“Investitsiya uçun soliq” - Murod Muhammadjonov SQning ustav fondiga oid taklifi haqida

Korxona ustav fondini oşiriş uçun yönaltirilgan tovar-moddiy boyliklar manbasini 10 kun içida oçiqlamasa, korxonaga foyda soliği hisoblanişi taklif qilinyapti. Soliq maslahatçisi Murod Muhammadjonov buni “investitsiya uçun soliq” deb atab, bunday norma xufyona iqtisodiyotni qöllab-quvvatlaşini ta’kidladi.

Ustav fondini oşiriş uçun jismoniy şaxsga daromad soliği va korxonaga foyda soliği hisoblanişi borasida mutaxassislarning munosabatimiz şunaqaki, bu norma xufiyona iqtisodiyotni qöllab-quvvatlaş uçun çiqarilgan norma. Uni qaytaga yengillaştiriş kerak, qança olib kelsang, olib kelib oqqa olib kirib sotaver deyiş kerak. Soliq tölab işlaş qulay bölmayapti, aksinça soliq tölab işlaş qiyin bölyapti.

Faxriddin Ilyosov: Bir jihatini inobatga oliş kerak, tadbirkor foyda topganidan soliq tölaşi kerak, harakatidan emas. Ya’ni biz har bir harakatiga soliq solmoqçimiz. Uy olding, soliq töla, maşina olding, soliq töla, ustav fondingga kiritding, soliq töla, çiqarding soliq töla. U hali foyda topgani yöq. Deylik, men korxona oçdim, özimning maşinamni sotib, uning ustav fondini şakllantirdim. Soliq töla deyapti. Ya’ni men faqat harakat qilyapman, hali daromad topmayapman. Xarajat uçun soliqlar turini köpaytirişyapti.

— Ulgurji savdo qiladiganlarga çakana savdo qiliş taqiqlanişi taklif qilinyapti. Bu taklifga munosabatingiz qanday?

Murod Muhammadjonov: Savdo-sanoat palatasi bilan özaro kelişuvimiz bor, agar şunday takliflar beriladigan bölsa, mutaxassis sifatida bizdan ham söraşadi. Biz tadbirkorlarning özidan ma’lumot olamiz. Hukumat bilan soliq tölovçi örtasida ham boğliqlik bölişi uçun SSP va biz orqali tadbirkorlar bilan işlaş yaxşi rişta bölib turgandi.

Ulgurji savdo korxonalari kassa apparat orqali çakana sotişga ham ruxsat bor deyilganda, biz bunga alohida ham yozib berdik, faqat “pereçisleniya” bilan deydigan bölsa, tuşunçalarni birlaştirib oliş kerak. Biznesdagi çakana savdo bilan ulgurji savdo umuman boşqa narsa, qonunçilikdagi ulgurji savdo bilan çakana savdo boşqa narsa. Biznesda köp miqdorda sotiş ulgurji savdo deyiladi, qonunçilikda esa “pereçisleniya”ga sotiş – ulgurji savdo. Tadbirkor uçun tovarni bitta dona sotsa ham çakana savdo, donalab sotyapman deydi. Qutida sotsa, ulgurji savdo deydi. Tuşunçalarni avval birxillaştirib oliş kerak. Undan keyin uni ajratsa böladi.

Agar tuşunçalarni birlaştirmasdan turib, ulgurji savdo faqat “pereçisleniya”ga işlasin deyiş, aholi heç qaçon birinçi qöldan mahsulot sotib olmasin, arzon mahsulot yetib bormasin degan narsa böladi.

Şunday dökonlar bor, katta partiyada şampun yoki deylik banan olib keldi. Bozorda özining nomidan yarmarka qilib qöydi. Endi unga mumkinmas yarmarkada sotiş. Aholiga 15 ming sömdan sotayotgan edi, uni qaysidir kelib 1 fura olib ketadi, 15 ming sömlik narsa rastaga borgança 25 ming sömga tuşyapti. [Bu taklif bilan] aholi şu narsani 25 ming sömdan sotib olsin, ulgurji savdodan çakana narxda sotib olmasin deyapti. Banan olib kelgan 15 ming sömdan hammaga sotaman desa, “yöq, aholiga sotmaysan” deyapti.

Madina Oçilova suhbatlaşdi.