Dunyo xaritasining Yevropa hududida ham kichik Rossiya bor – Kaliningrad. Albatta, bu viloyat ko‘pchilikka ma’lum. Lekin uning Rossiya tarkibiga kirishida o‘zbeklarning ham hissasi borligi hamda uning bugungi O‘zbekistondagi hududiy bo‘linishga o‘xshash tomonlari haqidagi ma’lumotlar barcha uchun birdek foydali bo‘lishi tabiiy. Kun.uz o‘tmishning qiziq xotiralari haqida hikoya qiladi.
700 yoshli tarixiy shahar
Kyonigsberg. Germaniya sharqidagi tarixiy va go‘zal shahar. 20-asrga qadar, o‘zining 700 yillik tarixi mobaynida bir necha shaharlarni o‘z nomi ostida birlashtirgan Sharqiy Prussiyaning poytaxti Kyonigsbergda bir shahar uchun kerak bo‘lgan barcha infratuzilma yildan yilga yaxshilanib borishi ortidan aholisi soni ko‘payib hatto Germaniyadagi eng birinchi, dunyodagi ilk aeroportlardan biri ham shu yerda qurilgan edi.
“Qasos” opreatsiyasi
Ammo 2-jahon urushi davriga kelib, Kyonigsberg ham muxoraba o‘choqlaridan biriga aylandi. 1944 yil 27-30 avgust kunlari Britaniya harbiy havo kuchlari tomonidan shaharning ommaviy bombardimon qilinishi ortidan ho‘l ham, quruq ham birdek yondi. SSSR ittifoqdoshlaridan biri bo‘lgan Buyuk Britaniyaning Hitler armiyasiga qarshi uyushtirgan ushbu “Qasos” operatsiyasida Kyonigsbergning tinch aholisi ustiga “bombalar yomg‘iri” yog‘dirildi. Natijada urushdan oldingi 370 minglik shahar aholisidan besh mingga yaqini halok bo‘lib, 200 ming kishi boshpanasiz qoldi. 7 asrlik go‘zal shahar vayron bo‘ldi.
Hisob-kitoblarga ko‘ra, Britaniya bombardimonlari Kyonigsbergdagi sanoat obektlarining 20 foizini va aholi uylarining 41 foizini vayronaga aylantirgan.
“Sharqiy Prussiya” operatsiyasi
Bu hali hammasi emasdi. Oradan bir yil o‘tar o‘tmas, 1945 yilning 6 aprelida “Sharqiy Prussiya” operatsiyasiga kirishgan sovet qo‘shinlari fashistlar armiyasiga qarshi hujum uyushtiradi. 3 kunda qo‘lga olingan Kyonigsberg muxorabasida ruslar, ukrainlar va kavkazlik jangchilar qatorida Markaziy Osiyolik askarlar ham bor edi.
