“Investitsiya uchun soliq” - Murod Muhammadjonov SQning ustav fondiga oid taklifi haqida

Korxona ustav fondini oshirish uchun yo‘naltirilgan tovar-moddiy boyliklar manbasini 10 kun ichida ochiqlamasa, korxonaga foyda solig‘i hisoblanishi taklif qilinyapti. Soliq maslahatchisi Murod Muhammadjonov buni “investitsiya uchun soliq” deb atab, bunday norma xufyona iqtisodiyotni qo‘llab-quvvatlashini ta’kidladi.

Ustav fondini oshirish uchun jismoniy shaxsga daromad solig‘i va korxonaga foyda solig‘i hisoblanishi borasida mutaxassislarning munosabatimiz shunaqaki, bu norma xufiyona iqtisodiyotni qo‘llab-quvvatlash uchun chiqarilgan norma. Uni qaytaga yengillashtirish kerak, qancha olib kelsang, olib kelib oqqa olib kirib sotaver deyish kerak. Soliq to‘lab ishlash qulay bo‘lmayapti, aksincha soliq to‘lab ishlash qiyin bo‘lyapti.

Faxriddin Ilyosov: Bir jihatini inobatga olish kerak, tadbirkor foyda topganidan soliq to‘lashi kerak, harakatidan emas. Ya’ni biz har bir harakatiga soliq solmoqchimiz. Uy olding, soliq to‘la, mashina olding, soliq to‘la, ustav fondingga kiritding, soliq to‘la, chiqarding soliq to‘la. U hali foyda topgani yo‘q. Deylik, men korxona ochdim, o‘zimning mashinamni sotib, uning ustav fondini shakllantirdim. Soliq to‘la deyapti. Ya’ni men faqat harakat qilyapman, hali daromad topmayapman. Xarajat uchun soliqlar turini ko‘paytirishyapti.

— Ulgurji savdo qiladiganlarga chakana savdo qilish taqiqlanishi taklif qilinyapti. Bu taklifga munosabatingiz qanday?

Murod Muhammadjonov: Savdo-sanoat palatasi bilan o‘zaro kelishuvimiz bor, agar shunday takliflar beriladigan bo‘lsa, mutaxassis sifatida bizdan ham so‘rashadi. Biz tadbirkorlarning o‘zidan ma’lumot olamiz. Hukumat bilan soliq to‘lovchi o‘rtasida ham bog‘liqlik bo‘lishi uchun SSP va biz orqali tadbirkorlar bilan ishlash yaxshi rishta bo‘lib turgandi.

Ulgurji savdo korxonalari kassa apparat orqali chakana sotishga ham ruxsat bor deyilganda, biz bunga alohida ham yozib berdik, faqat “perechisleniya” bilan deydigan bo‘lsa, tushunchalarni birlashtirib olish kerak. Biznesdagi chakana savdo bilan ulgurji savdo umuman boshqa narsa, qonunchilikdagi ulgurji savdo bilan chakana savdo boshqa narsa. Biznesda ko‘p miqdorda sotish ulgurji savdo deyiladi, qonunchilikda esa “perechisleniya”ga sotish – ulgurji savdo. Tadbirkor uchun tovarni bitta dona sotsa ham chakana savdo, donalab sotyapman deydi. Qutida sotsa, ulgurji savdo deydi. Tushunchalarni avval birxillashtirib olish kerak. Undan keyin uni ajratsa bo‘ladi.

Agar tushunchalarni birlashtirmasdan turib, ulgurji savdo faqat “perechisleniya”ga ishlasin deyish, aholi hech qachon birinchi qo‘ldan mahsulot sotib olmasin, arzon mahsulot yetib bormasin degan narsa bo‘ladi.

Shunday do‘konlar bor, katta partiyada shampun yoki deylik banan olib keldi. Bozorda o‘zining nomidan yarmarka qilib qo‘ydi. Endi unga mumkinmas yarmarkada sotish. Aholiga 15 ming so‘mdan sotayotgan edi, uni qaysidir kelib 1 fura olib ketadi, 15 ming so‘mlik narsa rastaga borgancha 25 ming so‘mga tushyapti. [Bu taklif bilan] aholi shu narsani 25 ming so‘mdan sotib olsin, ulgurji savdodan chakana narxda sotib olmasin deyapti. Banan olib kelgan 15 ming so‘mdan hammaga sotaman desa, “yo‘q, aholiga sotmaysan” deyapti.

Madina Ochilova suhbatlashdi.