“Sud qarorini bajarish konstitutsion majburiyat ekanini aytib, fuqarolarning “yoqasidan olamiz”, lekin davlat tashkilotlari MIB xodimlari borgunga qadar o‘zlari o‘rnak bo‘lib, o‘sha qarzlarni to‘lashi kerak”, deydi Kun.uz’ga intervyu bergan byuro bo‘lim boshlig‘i Nasimxon Burxonov. Uning so‘zlariga ko‘ra, ijro hujjatlari bo‘yicha 447 milliard so‘mdan ortiq qarzdor hokimliklarning to‘lovdan qochishi va jamoatchilik oldida sudga hurmatsizlik qilishining oqibati yomonroq bo‘ladi.
MIB o‘ziga yuklatilgan vazifalarni qanchalik bajara olyapti? Qonunlar hammaga birdek ishlayaptimi, yiliga 6 millionga yaqin keladigan ijro hujjatlari, yuz minglab aliment qarzdorliklari qanday undirilmoqda?
Kun.uz muxbiri bu masalalar yuzasidan Bosh prokuratura huzuridagi Majburiy ijro byurosi bo‘lim boshlig‘i Nasimxon Burxonov bilan suhbatlashdi.
— Ko‘pincha fuqarolar MIB xodimlarining davlat tashkilotlaridan zarar yoki qarzdorlikni undirish jarayonidan norozi bo‘ladi. “Oddiy fuqaroning 300-400 ming qarzi bo‘lsa, darrov uyiga MIB xodimlari borib oladi-yu, lekin davlat tashkilotlarining milliardlab qarzi bor, ularni bezovta qilmaydi, jim turadi”, deyishadi. Nimaga MIB – davlat tashkilotlari, hokimliklardan qarzni undirishda bunday sustkashlikka yo‘l qo‘yyapti?
— To‘g‘ri, muammo bor, tan olish kerak. Sud qarorini bajarish konstitutsion majburiyat ekanini aytib, qo‘polroq qilib aytganda fuqarolarning yoqasidan olamiz. Lekin davlat tashkilotlari MIBdan borgunga qadar o‘zlari o‘rnak bo‘lib o‘sha qarzlarni to‘lashi kerak aslida. Bizning undirishimiz mayli, lekin ularning xalq oldida, OAV oldida sudga hurmatsizlik qilishi yomonroq oqibatga olib keladi [MIBga kelayotgan qarzdorlikni undirishga doir qarorni sudlar chiqaradi, Konstitutsiyada esa sudlar mustaqilligi va qarorlari barcha uchun majburiy ekani yozib qo‘yilgan]. Ana shu alohida hokimiyat — sudga hurmatsizlik qilgani uchun chet ellarda prezident va amaldorlar ham javobgarlikka tortildi. Bu madaniyatni davlat organlari ko‘rsatib berishi kerak o‘zi. Umuman, ish MIBgacha yetib bormasligi lozim. Davlat organlarining ishi MIBgacha bordimi, xalq ishonchi yo‘qolishi mumkin, siyosiy minus deyish mumkin buni qaysidir ma’noda. Ishonamanki, bizda ham bu boradagi madaniyat shakllanadi.
Undirish masalasiga kelsak, davlatning barcha xarajatlari rejali bo‘ladi. Davlat organlarida budjet oldindan shakllantiriladi, loyihalar ko‘rilib, shunga ko‘ra yillik budjet tasdiqlanadi. Rejadan tashqari xarajat qilishga haqqi yo‘q. Shuning uchun ham ulardan pul undirishda muammolar bo‘ladi. Shuning uchun kelasi yil budjet shakllantirilishidan oldin bunday holatlar ham rejalashtirilishi, kerak bo‘lsa alohida mablag‘ ajratilishi lozim. Chunki Fuqarolik kodeksiga ko‘ra, noqonuniy xatti-harakatlar natijasida davlat organlari tomonidan yetkazilgan zarar davlat tomonidan to‘lab berilishi belgilangan. Kompensatsiya jamg‘armalari tashkil qilish amaliyoti ham bor davlat tashkilotlarida, ya’ni ortgan, tejab qolingan mablag‘lar hisobiga.
