O‘zbekiston hukumati va parlamenti 2024 yildan boshlab sement ishlab chiqarishga mo‘ljallangan ohaktosh bo‘yicha soliq stavkasini salkam 4 barobarga: tonnasiga 22 500 so‘mdan 6 ming so‘mgacha pasaytirdi.
Vaholanki, Iqtisodiyot va moliya vazirligi 2023 yil oxirida e’lon qilgan budjetnomada bu stavkani 2 barobarga – 22 500 so‘mdan 11 250 so‘mgacha so‘mgacha tushirish rejasi ko‘rsatilgan edi.
Rasmiylar izohiga ko‘ra, soliq stavkasining kamaytirilishi “sement mahsulotlari narxining keskin oshishi hamda narxlarning ko‘tarilishiga yo‘l qo‘ymaslik”, “mahalliy ishlab chiqaruvchilarning xorijiy sement yetkazib beruvchilar oldida raqobatbardoshligini oshirish” maqsadlari bilan bog‘liq.
Raqamlar: Tsement ishlab chiqarish 4 yilda 39 foizga oshgan
Iqtisodiyot va moliya vazirligining Gazeta.uz'ga ma’lum qilishicha, so‘nggi yillarda mamlakatda sement ishlab chiqarish quvvatlari 1,8 baravarga oshgan (2019 yildagi 15,1 mln tonnadan 2023 yilda 26,7 mln tonnagacha).
Bu davrda ishlab chiqarish hajmi 1,4 baravarga – 10,9 mln tonnadan 15,2 mln tonnagacha ko‘paygan. Bu vaqtda sementga bo‘lgan talab 1,2 baravar – yiliga 13,8 mln tonnadan 16,5 mln tonnagacha oshgan.
IMVga ko‘ra, 2024 yilda zavodlar quvvati 30 foizga yoki 7,9 mln tonnaga ko‘payib, 34,6 mln tonnagacha, ishlab chiqarish hajmi esa 10 foizga yoki 1,6 mln tonnaga oshib, 16,7 mln tonnagacha yetishi mumkin. Import esa 1 mln tonnagacha qisqarishi kutilmoqda (kamayish – 57 foiz yoki 800 ming tonna).
Vazirlik mahalliy korxonalar ichki bozordagi talabning 98 foizini qoplay olishini prognoz qilgan.
“Soliq stavkasining ko‘tarilishi sement narxlari oshishiga olib keldi”
Holat yuzasidan “O‘zsanoatqurilishmateriallari” uyushmasi qo‘shimcha izoh berdi. Ta’kidlanishicha, 2019 yilgacha ohaktosh uchun yer qa’ridan foydalanganlik soliq stavkasi 5 foizni tashkil qilgan. 2019 yildan boshlab esa bu miqdor oshirilgan va har bir tonna ishlab chiqarilgan ohaktosh uchun 22,5 ming so‘m (yoki ohaktosh tannarxining 75 foizi) etib belgilangan.
