Tamaki kompaniyalari yilning qaysi paytida reklamalarga zo‘r beradi? – “Zakovat”ning kuzgi mavsumi ilk o‘yinidan reportaj
|20:58 / 06.10.202314 07415 min
Rivojlangan davlatlardagi supermarketlarda qimmat tovarlar sotiluvchi bo‘limlar poliga nega kichik plitkalar o‘rnatiladi? 1970 yillarda McDonald’s restoranlarida choy yoki qahvaga qo‘shib beriluvchi ingichka, uzun qoshiqlardan nega voz kechilgan? – “Zakovat” teleo‘yini kuzgi mavsumining ilk o‘yinida Bobur Yoqubov jamoasi ishtirok etdi.
Foto: ZakovatFoto: Zakovat
Jamoa a’zolari (suratda chapdan o‘ngga):
Orif Tolipov - sport sharhlovchisi;
Sitora Farmonova - boshlovchi va aktrisa;
Bobur Yoqubov - shifokor (jamoa sardori);
Eldar Asanov - filolog;
Nurbek Alimov - xalqaro munosabatlar eksperti;
Shahnoza Soatova - Adliya vazirligi xodimi.
O‘yinni suratga olish jarayonidan lavhalar
Bobur Yoqubov jamoasi 2023 yilning kuzgi mavsumi birinchi o‘yinida ishtirok etadi.
Ma’lum tanaffusdan so‘ng “Zakovat” magistri Bobur Yoqubov o‘yinlarga ishtirokchi sifatida qaytdi. Bu safar mutlaq yangi tarkibdagi jamoa bilan. Jamoadan mashhur jurnalist va blogerlarning o‘rin olgani o‘yinga bo‘lgan qiziqishni bir necha barobarga kuchaytirishi turgan gap.
1-raund savoli rivojlangan davlatlardagi supermarketlarda ikki xil plitkalar polga terilishi, narxi baland tovarlar bilan savdo qiluvchi bo‘limlarda nega kichik plitkalar polga urilishi haqidagi savol o‘ynaldi. Jamoa ilk savolda muvaffaqiyatli harakat qilib, raundni o‘z foydasiga hal qildi – 1:0.
2-raundda tabiatshunoslar Markaziy Osiyodagi bir tog‘ni XX asr 70 yillaridan boshlab qanday ikkita so‘zli nom bilan atay boshlagani haqida savol o‘ynaldi. Jamoa muhokama davomida savolning javobiga yetib bora olmadi va hisob tenglashdi. Hisob – 1:1.
Jamoa a’zosi Orif Tolipov
3-raundda Gonkongni Guanjou bilan bog‘lovchi, uzunligi 55 kmli ko‘prikning chegara qismi nega g‘ayrioddiy qilib qurilganining sababi so‘raldi. Ushbu savolda ham jamoa yaxshi harakat qilib, savolning mantig‘iga yetib bora oldi va hisobda oldinga chiqib oldi. Hisob – 2:1.
Mavzuga oid
Jamoa a’zosi Sitora Farmonova
4-raundda Xorazm milliy raqslaridan biri namoyish etilib, ushbu raqs nomi nega “101” deb atalishi so‘raldi. Savolning javobiga ancha yaqin borgan bo‘lsa-da, jamoaning javobi biroz noaniq edi va hisob tenglashdi. Hisob – 2:2.
5-raundda o‘ziga xos sharchadan XV asrda Italiyadagi uzoq tog‘li hududlardagi cherkovlarda ibodatga kelganlar nima maqsadda foydalangan, degan mazmundagi savol bilimdonlarga noqulay keldi. Hisob – 2:3.
Keyingi raund savoli 1970 yillarda McDonald’s restoranlarida har bir finjon choy yoki qahva ichiga ingichka, uzun qoshiqlar solib tarqatilgani, bu qoshiqlar tez-tez yo‘qolib qola boshlagach, nega bu qoshiqlardan foydalanish butkul to‘xtatilgani haqida bo‘ldi. Ushbu savolda jamoa omadsizlikka uchradi. Hisob – 2:4.
Jamoa a’zosi Shahnoza Soatova
7-raundda shoir Iqbol Mirzoning mashhur inson haqidagi she’ri asosida tuzilgan qiziqarli savol o‘ynaldi. Jamoa ushbu savolda o‘zi to‘g‘ri javob topa olmagan bo‘lsa-da, klub yordamidan foydalangan holda hisobiga navbatdagi ochkoni qo‘shib qo‘ydi. Hisob – 3:4.
Jamoa a’zosi Nurbek Alimov
Keyingi raundda Mixail Sholoxovning insondagi bir holatga bergan qiziqarli ta’rifi haqida savol o‘ynaldi. Ushbu savolga jamoa to‘g‘ri javob berib, hisobni tenglashtirdi – 4:4.
Jamoa sardori Bobur Yoqubov
9-raundda tamaki kompaniyalari yilning qaysi paytida reklamalarga zo‘r berishi haqida savol o‘ynaldi. Jamoa chuqur mantiqli ushbu savolning javobiga yetib borolmadi va hisob teletomoshabinlar foydasiga og‘di. Hisob – 4:5.
Jamoa a’zosi Eldar Asanov
10-raundda mashhur asarlarning tarjimadan keyin yaponlar tomonidan qo‘yilgan nomlari haqidagi qiziqarli blits savollari o‘ynaldi. Blitsning birinchi va ikkinchi savoliga to‘g‘ri javob bergan jamoa, afsuski, uchinchi savolda omadsizlikka yuz tutdi.
Shu tariqa mavsumning ilk o‘yini 4:6 hisobi bilan yakunlandi.
O‘yin stenogrammasi bilan quyida tanishib chiqishingiz mumkin.
1-raund. Savol muallifi: Muxlisa Ma’rufxo‘jayeva, Andijon viloyati, Oltinko‘l tumani
Boshlovchi: Marhamat, ikki xil pol plitkalari olib chiqilsin.
Rivojlangan davlatlardagi supermarketlarda ikki xil plitkalar polga teriladi. Ba’zi narxi baland tovarlar bilan savdo qiluvchi bo‘limlarda albatta kichik plitkalar polga uriladi. Ularning jimjimasiga e’tibor bermanglar. Ularning katta-kichikligiga e’tibor beringlar. Buning natijasida supermarket katta foyda ko‘rar ekan.
Diqqat savol: Mayda plitka yopishtirilgan bo‘limlar nimaning hisobiga ko‘p foyda ko‘radi?
Javobni Bobur Yoqubov beradi: Bizning fikrimizcha, mayda plitka qo‘yilgandan keyin ularning orasida ozgina joy qoladi-da, supermarket aravachasi yurganida qiynalib o‘tadi, ya’ni sekinlashib yurishga majbur bo‘ladi. Xaridor, o‘sha joyda ko‘proq narsalarni ko‘rishga va qiziqishiga sabab bo‘lishi mumkin va o‘sha qimmatroq narsa ko‘proq xarid qilinadi.
To‘g‘ri javob: Bilasiz, supermarketlarda har bir xaridor arava yetaklab yuradi. Mayda plitka terilgan bo‘limlarda ular aravachani beixtiyor sekinlashtirishga majbur bo‘lishadi. Chunki mayda plitkalar ustidan yurganda arava shovqin chiqaradi, tovarlarni sinchkovlik bilan kuzatishga va ehtimolki uni sotib olishga imkoniyat bo‘ladi.
Hisob: 1 - 0
Bilimdonlar jamoasi 1 million so‘m pul mukofotini qo‘lga kiritdi.
2-raund. Savol muallif: Jamshid Umrzoqov, Sirdaryo viloyati, Oqoltin tumani
Boshlovchi: Diqqat ekranga qarang.
Bu Markaziy Osiyo hududidagi tog‘larning surati, qaysidir tog‘.
Diqqat savol: Tabiatshunoslar XX asr 70 yillaridan boshlab qanday ikkita so‘zli nom bilan bu tog‘larni atay boshlashgan?
Javobni Orif Tolipov beradi:
Biz jamoa bilan o‘ylab, tabiat galereyalari deb atala boshlagan deb hisobladik.
To‘g‘ri javob: 1969 yili AQSh astronavtlari Oyga qo‘nib u yerning suratini olib tushishgan, bu kabi tog‘lar Oyda ham borligidan tabiatshunoslar bu tog‘ni ham Oydagi tog‘lar deb atashgan.
Hisob: 1 - 1
Jamshid Umrzoqov 1 million so‘m pul mukofotini qo‘lga kiritdi.
3-raund. Savol muallifi: Yodgor Hurramov, Samarqand viloyati, Urgut tumani
Boshlovchi: Diqqat ekranga qarang.
Bu judayam mashhur ko‘prik. Hongkongni Huanjou bilan bog‘lovchi uzunligi 55 kmli ko‘prikning chegara qismi tasvirlangan. Qariyb 10 yil qurilgan bu ko‘prik. Nega mana shunday g‘ayrioddiy qilib qurilganiga esa bir sabab bor.
Diqqat savol: Rasmni obdan o‘rganing, kuzating va bir daqiqadan keyin nega inshoot bunchalik murakkab qurilganini topib bering.
Javobni Nurbek Alimov beradi: Bu ko‘prikning bunday qurilishiga sabab Hongkongda yo‘l harakatiga ko‘ra, to‘g‘riga yurish uchun chap tomondan yurish kerak, Xitoyda to‘g‘riga yurish uchun yo‘lning o‘ng tomonidan yurish kerak. Shu uchun, shu ikkala yo‘l harakatini sinxronizatsiya qilish maqsadida shunday qilib qurilgan. Harakat xavfsizligini ta’minlashgan.
To‘g‘ri javob: Daryoning chap qirg‘og‘i Hongkong, o‘ng qirg‘og‘i Xitoyning Huanjousi. Mana ko‘ryapsiz, ilon izi bo‘lib aylana bo‘lib ketgan. Avtomobil yo‘llari o‘zgarib ketmoqda. Chunki Hongkongda avtomobil harakatlanishi o‘ng tomonlama, Xitoyda chap tomonlama. Ko‘prikning bunday qurilishiga sabab chegaradan o‘tishi bilan o‘sha davlat yo‘nalishiga tushib oladi.
Hisob: 2 - 1
Bilimdonlar jamoasi 1 million so‘m pul mukofotini qo‘lga kiritdi.
4-raund. Savol muallifi: Tursunoy Rahimova, Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Tuproqqal’a.
Boshlovchi: Diqqat ekranga qarang.
Xorazm xalq raqslaridan biri namoyish etildi. Odatda kuy-qo‘shiqlarga go‘zal gullar, go‘zal qizlarning nomlari qo‘yiladi. Ammo siz ko‘rib turgan Xorazmcha raqs nomi “101” deb ataladi.
Diqqat savol: Raqsning “101” deb atalishiga sababni ayting.
Javobni Shahnoza Soatova beradi: Bizning fikrimizcha, ushbu raqs ayol kishining uy ichida qiladigan 101 ta ishini o‘zida jam etgan.
To‘g‘ri javob: Xorazm kuyiga sahnalashtirilgan bu raqsda 101 ta harakat jamlangan. Har bir qilingan harakat qayta takrorlanmaydi. Shuning uchun ham “101” deb nomlangan.
Hisob: 2 - 2
Savol muallifi Tursunoy Rahimova 2 million so‘m pul mukofotini qo‘lga kiritdi.
5-raund. Savol muallifi: Ulbo‘lsin Davlatboyeva, Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Nukus shahri
Boshlovchi: Diqqat, yana ekranga qarang.
Bu sharchadan XV asrda Italiyadagi uzoq tog‘li hududlardagi cherkovlarda foydalanishgan. Ibodatga kelganlar, albatta, undan foydalanishgan.
Diqqat savol: Bu sharcha nimaga kerak bo‘lgan?
Javobni Orif Tolipov beradi:
Bu chiroyli sharcha ochiladi, demak unda nimadir saqlanishi kerak. Ibodatga kelganlar nimadir saqlashi mumkin. Iste’mol uchun zarur narsa saqlagan bo‘lishlari mumkin.
To‘g‘ri javob: Olis tog‘ hududlarda isitish tizimlari bo‘lmagan. Bu sharchaning qopqog‘i ochilib, ichiga cho‘g‘ solib qo‘yilgan. Ibodatga kelganlar qo‘llari sovib ketganda uni olib qo‘llarida ushlab turishgan, shu orqali ibodatni ham osonlik bilan qilishgan.
Hisob: 2 - 3
Savol muallifi Ulbo‘lsin Davlatboyeva 3 million so‘m pul mukofotini qo‘lga kiritdi.
6-raund. Savol muallifi: Akmal Hamidov, Namangan viloyati, Pop tumani
Boshlovchi: Diqqat, ekranga qarang.
1970 yillarda McDonald’s restoranlarida har bir finjon choy yoki qahva ichiga mana shu ko‘rinishdagi qoshiqlar tarqatilar edi. Negadir bu qoshiqlar tez-tez yo‘qolib qola boshlagan. 1979 yilga kelib bu qoshiqlardan foydalanishni butkul to‘xtatishgan. Bunga bir sabab bo‘lgan.
Diqqat savol: Nima sabab bo‘lgan?
Javobni Nurbek Alimov beradi: Bu metalldan qilingan qoshiq o‘zining uzunligi bilan har xil mashina o‘g‘rilariga qurol sifatida ishlatila boshlangan. McDonald’s o‘z logotipini kriminal xabarlarda ko‘rishni xohlamagani uchun bu qoshiqdan voz kechgan.
To‘g‘ri javob: Bu qoshiqning hajmi giyohvandlarga juda qo‘l kelgan. Bir doza giyohvandni ortiqcha o‘lchamasdan ham sotish, ham iste’mol qilishga qulay bo‘lgani uchun giyohvandlar olib keta boshlashgan.
Hisob: 2 - 4
Savol muallifi Akmal Hamidov 4 million so‘m pul mukofotini qo‘lga kiritdi.
7-raund. Savol muallifi: Javohir Muhammedov, Toshkent shahri
Boshlovchi: Sevimli shoirimiz Iqbol Mirzo she’riyatidan parcha:
Oppoq yurtning tilla bolasi,
Sendan qarzdor edim qancha zavq-u shavq.
Hech qachon haqqini qistamasdi u,
O‘z sohasi biznes bo‘lmasin derdi.
Diqqat savol: She’r kim haqida?
Jamoa klub yordamidan foydalandi.
Javobni Bobur Yoqubov beradi: She’r Maradona haqida
To‘g‘ri javob: Ekranga qaraymiz.
She’r Maradona haqida edi. Maradona Iqbol Mirzoning yoshlikdagi kumiri bo‘lgan.
Hisob: 3 - 4
Savol muallifi Javohir Muhammedov 3 million so‘m pul mukofotini qo‘lga kiritdi.
8-raund. Savol muallifi: Qurbongul Karimova, Navoiy shahri
Boshlovchi: Mashhur rus yozuvchisi Mixail Sholoxov asarlaridan birida bir kundalik jarayonni u bir qarasa taqdirga tan bergan, yengilgan odamdek shalvirab, bir qarasa tishi bilan ichki azobni ushlab turgandek, yana qahrli lunjini shishirib xunuk timsol kasb etib, yana birdan o‘z joniga qasd qilmoqchi odamdek ko‘zlari ham ola-kula bo‘lgandek tinimsiz o‘zgaradi deb ta’riflagan.
Diqqat savol: Adib qaysi jarayonni shu taxlit tasvirlagan?
Javobni Bobur Yoqubov beradi: Bizning fikrimizcha bu ustarada soqol olish jarayoni.
To‘g‘ri javob: Soqol olish jarayoni
Hisob: 4 - 4
Bilimdonlar jamoasi 1 million so‘m pul mukofotini qo‘lga kiritdi.
9-raund. Savol muallifi: Samobek Ibragimov, Xorazm viloyati, Urganch
Boshlovchi: Tadqiqotchilar fikricha, tamaki kompaniyalari reklama faoliyatini aynan shu paytda kuchaytirishar ekan.
Diqqat savol: Taxminan qachon deb o‘ylaysiz?
Javobni Eldor Asanov beradi:
Bizning javobimiz kechki payt, kechki ovqatdan keyin.
To‘g‘ri javob: Tamaki kompaniyalari mijozlarni o‘rganib chiqib, ularni yil boshida yo‘qotishlarini aniqlashgan. Yanvar oyida yo‘qotishar ekan. Chekuvchilar Yangi yildan keyin hayotini tubdan o‘zgartirish uchun chekishni tashlayman derkan.
Hisob: 4 - 5
Savol muallifi Samobek Ibragimov 5 million so‘m pul mukofotini qo‘lga kiritdi.
10-raund. Blits savollari.
Savollar muallifi: Iskandar Madaminov
Mavzu: Mashhur asarlarning tarjimadan keyin yaponlar tomonidan qo‘yilgan nomlari
1-savol:
Boshlovchi: "G‘arbdagi qasos to‘g‘risidagi ajoyib hikoya"
Diqqat savol: Bu qaysi asar?
Javobni Nurbek Alimov beradi: "Graf Monte Kristo" asari, Aleksandr Dyuma qalamiga mansub.
To‘g‘ri javob: "Graf Monte Kristo".
2-savol:
Boshlovchi: "Azaliy dushmanlarni birlashtirgan sirli sevgi ipi".
Diqqat savol: Bu qaysi asar?
Javobni Nurbek Alimov beradi: Bu Uilyam Shekspirning "Romeo va Juletta" asari.
To‘g‘ri javob: "Romeo va Juletta".
3-savol:
Boshlovchi: "Gul yuragi va kapalak o‘ylari, Rossiyadan ajoyib xabarlar".
