12 dekabr kuni prezident Shavkat Mirziyoyev huzurida paxta xomashyosini yetishtirish tizimini takomillashtirish choralari muhokama qilindi.
9 noyabr kungi selektorda prezident klasterlar va fermerlar o‘rtasidagi munosabatlarni yangicha tashkil etish, paxta urug‘chiligiga ilg‘or yondashuvlarni joriy qilish zarurligini ko‘rsatib o‘tgan edi. Shu topshiriqlarga muvofiq ishlab chiqilgan takliflar bugungi yig‘ilishda ko‘rib chiqildi.
Prezident matbuot xizmatiga ko‘ra, 2024 yil hosilidan boshlab paxta xomashyosini yetishtiruvchilar va paxta-to‘qimachilik klasterlari o‘rtasida munosabatlar yangi tartibda tashkil etiladi.
Chigit ekilishidan avval fermer xo‘jaliklari va viloyat ichidagi klaster o‘rtasida tuproq hosildorligi doirasida fyuchers shartnomalari Tovar-xomashyo birjasining “paxta xomashyosi seksiyasi”da har bir hudud uchun o‘tkaziladigan savdolar orqali tuziladi.
Bunda fermer o‘zi yetishtiradigan paxtaning miqdorini birjaga joylashtiradi hamda balandroq narx taklif etgan viloyat ichidagi klaster bu fermer bilan fyuchers shartnomasini tuzadi. Boshlang‘ich narx Nyu-York birjasidagi paxta tolasining oxirgi 12 oydagi o‘rtacha narxi asosida belgilanadi.
Fyuchers shartnomasidan ortiqcha yetishtirilgan paxta xomashyosi yoki undan olinadigan birlamchi va ikkilamchi mahsulotlarni fermer xo‘jaliklari to‘g‘ridan to‘g‘ri fyuchers shartnomasi tuzgan klasterga yoki birja orqali istalgan sub’yektga sotadi.
Paxta xomashyosi fermerlarning o‘z mablag‘lari, shu jumladan tijorat kreditlari hisobidan yetishtirilganda paxta xomashyosi va undan olinadigan birlamchi va ikkilamchi mahsulotlar birjada erkin sotiladi.
Yig‘ilishda paxta xomashyosini yetishtiruvchi xo‘jaliklarga birjada ishtirok etish tartibi yuzasidan o‘quv seminarlar tashkil etish muhimligi qayd etildi. Klasterlar va boshqa korxonalar tomonidan paxta xomashyosi faqat elektron tarozi orqali qabul qilinishi hamda paxta tolasini avtomatlashgan hisobga olish tizimi joriy qilinishi belgilandi.
2024 yil hosilidan boshlab fermerlar va klasterlarga paxta xomashyosini yetishtirish va yakuniy hisob-kitoblar uchun Qishloq xo‘jaligini qo‘llab-quvvatlash jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan kreditlar ajratishning yangi tizimi joriy etiladi.
Ajratilgan kredit mablag‘lari hisobidan agrotexnik tadbirlar doirasida tovarlar, ishlar va xizmatlar, shu jumladan moddiy resurslar yetkazib beruvchilar fermer xo‘jaliklari va klasterlar tomonidan ixtiyoriy tanlanadi.
