Klasiko intrigalari. «Barsa»da ham böş nuqtalar bor, «Real» esa hakamlarga jiddiy bosim uyuştirdi
|00:27 / 27.04.202517 36418 min
Navbatdagi klasiko arafasidagi mojaro röy berdi: hakam jurnalistlar qarşisida yiğladi, «Real» öyinni boykot qilmoqçi böldi. Tebas esa Peresning manziliga qattiq fikrlar bildirdi.
Foto: Juan Manuel Serrano Arce, Dean Mouhtaropoulos/Getty ImagesFoto: Juan Manuel Serrano Arce, Dean Mouhtaropoulos/Getty Images
Har ikki jamoa ham la liganing sönggi uç turida ğalabali seriya qayd etgan bölsa-da, «Real» va «Barselona» klasikoga turli holatda yetib keldi. Kataloniyaliklar bu safar ham oson ğalabaga erişadimi? Madridliklarning imkoniyati nimada? «Çempionat» kolumnisti Georgiy Ilyuşçenko Ispaniya Kubogi finali arafasida şu savollarga javob berişga harakat qildi.
«Barselona» nima uçun favorit?
Hansi Flik boşqaruvi davrida «Barselona» faol pressing qiladigan va raqiblar maydonning öz darvozasi tomonidagi qismida bemalol uzatma oşirişiga yöl qöymaydigan jamoaga aylandi. Bunga köp jihatdan mudofaa çiziğini ança yuqori joylaştiriş orqali erişiladi. Ba’zida esa oşirib ham yuborişadi. Kataloniyaliklar taşabbusni öz qöliga olib, özlari uçun odatiy bölgan pas öynaş bilan şuğullanişadi. Töp yöqotilişi bilanoq, orqaga yuguriş örniga, darhol töpni olib qöyiş uçun taşlanişadi, raqib futbolçilari böş zonalardan mahrum qilib, ularga erkin harakatlanişga imkon bermaydi.
Gollar böyiça yaqqol ustunlik sababi ham şunda. La Ligada ham («Real»ning 66 goliga qarşi 89), Çempionlar Ligasida ham: umumiy guruh bosqiçida 28 ta gol (eng yaqin körsatkiç «Borussiya» tomonidan qayd etilgandi - 22 ta gol), pley-offdagi tört öyinda yana töqqiz gol urildi. Bunday holdan toydiradigan uslubga qarşi çora topiş qiyin. «Real»ning kuçli davridagi pleymeykerlar - Kroos va yoşroq Modriç bilan buni amalga oşiriş hozirgi «Real»dan köra ança osonroq bölardi. Nima bölganda ham, Luka yoşi ötgani sayin yuqori tempni uşlab turişga qiynalmoqda.
Madridliklar futboli esa xaotik körinişda. Jamoaga uyğunlik va moslaşuvçanlik yetişmayapti. «Real» fevral oxiridan buyon heç bir raqibni ikkita yoki undan köp töp farqi bilan yenga olmagan. Olti öyinda bittadan ortiq gol urilmagan. Aralaş tarkibdagi «Atletik» bilan öyinda katta qiyinçilik bilan sönggi daqiqalarda ğalabaga erişildi, «Xetafe» esa Kurtuaga juda köp muammo tuğdirdi. Balki «Alaves» bilan öyin osonroq keçgan bölardi, ammo Mbappe birinçi bölimdayoq qizil kartoçka olişi bunga yöl qöymadi. Yakunda jamoa yarim soatdan ortiq vaqt mobaynida ozçilikda öynab, töpga egalik qiliş va zarbalar beriş böyiça raqibdan ortda qoldi.
«Arsenal» bilan javob öyinida uçta gol urilişi kerak bölganida, futbolçilar faqat jarima maydoniga manzilsiz töp oşirişdan boşqa yöl topa olmadi. «Barsa» bilan final öyiniga xarakterning öziga tayanib öynaş yanada qiyinroq. «Leganes» va «Vilyarreal» bilan öyinlarda minimal hisoblarda ğalaba qozonilgandi, ammo öyin borasida yaqqol ustunlik kuzatilmagandi.
Mavzuga oid
Demak, «Real» umidsiz holatdami?
Bunday «Barsa»ga qarşi çora topiş osondek körinadi — töpni himoyaçilar ortiga oşiriş, yuqori pressingni kesib qöyiş va darvozaga yuguriş. Ba’zida bu iş beradi. Masalan, «Selta» yaqinda kataloniyaliklarga şunday hujumlarda uçta gol urgandi. Ammo bu gollar individual xatoliklar sabab röy bergandi: avvaliga Şçensni «qovun tuşirdi», keyin de Yong muvaffaqiyatsiz harakat qildi, uçinçi golda esa «Barselona» butkul mudofaani unutib qöygandi. Raqiblar uçun muammo şundaki, ularning özini ham qarşi hujumlarda jazolaş mumkin. Bu örinda «siz bizga qölingizdan kelganiça uring, biz esa istaganimizça uramiz» naqli töğri keladi.
Flik «Barselona»sining raqiblaridagi ofsayd holatlari soni (240 marta) haddan ortiq darajaga yetgan. Oktyabr oyidagi klasikoda madridliklar ham naq 12 marta «öyindan taşqari holat»ga tuşib qolgandi. Şuningdek, «Osasuna» (10), «Alaves» (ikki öyinda ham 11 martadan) va «Malyorka» (11) klublarida ofsayd holatlari ikki raqamda ifodalanadi. Şuningdek, «Benfika», «Valensiya» va «Tsrvena Zvezda»da töqqiztadan ofsayd holati yuzaga kelgan.
Bunga qarşi ehtimoliy retsept — pressingni çöziş va şundoq ham çarçagan Yamalni şeriklari bilan holdan toydiriş uçun ikki hujumçilik sxemaga ötiş, töldirilgan yarim himoya çiziği va tezkor öyin. Ba’zida, Kurtua yordamida va tayanç hudud vakilini markaziy himoyaçilarga yordamga qaytariş orqali — son jihatdan ustunlikni yaratiş. Ya’ni riskka risk bilan javob beriş, çunki har qanday yöqotiş muammolarga olib keladi. Asosiysi, ulkan bosimdan qutuliş.
Yoki heç narsani murakkablaştirmaslik ham mumkin: kataloniyaliklarning xatolariga umid qiliş va faollik bilan oldinga taşlaniş. Ayniqsa, Arauxo ofsayd tuzoqlarini yaratişda mukammal emasligi hisobga olinsa. Ammo «Real»dek klub uçun bunday strategiya yengiltaklikdek tuyuladi. Qolaversa, oldingi çiziqda havodagi töplarni yutib oladigan odam yöq. Madridning şusiz ham eng kuçli çiziği hisoblanmagan himoya çiziğida esa yöqotişlar köpayib ketgan. Bu örinda «avtobus» qöyişning örni emas. Xöş, Ançelotti nima öylab topadi?
«Barselona» Levandovski va Baldesiz ham uddalay oladimi?
Ajablaniş mumkin, lekin Robertning safda yöqligi kataloniyaliklar uçun eng jiddiy yöqotiş emas. Ferran bir neça marta polyakning örnini bosa olişini namoyiş etgan. U töp uçun kuraşdagi harakatlari bilan maqtana olmasligi mumkin, ammo mobilligi bilan jamoaga foyda keltira oladi. Qolaversa, Olmo ham «aldamçi töqqizlik» rolini bajara oladi.
Baldening dublyori esa işonçli emas. Martinga texnika ham, tezlik ham yetişmaydi. U jamoa hujumlariga yordam bera olmaydi: eng köp harakati — ortga pas berişi. Töpni böysundirişda ham işonçli emas. Şunday ekan, çap qanotdan tezkor yorib ötiş va markazga kirib kelişni unutsa ham böladi. Mbappe/Vinisius/Rodrigodan biri katta tezlik olganida ham Xerardda imkoniyat katta bölmaydi.
«Malyorka» bilan öyinda çap qanot himoyasida Fort öynagan va özini yaxşi tomondan körsatgandi. Ammo raqib darajasida farq bor, qolaversa, u öng qanotda öynaşga ixtisoslaşgan. Çap qanot pozitsiyasi har qanday holatda muammoli bölib qolaveradi.
«Real»da ham çap qanot himoyasida ahvol oğir
«Kamavinga va Alabada muşaklar jarohati bor. Ular Kubok finaliga qadar tiklanişi imkoniyati kam. Fran Garsiya — çap qanot himoyasi uçun yagona variant», — deya holatni ifodalagandi Karlo Ançelotti.
Fran muhim öyinlarda boşlanğiç tarkibda deyarli tuşmaydi. Masalan, murabbiylar ştabi Çempionlar ligasida faqat bir marta unga ilk daqiqalardan işonç bildirgan. U Yamalga qarşi tura oladimi? Bunga katta şubha bor. Öng qanot himoyasi ham ançadan buyon barqaror emas. Finalda bu qanotda katta ehtimol bilan Valverde tuşadi, ammo Fede maydon markazida foydaliroq bölgan bölardi. Lekin bu mavsumda «Real»ning faqat tört futbolçisi - asosiy tarkib futbolçilari bölmagan Asensio, Guler, Modriç va Endrik jarohatlardan qutulib qolgan.
Klasikoda qatorasiga uçinçi yirik hisob bölişi mumkinmi?
Bu mavsumda «Barselona»da kvadrupl uçun imkoniyat mavjud. Ispaniya Superkubogi qişdayoq qölga kiritilgan. La Ligada asosiy ta’qibçidan tört oçkolik farq bilan peşqadamlik qilinmoqda. YeÇLda — «Inter»ga qarşi yarim final öyinlariga yetib kelingan. Bu oqşom Qirol Kubogi zabt etiladimi?
Superkubok bahsida «Barsa» aynan «Real»ni yirik hisobda tor-mor etgandi (5:2). La Liganing birinçi davrasida ham yirik hisobda ğalaba qozonilgan (4:0). Klasikodagi qatorasiga uç ğalaba — yangilik emas. Madridliklar 2023 yil aprelidan 2024 yil apreligaça tört bor zafar quçgan (4:0, 2:1, 4:1, 3:2). Undan oldin esa «Barselona» qatorasiga uç öyinda muvaffaqiyat qozongandi (3:1, 1:0, 2:1).
Lekin jamoalardan biri qatorasiga uç öyinda yirik hisobda ğalaba qozonişi kuzatilmaganiga ança vaqt bölgan. 1951 yilda «Real» 1:7 hisobiga işonçli tarzda ikki öyinda 4:1 va 5:1 hisoblari bilan javob qaytargandi. 1930-yillar örtalarida qatorasiga beş uçraşuv yirik hisobda yakunlangandi, ammo öşanda öyinlardan birida kataloniyaliklar ğalaba qozongan — 0:4, 2:8, 5:0, 0:3, 0:3.
Şunday ekan, bir klubning özi qatorasiga uç öyinda ğalaba qozonişi hali röy bermagan voqea. Agar «Real» bunga yöl qöyadigan bölsa, bu tarixda qoladigan şarmandali natija böladi.
Flik heç qaçon finallarda yutqazmagan
Kataloniyaliklar ustozi bungaça olti bor final bosqiçida öynagan. Va har safar ğalabaga erişgan. Hans-Diter 2020 yilda «Bavariya» bilan Germaniya kubogini («Bayyer» 4:2 hisobida mağlub etilgan), YeÇLni («PSJ» bilan 1:0), UYeFA Superkubogini («Sevilya» bilan 2:1) va Germaniya Superkubogini («Borussiya» Dortmund bilan 3:2) qölga kiritgan. 2021 yilda — klublar örtasidagi jahon çempionatida ham ğalaba qozongan («Tigres» bilan 1:0). Oltinçisi esa yuqorida eslangan Ispaniya Superkubogi uçun öyin. An’ana davom etadimi?
Hakamlik mojarosi
Ispan futboli muxlislari «Real» bu mavsumda mahalliy hakamlar korpusi bilan qanday şiddatli jang olib borayotganidan xabardor. Ispaniya kubogi finalida «Barselona»ga qarşi keçadigan öyin arafasida esa, madridliklar klubi televideniyesi şu öyinga tayinlangan arbitr Rikardo De Burgos Bengoeçeaning xatolari tahlil qilingan videoni e’lon qilgaç, keskinlik maksimal darajaga yetdi. Ammo bu hali hammasi emasdi: referi matbuot anjumanida yiğlab yubordi, OAV esa «Qirollik klubi» öyinni boykot qilmoqçi ekani haqida xabar tarqatdi. Quyida voqealar rivoji keltirib ötiladi.
Xatolar jamlangan video
Barçasi 24 aprel kuni «Real» klubi televideniyesi efirida öyinga Bengoeçea tayinlangani tanqid qilinişidan boşlandi. Boşlovçilar u tayinlangan öyinlarda madridliklar «Barselona»nikidan yomonroq natijalar qayd etganini esladi, şuningdek, uning layoqatiga şubha bildirişdi:
«Real» bask boşqargan öyinlarning faqat 64 foizida ğalabaga erişgan, «Barselona»da esa bu körsatkiç 81 foizni taşkil etadi — bu aql bovar qilmas farq, Ançelotti u işlagan sönggi beş öyindan faqat ikkitasida ğalaba qozongan.
Xalqaro öyinlarda işlaşga ruxsatnomasi borligiga qaramay, UYeFA uni heç qaçon Çempionlar ligasi öyinlariga, FIFA esa — özining birorta turniriga taklif etmagan. Bu 2017 va 2023 yillardagi Superkubok öyinlaridan keyin «Real» va «Barselona» örtasida uşbu referi iştirokidagi uçinçi final öyini böladi. Uni Ispaniyada e’tirof etişadi, ammo xorijda emas».
Keyingi kuni ötkazilgan matbuot anjumanida Bengoeçea hakamlarga bosim haqida gapira turib, hissiyotlarini tiyib turolmadi va yiğlab yubordi. U Madrid TV tomonidan tanqid qilinişi şaxsiy hayotiga ta’sir qilganini aytib ötdi: «Öğlimga maktabda otang öğri, deyişdi. U uyga yiğlab qaytdi. Bu juda oğir. Bunday vaziyatda men faqat öğlimni otasi har qanday sportçi kabi xato qiladigan halol inson ekanligini biladigan qilib tarbiyalaşga harakat qilişim mumkin».
Final öyinida VAR-markazda işlovçi arbitr Pablo Gonsales Fuertes ham vaziyatga aralaşib şunday dedi:
«Men bu videolarning oqibatlari haqida gapirmoqçiman, çunki bir neça haftadan beri ijtimoiy tarmoqlarda hakamlar haqorat qilinayotgani va bizga hujum qilinayotganini köryapmiz. Bu gaplarni körib turibmiz.
Bularning barçasida muammo — aynan oqibatlarda. Ba’zi jurnalistlar «talonçilik» haqida gapirganda, bu şunga olib keladiki, hafsalasi pir bölgan muxlis, huştagini olib, bolalar örtasidagi öyinni boşqarişga borgan yigit yoki qizlarga taşlanadi. Bu hamkasblarimizdan birining peşonasida nişon paydo bölişi bilan tugaydi. Futbolga soğliq va tozalikni qaytarişimiz kerak».
«Reala» öyinni boykot qilişi haqidagi xabar
Avvaliga COPE şunday xabar tarqatdi: «Real» Ispaniya qirolik futbol federatsiyasiga (RFEF) Bengoeçeani «Barsa» bilan öyin hakamligidan çetlatişidan umid qilmoqda. Klubdagilar arbitrning öyinoldi matbuot anjumanidagi harakatlaridan ajablandi va u finalni boşqarişga tayyor emasligiga amin».
Şu bilan birga, Marca ma’lumotiga köra, RFEF va Texnik hakamlar qömitasi (CTA) darhol şunday bayonot bergan: ular Bengoeçea va Gonsales Fuertesga nisbatan heç qanday çora körmoqçi emas.
«Real» bunga javoban jahl otiga mindi. Klub finaldan oldingi matbuot anjumanini bekor qildi, şuningdek, öyindan oldingi fotosessiya va maşğulot ötkazişdan boş tortdi. Keyin esa El Mundo «Real» finalni boykot qiliş variantini körib çiqayotgani töğrisida bomba xabar tarqatdi.
Şundan keyin futbol olami madridliklar klubi rasmiy bayonotini kuta boşladi. Dastlabki press-reliz juda tez paydo böldi va quyidagi körinişda edi:
«Real» futbol klubi ertaga, 2025 yil 26 aprel kuni bölib ötadigan Ispaniya Kubogi finali uçun tayinlangan hakamlar tomonidan bugun berilgan ommaviy bayonotlarni qabul qilib bölmas holat deb hisoblaydi.
Ertangi final hakamlaridan biriga qarşi 24 soat oldin tayyorlangan, söz erkinligi bilan himoya qilinadigan Real Madrid TV kabi ommaviy axborot vositasining videolariga tösatdan e’tibor qaratilgan bu noroziliklar, hakamlarning klubimizga nisbatan oçiq va yaqqol duşmanligi hamda qarşi munosabatini yana bir bor namoyon etdi.
Yanada hayratlanarlisi, tahdidli ohangda qilingan va hakamlar örtasida göyo birlik borligini anglatuvçi bayonotlar orqali qandaydir çora-tadbirlar yoki harakatlar e’lon qilindi — bular esa butun dunyo böylab yuz millionlab muxlislar e’tiborini tortuvçi futbol voqeasi oldidan ustuvor bölişi şart bölgan adolat, xolislik va betaraflik tamoyillariga mutlaqo ziddir.
Yuz bergan holatning jiddiyligini hisobga olgan holda, «Real» klubi Ispaniya futbol federatsiyasi (RFEF) va hakamlar hay’ati mas’ullari özlari vakillik qilayotgan taşkilotlari nufuzini himoya qiliş uçun zarur çoralarni körişlariga umid qiladi».
IUSport naşri darhol şunday xabar tarqatdi: agar «Real» maydonga çiqişdan boş torsa, unda «Barsa» avtomatik tarzda ğolib deb topilmaydi. Reglamentda bu közda tutilmagan. Bunday holatda Madrid klubi örniga finalda «Real Sosedad» öynaydi.
Ammo köp ötmay qaymoqranglilar yana bir bayonot berdi, unda heç qanaqa boykot yöqligi va bölmasligi ma’lum qilingandi.
«Sönggi soatlarda paydo bölgan miş-mişlar fonida «Real» şuni e’lon qiladi: jamoamiz heç qaçon ertangi finalda iştirok etişdan boş tortiş imkoniyatini körib çiqmagan.
Klubimiz uşbu öyinga tayinlangan hakamlarning finaldan 24 soat oldin aytgan açinarli va noörin bayonotlari yuz millionlab odamlar tomoşa qiladigan jahon miqyosidagi sport tadbiriga soya sola olmasligini yaxşi tuşunadi. Şuningdek, Sevilyaga borişni rejalaştirayotgan va Andalusiya poytaxtida bölib turgan barça muxlislarga hurmat bilan qaraymiz.
«Real» bugun finalga tayinlangan hakamlar klubimizga nisbatan yana bir bor körsatgan duşmanlik va yovuzlikka qaramay, futbol qadriyatlari ğalaba qozonişi kerak deb hisoblaydi».
«Real» hakamlar bilan kuraşmoqda, Peres va Tebas esa oçiqçasiga nizolaşmoqda
«Real» klubi televideniyesi butun mavsum davomida Ispaniya hakamlar korpusi bilan kuraşib keldi. Masalan, la liganing 22-turida «Espanyol»dan uçralgan mağlubiyatdan keyin (0:1), efirda arbitrlar yakson qilingandi.
Madridliklar nega referilarga hujum qilmoqda? Qisqaça aytganda şunday: «Qirollik klubi» keng kölamli özgarişlar bölişi va butun sudyalar korpusida tozalaş ötkazilişini istaydi. Qolaversa, «Real» prezidenti Florentino Peres azaldan la liga rahbari Xaviyer Tebas bilan nizolaşib keladi. Tebas oxirgi voqealardan keyin poytaxt klubi xöjayinini qattiq tanqid qildi.
«Endi «Real» TV tomonidan doimiy ta’qiblardan çarçagan hakamlarning bayonotlaridan söng, u qölidan kelgança javob bermoqda: matbuot anjumanini, maşğulotlarni bekor qiliş, rasmiy tadbirlardan nafratlaniş, finalga kelmasligini aytib gap sotiş. U norozilik bildirmaydi, balki bosim ötkazadi. U şikoyat qilmaydi, balki tahdid qiladi. U rozi bölmaydi, balki jazolaydi. U futbolni yaxşilamoqçi emas, balki uni boşqarmoqçi. Eng xavflisi, u harakat qilayotgani yöq. Eng xavflisi, köpçilik bunga yöl qöyadi, rozi böladi va unga yordam beradi», — deya yozdi Tebas ijtimoiy tarmoqdagi sahifasida «Real» öyinni boykot qilişi haqidagi xabarlarga javoban.
