duch keladi?
Ayollarning ta’lim sohasidagi ulushi muammosiga xalqaro miqyosda e’tibor qaratilishi kerak. 2018 yilda AQShda assistent professorlarning 53 foizini, dotsentlarning 46 foizini tashkil qilgan. Biroq ular to‘laqonli professorlarning (full professor) atigi 34 foizini tashkil qilishgan.
Ma’lum muddat Oksford universiteti prorektori bo‘lgan Luiza Richardsonning qayd etishicha, yuqori martabali ayollarga nisbatan media zo‘ravonligi yuqori. Bular universitetlar rahbariyatining real muammosidir. Ijtimoiy tarmoqlar orqali qo‘rqitish, bezorilik, tajovuz, o‘lim tilash, tashqi ko‘rinish ustidan kulish va ayollarga mos bo‘lmagan turli haqoratlar ayol rahbarlar faoliyatiga xalaqit beradi.
«Toki biz xotin-qizlar qo‘rquviga sabab bo‘ladigan trollarni tag-tomiri bilan yo‘qotmas ekanmiz universitetlar va boshqa jamiyat institutlarida ayol liderlar kamligicha qolaveradi», deydi Richardson xonim.
