O‘qituvchilar ta’til pullari kamayib ketganidan shikoyat qilmoqda. Muammo nimada?

Turikovaning aytishicha, 2022 yil oktyabr oyida qabul qilingan yangi tahrirdagi Mehnat kodeksi 2023 yil 30 aprelda kuchga kirguniga qadar, barcha normativ hujjatlar yangi kodeks talablariga moslashtirilishi kerak edi. Shu sababli bosh vazir topshirig‘iga asosan, 2023 yil 1 fevralgacha o‘qituvchilarning yillik uzaytirilgan ta’til davomiyligi borasida normativ-huquqiy hujjat ishlab chiqilishi kerak edi. Bunga Oliy ta’lim, Iqtisodiyot, Moliya, Bandlik va Adliya vazirliklari mas’ul.

“Ammo bu hujjatni shu vaqtgacha hech kim ishlab chiqmadi. Biz mas’ul vazirliklardan nega hujjatni ishlab chiqishmaganini so‘radik, tezroq hujjat loyihasi tayyorlanishi va biz ta’tillar jadvalini ishlab chiqishimiz kerakligini aytdik. Ammo javob bo‘lmadi. Biz Kasaba uyushmasi hujjat loyihasini ishlab chiqishga majbur bo‘ldik. Chunki ma’muriy islohotlar tufayli kadrlar almashdi, o‘zgarishlar bo‘ldi va hujjat loyihasini tayyorlashga imkon bo‘lmadi, ularni ham tushunyapmiz. Ammo nima bo‘lganda ham bosh vazirning topshirig‘i bajarilmadi. Bu hujjatdan umuman darak bo‘lmagach, may oylarida ishlab chiqdik, oy oxirida loyiha uch tomonlama komissiyaga kiritildi”, – deydi u.

Uning ta’kidlashicha, ayni paytda o‘qituvchilarga ta’til belgilanishi uchun huquqiy asos bo‘lmagani bois, ta’til davomiyligini tasdiqlashda anglashilmovchilik yuzaga kelmoqda.

“O‘qituvchilarga 56 kalendar kuni ta’til berilsin degan hujjatning o‘zi yo‘q. 48 kalendar kuni berilsin degan narsaga ham huquqiy asos yo‘q. Demak, bu yo tuman adliya bo‘limlarining xatosi, yoki ish beruvchilarniki. 48 ish kuni bilan 56 kalendar kuni bir xil narsa, ikkalasi ham 1,5-2 oyga yaqin ta’til beriladi degani.

48 ish kuni degan narsani 48 kalendar kuniga o‘zgartirishdi, ammo shuni 56 kalendar kuni deb bersa ham bo‘lardi. Bu holat xodimlar huquqlarining yomonlashishiga olib kelyapti. Eski kodeksda ham, yangisida ham xodimlarning ahvolini yomonlashtirishga qaratilgan me’yorlar noqonuniy hisoblanishi nazarda tutilgan”, – deydi Turikova.

“O‘qituvchilarga ta’til pulidagi farq to‘lab beriladi” — mas’ullar

Kambag‘allikni qisqartirish va bandlik vazirligi boshqarma boshlig‘i Laziz Qarshiyevning Kun.uz so‘roviga javoban ma’lum qilishicha, ta’til davomiyligini 48 kalendar kuni (41 ish kuni) deb hisoblash noqonuniy hisoblanadi.

“Kim shunaqa qilayotgan bo‘lsa, qonunbuzilish hisoblanadi. Agar shunday holatlar kuzatilsa, tumanlardagi vazirlikning bandlik bo‘limlariga murojaat qilishsa, kam ta’til puli to‘lanayotganlarga 7 kun farqi, albatta, to‘lab beriladi”, – dedi u.

Qarshiyev o‘qituvchilarning ta’til davomiyligi borasida normativ hujjat loyihasi Vazirlar Mahkamasiga kiritilganini aytdi.

“Ammo bu hujjat hali qabul qilinmadi degani o‘qituvchilarga 41 ish kuniga ta’til belgilanishi kerak deganimas. Chunki mehnat shartnomalari o‘z kuchida, shartnoma 48 ish kuni deb berilgan, demak yakshanbalarni ham qo‘shib 56 kalendar kuni deb belgilab berishi kerak”, – dedi u.

Vazirlik mas’uliga ko‘ra, bunday holat hamma hududda ham kuzatilmayapti. “Qonunlarni tushunmagan adliya bo‘limlari tomonidan bunday xatoga yo‘l qo‘yilayotgan bo‘lishi mumkin”, – dedi Qarshiyev.

Maktab va maktabgacha ta’lim vazirligi mas’ullarining Kun.uz'ga ma’lum qilishicha, Adliya vazirligi hududiy yuridik xizmat ko‘rsatish markazlariga Vazirlar Mahkamasi qarori chiqquncha, eski Mehnat kodeksi bo‘yicha ta’til davomiyligi belgilanishi borasida xulosa berishni tavsiya qilgan. Vazirlar Mahkamasi qarori chiqqanidan keyin, ta’til 56 kalendar kuni deb hisoblanadimi yoki 48 kalendar kunimi – o‘rtadagi farq to‘lab berilishi aytilmoqda.

Yakshanbalar uchun ham pul to‘lanadimi?

Yangi Mehnat kodeksiga muvofiq, ta’tillar ish kunida emas, kalendar kunida belgilanishi nazarda tutilgan. Demak, shu vaqtgacha o‘qituvchilar 48 ish kuni, ya’ni 56 kalander kuni dam olgan. Agar yuqorida tilga olingan Vazirlar Mahkamasi qarori tasdiqlansa, o‘qituvchilar 56 kalendar kuniga, ya’ni ta’til davridagi 48 ish kunidan tashqari, 7 yakshanba uchun ham ta’til puli olishlari mumkin.

“Biz buni talab qilyapmiz, normativ hujjat loyihasiga ham kiritdik, agar tasdiqlansa, yakshanba kuni uchun ham to‘lanadi”, – dedi Kun.uz muxbiri bilan suhbatda Kasaba uyushmasi mutaxassisi Lazokat Turikova.

Ammo bandlik vazirligi mas’uli Laziz Qarshiyev buni aniq ayta olmasligini ta’kidladi.

“Bir narsa deyolmayman, Vazirlar Mahkamasi qarori tasdiqlangach, aniq bo‘ladi”, – dedi u.

Endi o‘qituvchilar Vazirlar Mahkamasi qarori qabul qilungancha kutishi kerak: yo 48 kalander kuni uchun pul olishadi – bunda 41 kunga to‘lab berilganlarga 7 kunlik farq to‘lab beriladi. Yoki 56 kalendar kuni uchun haq olishlari mumkin bo‘ladi. Lekin Moliya vazirligi 56 kun uchun pul to‘lashga xayrixoh bo‘lmasligi mumkin: tahririyatga yetib kelgan ma’lumotga ko‘ra, buning uchun birgina maktabgacha va maktab ta’limi tizimiga budjetdan 1,5-2 trln ajratish kerak. Hali musiqa, sport, Temurbeklar (va boshqa) maktablari, qayta tayyorlash markazlari va oliy ta’lim muassasalari bor. Kasaba uyushmasi va Ta’lim vazirligi esa ta’til pulini avvalgidek 56 kunga to‘lashni talab qilyapti. Masala natijasi yakuniy qaror qanday bo‘lishiga bog‘liq bo‘ladi.

Madina Ochilova,
Kun.uz