Ulug‘bek Boymurodov – genomika, biotexnologiya bo‘yicha dasturchi ekspert. Stenford universiteti bitiruvchisi. U Stenfordda inson tanasini o‘rganib chiqish uchun “atlas” yaratish, Kolumbiya va Nyu-York universitetlarida kasallarning genetik va klinik ma’lumotlarini birlashtirib, blokcheynda saqlash bo‘yicha loyihalarda ishtirok etgan. O‘zbekistonlik dasturchining Meksikada o‘z yaxtasi bor: u to‘fonsiz mavsumda, dengizda kun kechiradi.
O‘zi, AQSh va Meksikadagi hayoti haqida
— Asli Qashqadaryo viloyatining Qarshi shahrida tug‘ilib o‘sganman. Maktabda o‘qib yurganimda Flex dasturi grantini yutib olganman. Bu grant AQSh davlat departamenti tomonidan taklif qilingan. Dastur AQShda oila bilan birga bir yil yashab, 10-sinfni o‘sha yerda o‘qish imkoniyatini bergan. Qaytib kelib maktabni Qarshida bitirganman. O‘qishga kirishga imkon bo‘lmagach, Amerikaga qaytib, Community kollejida o‘qishni boshlaganman. Kollejda, akademik va jamiyat ishlarida faol bo‘lganim uchun “Phi Beta Kappa” faxriy jamiyatining mingdan ortiq kollejlardagi bo‘limlariga xizmat qilish uchun vitse-prezident etib saylashgan, bu menga katta imkoniyatlarni ochgan.
Stenford universitetida yuz foizlik grant bilan o‘qidim. Stenfordda texnologiya tadbirkorligi yo‘nalishi yaxshi rivojlangan, men ham shunga qiziqib, o‘qishni bitirishdan oldin do‘stlarim bilan texnologiya mahsulotlarini bozorga chiqarganmiz. Bu orqali dasturlashni o‘rganib, shu sohada qolganman. Hozir biotexnologiya va genomika sohasi bo‘yicha IT arxitekturasi, yangi dasturlar yaratish, ilmiy ishlar uchun yangi mahsulotlar yaratib berish bo‘yicha kontraktor bo‘lib ishlayman.
Cohasi haqida
— Genetika/Genomika, bu inson tanasidagi hujayralardagi jarayonlarni o‘rganadi. Deylik, bir hujayra o‘rtasidagi yadroda inson tanasi, to‘qimalari bo‘yicha barcha ma’lumotlar saqlangan bo‘ladi. Bu juda katta ilm, biz hali buni to‘la tushunib yetganimiz yo‘q.
Bu sohadagi ishlar asosan tibbiyot uchun qilinadi. Bu orqali kasalliklarni oldindan bilish, moyillikni aniqlash va oldini olish mumkin. Ko‘pincha saraton kasalliklari bo‘yicha izlanish bo‘ladi. Bundan tashqari, qarish jarayonini sekinlashtirish yoki oldini olish bo‘yicha ham ishlanadi. Genetika orqali boshqa sohadagi olimlar xalqlar qanday qilib dunyoning turli joylariga tarqalishi, kelib chiqishi haqida ham ilmiy ishlar qilish mumkin.
Aynan mening soham hujayrani o‘rganayotgan olimlarga hujayradagi ma’lumotlarni tahlil qilishga yordam beradi, ma’lumotlarni modullashtirish uchun kuchli, katta-katta kompyuterlar talab qilinadi. Ma’lumotlar hammasi bir-biriga ulanib, xulosa chiqarib, olimlarga taqdim qilinadi. Oxirgi xulosani olimlar tibbiyot odamlariga beradi. Men o‘zimning dasturlash xizmatlarimni mijozlarga taqdim etaman. Bu jarayon ko‘p davom etadi.
