Öqituvçilar ta’til pullari kamayib ketganidan şikoyat qilmoqda. Muammo nimada?

Turikovaning aytişiça, 2022 yil oktyabr oyida qabul qilingan yangi tahrirdagi Mehnat kodeksi 2023 yil 30 aprelda kuçga kirguniga qadar, barça normativ hujjatlar yangi kodeks talablariga moslaştirilişi kerak edi. Şu sababli boş vazir topşiriğiga asosan, 2023 yil 1 fevralgaça öqituvçilarning yillik uzaytirilgan ta’til davomiyligi borasida normativ-huquqiy hujjat işlab çiqilişi kerak edi. Bunga Oliy ta’lim, Iqtisodiyot, Moliya, Bandlik va Adliya vazirliklari mas’ul.

“Ammo bu hujjatni şu vaqtgaça heç kim işlab çiqmadi. Biz mas’ul vazirliklardan nega hujjatni işlab çiqişmaganini söradik, tezroq hujjat loyihasi tayyorlanişi va biz ta’tillar jadvalini işlab çiqişimiz kerakligini aytdik. Ammo javob bölmadi. Biz Kasaba uyuşmasi hujjat loyihasini işlab çiqişga majbur böldik. Çunki ma’muriy islohotlar tufayli kadrlar almaşdi, özgarişlar böldi va hujjat loyihasini tayyorlaşga imkon bölmadi, ularni ham tuşunyapmiz. Ammo nima bölganda ham boş vazirning topşiriği bajarilmadi. Bu hujjatdan umuman darak bölmagaç, may oylarida işlab çiqdik, oy oxirida loyiha uç tomonlama komissiyaga kiritildi”, – deydi u.

Uning ta’kidlaşiça, ayni paytda öqituvçilarga ta’til belgilanişi uçun huquqiy asos bölmagani bois, ta’til davomiyligini tasdiqlaşda anglaşilmovçilik yuzaga kelmoqda.

“Öqituvçilarga 56 kalendar kuni ta’til berilsin degan hujjatning özi yöq. 48 kalendar kuni berilsin degan narsaga ham huquqiy asos yöq. Demak, bu yo tuman adliya bölimlarining xatosi, yoki iş beruvçilarniki. 48 iş kuni bilan 56 kalendar kuni bir xil narsa, ikkalasi ham 1,5-2 oyga yaqin ta’til beriladi degani.

48 iş kuni degan narsani 48 kalendar kuniga özgartirişdi, ammo şuni 56 kalendar kuni deb bersa ham bölardi. Bu holat xodimlar huquqlarining yomonlaşişiga olib kelyapti. Eski kodeksda ham, yangisida ham xodimlarning ahvolini yomonlaştirişga qaratilgan me’yorlar noqonuniy hisoblanişi nazarda tutilgan”, – deydi Turikova.

“Öqituvçilarga ta’til pulidagi farq tölab beriladi” — mas’ullar

Kambağallikni qisqartiriş va bandlik vazirligi boşqarma boşliği Laziz Qarşiyevning Kun.uz söroviga javoban ma’lum qilişiça, ta’til davomiyligini 48 kalendar kuni (41 iş kuni) deb hisoblaş noqonuniy hisoblanadi.

“Kim şunaqa qilayotgan bölsa, qonunbuziliş hisoblanadi. Agar şunday holatlar kuzatilsa, tumanlardagi vazirlikning bandlik bölimlariga murojaat qilişsa, kam ta’til puli tölanayotganlarga 7 kun farqi, albatta, tölab beriladi”, – dedi u.

Qarşiyev öqituvçilarning ta’til davomiyligi borasida normativ hujjat loyihasi Vazirlar Mahkamasiga kiritilganini aytdi.

“Ammo bu hujjat hali qabul qilinmadi degani öqituvçilarga 41 iş kuniga ta’til belgilanişi kerak deganimas. Çunki mehnat şartnomalari öz kuçida, şartnoma 48 iş kuni deb berilgan, demak yakşanbalarni ham qöşib 56 kalendar kuni deb belgilab berişi kerak”, – dedi u.

Vazirlik mas’uliga köra, bunday holat hamma hududda ham kuzatilmayapti. “Qonunlarni tuşunmagan adliya bölimlari tomonidan bunday xatoga yöl qöyilayotgan bölişi mumkin”, – dedi Qarşiyev.

Maktab va maktabgaça ta’lim vazirligi mas’ullarining Kun.uz'ga ma’lum qilişiça, Adliya vazirligi hududiy yuridik xizmat körsatiş markazlariga Vazirlar Mahkamasi qarori çiqqunça, eski Mehnat kodeksi böyiça ta’til davomiyligi belgilanişi borasida xulosa berişni tavsiya qilgan. Vazirlar Mahkamasi qarori çiqqanidan keyin, ta’til 56 kalendar kuni deb hisoblanadimi yoki 48 kalendar kunimi – örtadagi farq tölab berilişi aytilmoqda.

Yakşanbalar uçun ham pul tölanadimi?

Yangi Mehnat kodeksiga muvofiq, ta’tillar iş kunida emas, kalendar kunida belgilanişi nazarda tutilgan. Demak, şu vaqtgaça öqituvçilar 48 iş kuni, ya’ni 56 kalander kuni dam olgan. Agar yuqorida tilga olingan Vazirlar Mahkamasi qarori tasdiqlansa, öqituvçilar 56 kalendar kuniga, ya’ni ta’til davridagi 48 iş kunidan taşqari, 7 yakşanba uçun ham ta’til puli olişlari mumkin.

“Biz buni talab qilyapmiz, normativ hujjat loyihasiga ham kiritdik, agar tasdiqlansa, yakşanba kuni uçun ham tölanadi”, – dedi Kun.uz muxbiri bilan suhbatda Kasaba uyuşmasi mutaxassisi Lazokat Turikova.

Ammo bandlik vazirligi mas’uli Laziz Qarşiyev buni aniq ayta olmasligini ta’kidladi.

“Bir narsa deyolmayman, Vazirlar Mahkamasi qarori tasdiqlangaç, aniq böladi”, – dedi u.

Endi öqituvçilar Vazirlar Mahkamasi qarori qabul qilungança kutişi kerak: yo 48 kalander kuni uçun pul olişadi – bunda 41 kunga tölab berilganlarga 7 kunlik farq tölab beriladi. Yoki 56 kalendar kuni uçun haq olişlari mumkin böladi. Lekin Moliya vazirligi 56 kun uçun pul tölaşga xayrixoh bölmasligi mumkin: tahririyatga yetib kelgan ma’lumotga köra, buning uçun birgina maktabgaça va maktab ta’limi tizimiga budjetdan 1,5-2 trln ajratiş kerak. Hali musiqa, sport, Temurbeklar (va boşqa) maktablari, qayta tayyorlaş markazlari va oliy ta’lim muassasalari bor. Kasaba uyuşmasi va Ta’lim vazirligi esa ta’til pulini avvalgidek 56 kunga tölaşni talab qilyapti. Masala natijasi yakuniy qaror qanday bölişiga boğliq böladi.

Madina Oçilova,
Kun.uz