Demokratlar sarosimada: ular Bayden örniga nomzod qidirmoqdami?

Nyusomning ismi doim Baydenning vorislari qatorida e’tirof etiladi. U yaqinda respublikaçilar vakili bölimiş Florida gubernatori Ron DeSantis bilan debat uyuştirdi. Bu debatni 2028 yildagi prezidentlik saylovi prevyusi deb ataşdi. Uni odamlar orasida sepermaşhur figura deb bölmaydi, ammo közga taşlangulik nuqsoni ham yöq. Hatto respublikaçilar uni bölajak raqib deb qaraşadi.

Grethen Uitmer – Miçigan gubernatori

Baydenning örnini egallaşi mumkin bölganlar orasida yana bir qiziqarli nomzod. Öşa gap, demokratlar ançadan buyon ayol prezident istayotgani Miçigan gubernatori Grethen Uitmer uçun ustunlik berişi mumkin.

U an’anaviy tarzda biror partiyani yoppasiga qöllamaydigan «ikkilanuvçi» ştatdagi gubernatorlik saylovlarida ikki marta respublikaçilarni 10 foizlab ortda qoldirib ğolib bölgan. Bu AQŞ siyosati uçun jiddiy natija. Uning rahbarligida demokratlar 1980-yillardan buyon ilk marta qonunçilikda köpçilikka ega bölib, özlari istagan köplab qonunlarni qabul qilgan.

Mişel Obama – AQŞ sobiq birinçi xonimi

Bayden debatlarda «qovun tuşirgani»dan keyin uning örniga qaralayotgan nomzodlarning birortasi undan maşhur emas, reyting masalasida ham maqtana olmaydi. Reyting va maşhurlikda Baydendan qolişmaydigan yagona nomzod – Mişel Obama. Ha, AQŞ sobiq prezidenti Baraka Husayn Obamaning xotini.

Demokratlar jon deb hamon dadil va maşhur bölgan Obamani Trampga qarşi nomzod deb körsatgan bölişardi, ammo AQŞda bir kişi ikki martadan ortiq prezident böla olmaydi. Şu bois, demokratlar Obamaning rafiqasi nomzodini juda faol muhokama qilişmoqda. Mişel prezident bölgaç, uyda nimalar qilişni eri bilan maslahat qilib işlaşi uçun emas, albatta, uning özi amerikaliklar orasida juda maşhur.

Turmuş örtoği prezident bölib işlagan 8 yil davomida Mişel juda faol ijtimoiy faoliyat olib borgan va amerikaliklar orasida havas qilarli maşhurlikka erişgan. Ammo u siyosat bilan şuğullanmaydi, u asosan turli xayriya va ijtimoiy aksiyalarda faol qatnaşadi. Ijtimoiy tarmoqlarda juda faol va yoşlar orasida maşhur. Töğri, uni eri kabi tvitterda 132 million odam kuzatmaydi, ammo tvitter va instagramdagi umumiy öquvçilari soni 80 millionga yaqin.

Mişelning faoliyati va reytingi bilan muammo yöq, asosiy muammo uning özida. Mişel Obamadan bir neça marta saylovda qatnaşasizmi, deb söraşgan va u yöq deb javob bergan. Hozir ham Mişel «demokratlarni qutqariş uçun» saylovga kirişiş niyati borligi haqida heç qanday işora yöq.

Respublikaçilarning obröli vakillaridan biri, texaslik senator Ted Kruz debatdan keyin bir podkastda qatnaşib Mişel Obama Baydenning örnini egallaşi haqida gapirdi. «Mişel Obama saylovlarda Jo Baydenning örnini egallaydi. Buning imkoniyatini 80 foiz deb baholayman. Bayden şu qadar yomon qatnaşdiki, demokratlar sarosimaga tuşib qolişdi», dedi Kruz öz çiqişida.

Uning aytişiça, demokratlar Mişel Obama partiya nomzodi sifatida saylovda qatnaşişi haqida avgustda ötadigan partiya qurultoyida e’lon qilişmoqçi.

Bayden prezidentlik saylovida poygadan çiqadigan bölsa, uning örnini egallaşi mumkin bölgan eng maşhur demokratlar şular. Turli naşrlarda yana boşqa nomzodlar ham keltirilmoqda, ular orasida qator ştatlar gubernatorlari va hatto Baydendan ham yoşi katta Berni Sanders bor. 82 yoşli Sanders Senatga yana 6 yilga saylanişni maqsad qilgan, ammo u uçinçi marta prezidentlik saylovida qatnaşişga urinişi ehtimoldan yiroq.

Respublikaçilarning «ketmoni uçmoqda»

Debatdan keyin AQŞda demokratlar va liberallar qançalik tuşkunlikka tuşgan bölsa, respublikaçilar şunçalik xursandçilikni boşlab yubordi. Ha, birgina çiqiş bilan heç nima özgarmaydi, Bayden amaldagi prezident sifatida hali vaziyatni tuzatişi mumkin deyişmoqda, lekin prezident butun Amerika köz öniga qandaydir xato gap gapirgani yöqki keyin uni tuzatib ketsa. U ikki oğiz gapni eplab gapira olmadi, demokratlar fojiasi mana şunda.

Şunday bölsa-da, Bayden prezidentlik saylovida qatnaşib, donorlarga ğolib bölişni va’da qildi. Ma’lum bölişiça, Bayden debatdan keyin oilasi bilan bu haqda gaplaşib olgan va ular amaldagi prezidentni qöllab-quvvatlaşgan. AQŞ naşrlariga köra, Baydenni poygadan çiqişga faqat uning oila a’zolari köndirişi mumkin. Axir Baydenni kuç bilan poygadan çiqarib bölmaydi, u praymerizni yutib bölgan va partiya superdelegatlari unga ovoz berişga majbur.

Hozirgi mujmal holat respublikaçilar uçun ayni muddao böldi. Endi ular qonundagi imkoniyatlardan foydalanib, demokratlar yangi nomzodni röyxatdan ötkazişiga qarşilik qilişi ham mumkin. Axir yana yangi nomzod saylov kampaniyasi uçun soliqçilarning millionlab dollari ajratilişi kerak, respublikaçilar şuni bahona qilib bunga yöl qöymaslikka harakat qilişadi.

Bundan taşqari, Bayden praymerizda yutib bölgan. Endi yangi nomzod kelib 50 ta ştatning barçasidagi byulletenlarda nomi körsatilişi uçun yana qaytadan praymerizlar ötkazilişi kerakmi? Qiziği, AQŞ qonunçiligida ham biror nomzodni praymerizdan keyin almaştiriş holatida qanday yöl tutilişi haqida söz yöq, bu böyiça aniq harakatlar ham belgilanmagan. Axir Amerika asosçilari konstitutsiya yozayotganda uç asr ötib qaysidir 81 yoşli nomzod CNN studiyasida dovdirab qolişini qayerdan ham bilişsin...