“Ximikat”siz pishgan tarvuzlar - qirni o‘rmonga aylantirayotgan Otabek hikoyasi

Bir odam kunlik nafas olishini ta’minlash uchun 2,5 tup daraxt ekishi kerak ekan. Butun dunyo olimlari O‘zbekistonda ekologiya yomonlashib borayotganini ta’kidlamoqda, ammo daraxtlarni kesishda davom etyapmiz. To‘g‘ri, ekohudud degan narsalar ham bor, ammo loyihadagi daraxtlarni hisoblasa O‘zbekiston yashil daraxtlari bisyor hududga aylanishi kerak edi.

Tarixdan ma’lumki, Yaponiya Koreyani bosib olgan davrda u yerdagi  ko‘plab daraxtlarni kesib yuborishadi. O‘shanda butun xalq hashar yo‘li bilan o‘rmonzorlar tashkil etgan. Yutubda videoni ko‘rib ilhomlandim va ular qilishgan-ku, nega biz qila olmaymiz, deb o‘yladim va butun bor moddiy boyliklarim bilan shu ishni boshlab yubordim. Bu yerda bizning ishimiz sekin bo‘lishini ta’minlayotgan narsa moddiy tomondan yordamning yo‘qligi, chunki o‘rmon hosil qilish uchun daraxtlar xilma-xilligi bo‘lishi kerak.

Asosan qayrag‘och ekyapman bu yerga, ammo boshqa daraxt ko‘chatlarini o‘tqazish rejada bor. Bundan tashqari o‘rmonda zichlik ham bo‘lishi kerak, quyosh nuri yerga kam tushishi kerak. Yerdagi suvning kamayishiga, quruq qum hosil bo‘lishiga ham sabab daraxtlarning kamligi hisoblanadi. Agar daraxtlar ko‘paysa, hayvonlar ham ko‘payadi, shuningdek, daraxt o‘ziga yomg‘irni ham chaqiradi.

Hozirgi kungacha 250 milliondan ortiq mablag‘ sarfladim. Quvurlar o‘tkazish kerak, ammo ish to‘xtab turibdi. Yana issiqxona ham tashkil etishimiz kerak. Bu issiqxonada turli davlatlardan kelgan vatandoshlarimiz olib kelgan urug‘larni ekib, undirishimiz kerak. Kuz ham yaqin, bu yerda ko‘chat eksak, ancha foyda bo‘ladi.

Ijtimoiy tarmoqda ko‘pchilik yozadi, ko‘chat ekamiz, boramiz deb. Ammo men ularga barcha sharoitlarni qilib berishim kerak. Shunga mablag‘ borasida ozroq qiynalib qolganmiz. Oshqovoq, tarvuz, kungaboqar urug‘laridan olib qo‘ygan edim, ularni ekib ko‘rdim. Ancha yaxshi hosil berdi. Ularning ichidagi o‘tlarni ham yulmayapmiz, yerdagi namlikni ta’minlashi uchun.

Hayotimda birinchi marta bodiringga shira tushmasligini shu yerda ko‘rdim. Ekinlarga kimyoviy dorilar sepmasam-da, hosil yaxshi beryapti. Qovun, tarvuzlar ham ancha katta bo‘lib ketmoqda, bozorlarda ham bunday qovun-tarvuzlar kam uchraydi. Anchagina katta. “Ximikat”siz pishgan tarvuzni shu yerda birinchi marta yedim.

Qirga qizlarim, oilam bilan kelganmiz. Bir qizim 6-sinfga, yana biri 4-sinfga ko‘chdi. Ular ham o‘zlari bu dehqonchilikka, daraxt ekishga qiziqishyapti. Ekayotgan daraxtlarini ijtimoiy tarmoqlarga olib chiqishmoqda, ular haqida ma’lumotlar keltirishmoqda.

Xudo xohlasa ko‘chat ekishni bu yildan boshladik, 220 gektar yer bilan chegaralanib qolishni xohlamayman. Alloh qancha umr bergan bo‘lsa, daraxt ekishni maqsad qilganman. Nasib qilsa, 1 000 gektar yerda o‘rmonzor yarataman.

3 oydan beri shu adirlikda mehnat qilamiz, o‘zimiz yetishtirgan tarvuzlarimizni so‘yib yedik. Mazasi ancha yaxshi, bozordan sotib olsangiz, me’dangizga tegib qolishi mumkin. Lekin bu tarvuzlar unday emas, chunki hech qanday dorilarsiz yetishtirilgan. Buni yeb ko‘rgan odam his qiladi”.

Sarvar Ziyoyev, Kun.uz
Montaj ustasi: Sardor Mamirov