Bundestag migratsiyani cheklovchi taklifni qabul qildi, Shols g‘azabda

O‘ta o‘ngchilar bayram qilmoqda

Germaniya uchun muqobil partiyasi populistlari esa buni g‘alabadek qabul qildi, partiya rahbari Elis Veydel internetdagi platformalarida bu Germaniya uchun tarixiy kundir, deb yozdi. Bundestagda o‘tirgan partiya a’zolari ovoz berishdan so‘ng, quvonchlarini yashirishmadi. Bu tarixiy lahzalardir, deyishdi. Partiyaning Bundestagdagi kotibi Bernd Baumann fikricha, an’anaviy koalitsiyalar davri tugadi. Yangi davrda biz boshqaramiz, deya qo‘shimcha qildi u. Migratsiya qonun-qoidalarini kuchaytirish taklifi esa Bundestagda 196 o‘ringa ega Xristian demokratlar ittifoqi va Xristian janubiy ittifoqi blokiga tegishli edi.

Xo‘sh, bu yog‘iga nima bo‘ladi? Gap shundaki, nemis qonunchilari hukumatni immigratsiyani cheklashga chaqiryapti. Hozir qabul qilingan taklif – majburiy xarakterda emas. Lekin bu davlatda migrantlarga qarshi kayfiyat kuchayayotganidan dalolat beradi. Taklif doimiy chegara nazoratini o‘rnatish, Germaniyani tark etishi kerak bo‘lganlarni zudlik bilan deportatsiya qilishni o‘z ichiga oladi. Boshqa Yevropa davlatlaridan Germaniyaga o‘tmoqchi bo‘lganlarga ham rad javobini berib, umuman qabul qilmaslik kerak. Taklif ijodkorlariga ko‘ra, ular allaqachon Yevropa hududida, ular himoyalangan. Ya’ni avval bir necha yil Yevropaning boshqa hududlarida yashab, sotsial yoki boshqa tomonlama himoya istab, Germaniyaga kirmoqchi bo‘lgan xorijliklarga qat’iy rad javobini berish nazarda tutilmoqda.

Taklifni Bundestagda 348 kishi yoqlab, 345 kishi qarshi ovoz berdi, 10 kishi esa betaraf qolgan. Agar 31 yanvar kungi navbatdagi ovoz berishgacha Shols partiyasi va yashillar Mers partiyasi bilan kelisha olmasa, o‘ta o‘ngchilar ovozi saqlanib qolinadi va bu partiya saylovdan keyin Xristian demokratlar ittifoqi koalitsiyasida bo‘lishi ehtimoli yuqori bo‘ladi. Bu esa kelgusi nemis hukumati tarkibida o‘ta radikal fikrli populistlarni ko‘rishga yo‘l ochishi mumkin.

So‘zga chiqqan Elis Veydel noto‘g‘ri migratsion siyosat uchun Sholsni, uning koalitsiyasidagilarni, Xristian demokratlar ittifoqini ham ayblay ketdi. «Sizlar insonlar hayotiga zomin bo‘lgan migratsion tartibsizlikni keltirib chiqardingiz», deydi Veydel. Bundestagdagi so‘llar esa ikki partiyaning bu taklifini g‘ayriinsoniy deb atadi.

EGDP ham qattiq nazorat tarafdori

Erkin Germaniya demokratik partiyasi rahbari, Shols koalitsiyasida moliya vaziri bo‘lib ishlagan, hozirgi siyosiy inqirozning qaysidir ma’noda sababchilaridan biri Lindner ham hukumatni migratsiya ustidan qattiqroq nazorat o‘rnatishga chaqirdi. Ishbilarmonlik tarafdori bo‘lgan bu partiya ham taklifni qabul qilmoqda. Lindner moliya vaziri bo‘lib ishlaganda, qarz jalb qilish qarorini qo‘llamagani uchun Shols uni ishdan olgandi va koalitsiya parchalanib, davlatda siyosiy inqiroz boshlangandi. Bu esa 23 fevral kuniga saylov belgilash qaroriga sabab bo‘ldi. Biroq Lindner partiyasi ushbu taklifni qabul qilsa-da, Xristian demokratlarni o‘ta o‘ngchilar bilan birlashmaslikka chaqirdi. Bu avtoritar demokratiyaga boshlaydi, dedi u.

Germaniya siyosiy maydonida o‘rtada turuvchi markazchi yashillar muxolif partiyani o‘ta o‘ngchilar bilan birlashmaslikka chaqirdi. Vitse-kansler Robert Xabek fikricha, Bundestag ko‘rayotgan bu masala texnik emas, siyosiy ahamiyatga ega. Bu jarlik tomon tik yo‘l, deydi u.

Shols “samarali deportatsiya” tarafdori

Kansler Olaf Shols so‘zga chiqarkan, 23 fevraldan keyin Xristian demokratlar ittifoqi qora-ko‘k hukumat tuzishga urinayotganini gapirdi. Chunki Xristian demokratlar qora, o‘ta o‘ngchilar ko‘k rangda turadi. Shols qattiq migratsiya siyosatidan ko‘ra, samarali deportatsiyani taklif qildi. Biz deportatsiyani chorak baravarga ko‘paytirdik, chegaradan turib, boshpana so‘rash bizning huquqiy qadriyatlarimizga mosdir, dedi u. Kansler muxolifatning bu qarorini “kechirilmas xato” deya atadi. Shols nutqida Afg‘onistonda «Tolibon» hokimiyatda o‘tirgan bir paytda ham hozirgi hukumat afg‘onlarni deport qila olganini eslatdi, avgust oyida Berlindan samolyot uchdi, biz afg‘onlarni deport qildik. Keyingi samolyot ham mana tayyorlanmoqda, deya Shols samarali deportatsiya siyosatini eslatdi. Olaf Shols Suriyadagi vaziyatni ham ko‘zdan qochirmayotganini, u yerda vaziyat biroz izga tushgach Suriya fuqarolarini ham deport qilishini qo‘shimcha qildi.

Shohrux Majidzoda tayyorladi.