Butan va Sudan orasida. Özbekiston matbuot erkinligi reytingida 11 poğona pastlab, 148-öringa tuşdi

Matbuot erkinligi indeksi nafaqat Özbekiston, umuman mintaqada söz erkinligi bilan boğliq vaziyat yomonlaşayotganini körsatmoqda. Qozoğiston 8 poğonaga pastlab, 142-öringa tuşgan. Tojikiston 155-öringa tuşib, matbuot erkinligi bilan boğliq vaziyat «öta oğir» davlatlar qatorida qolgan. Turkmaniston esa 175-öringa joylaştirilgan.

Markaziy Osiyodagi eng erkin mamlakat deya körsatiladigan Qirğiziston reytingda 2 poğonaga yuqorilab, 120-örinda qayd etilgan. Ammo 2022 yilga qaraganda 48 poğonaga pastlagan.

Dunyodagi vaziyat – oxirgi 10 yildagi eng yomoni

«Çegara bilmas muxbirlar»ning qayd etişiça, dunyo böylab ommaviy axborot vositalari erkinligi bilan boğliq vaziyat keskin yomonlaşişda davom etmoqda – jurnalistlarga hujumlar soni, şuningdek, OAV xodimlarining mehnat şaroiti «falokatli» deya ta’riflangan mamlakatlar soni ortgan. Ötgan yil davomida dunyoning 36 davlati mustaqil jurnalistika amalda imkonsiz bölgan davlatlar toifasiga kirgan. Bu sönggi ön yildagi antirekorddir. 

«Jurnalistlar va ommaviy axborot vositalari xodimlariga nisbatan zöravonlik kölamining oşib borayotgani qörqinçli tendensiya. Avtokratlar, lobbistlar va demokratiya duşmanlari har qanday holatda ham mustaqil reportajlarga tösqinlik qilişga urinmoqda», - dedi «Çegara bilmas muxbirlar» taşkiloti boş direktori Anya Osterxaus. Uning sözlariga köra, bu holat qabul qilinişi mumkin emas va demokratik hukumatlar jurnalistlarni himoya qiliş uçun köproq harakat qilişi kerak. Çunki «matbuot erkinligi - saylovçilar fikrini erkin şakllantiriş va kimga ovoz beriş töğrisida xabardor böliş natijasida qaror qabul qilişning muhim şartidir».

Reytingdagi yuqori önlik:

1. Norvegiya (=0);

2. Daniya (+1);

3. Şvetsiya (+1);

4. Gollandiya(+2);

5. Finlandiya (=0);

6. Estoniya(+2);

7. Portugaliya (+2);

8. Irlandiya (-6);

8. Kosta-Rika (-3);

9. Şveytsariya(+3);

10. Germaniya(+11).

Sobiq sovet respublikalari:

6. Estoniya (+2);

12. Latviya (+4);

13. Litva (-6);

31. Moldova (-3);

43. Armaniston (+6);

61. Ukraina (+18);

103. Gruziya (-26);

120. Qirğiziston (+2);

142. Qozoğiston(-8);

148. Özbekiston (-11);

155. Tojikiston (-2);

162. Rossiya (+2);

164. Ozarboyjon (-13);

167. Belarus (-10);

175. Turkmaniston (+1).

Hisobotda, şuningdek, 2024 yil boşidan beri 12 nafar jurnalist öldirilgani, 544 nafar jurnalist va 26 nafar media xodimi hibsga olingani haqida söz borgan. Matbuot erkinligi reytingining eng quyi poğonalaridan Afğoniston, Suriya va Eritreya kabi mamlakatlar joy olgan.