Moskvada «Krokus» terakti bo‘yicha sud. Asosiy ma’lumotlar

Ayblanuvchilarning barchasi allaqachon terrorchilar reyestriga kiritilgan.

Hujum tashkilotchilari baribir topilmadi. «Terrorchilik tashkilotining ikki tashkilotchisi va to‘rt nafar ishtirokchisiga nisbatan dastlabki tergov davom etmoqda», – deya xabar bergandi RF Tergov qo‘mitasi iyun oyida. BBC rus xizmati ish materiallariga tayanib, tashkilotchilarning ismlari A.I. Bekov va A.M. Hikmatov ekanini yozgan, boshqa aloqadorlar aniqlanmagan. Shu bilan birga, Interpol orqali ushbu shaxslarni ekstraditsiya qilish yoki qidirish bo‘yicha mumkin bo‘lgan so‘rovlar to‘g‘risida ochiq ma’lumotlar mavjud emas.

Tergov hodisaning ikki versiyasini – IShID terrorchilari hujumi va «Ukraina izi»ni – bitta versiyaga jamladi, deb yozadi BBC. 2024 yil may oyida Rossiya Federal xavfsizlik xizmati direktori Aleksandr Bortnikov «terrorchilarning tayyorgarlik harakatlari, moliyalashtirilishi, hujumi va chekinishi Afg‘oniston-Pokiston hududida bo‘lgan «Xuroson viloyati» guruhi a’zolari tomonidan internet orqali muvofiqlashtirilgani» haqida xabar bergandi.

IIV ma’lumotlariga ko‘ra, ular hujumning to‘rt nafar ijrochisi – Dalerjon Mirzoyev, Muhammadsobir Fayzov, Shamsiddin Fariduniy va Saidakrami Rajabalizodani yollab, ularni xorijda tayyorgarlikdan o‘tkazgan.

Tergov versiyasiga ko‘ra, jinoyat Ukraina maxsus xizmatlari ishtirokida rejalashtirilgan va amalga oshirilgan. Rossiya Tergov qo‘mitasining ta’kidlashicha, terakt sodir etilgandan so‘ng to‘rt nafar ijrochi Ukrainaga qochishga uringan, biroq Bryansk oblastida qo‘lga olingan.

Tergovchilar va ayblovchilar terakt «Ukraina oliy rahbariyati manfaatlari yo‘lida» IShID tarkibiga kiruvchi «Xuroson viloyati» terrorchilik tashkiloti tomonidan uyushtirilganini da’vo qilmoqda. Shu bilan birga, tergovchilar teraktni tashkil etishda xorijiy maxsus xizmatlar ishtirok etganini ta’kidlamoqda.

Hujumdan so‘ng darhol «Xuroson viloyati» guruhi terakt uchun javobgarlikni o‘z zimmasiga olgandi. O‘z navbatida, Rossiya rasmiylari, jumladan, prezident Vladimir Putin «Ukraina izi» versiyasini qat’iy ilgari surdi. Ukrainada «Krokus»dagi teraktga aloqadorlik ayblovlari rad etilgan. IShID jangarilari esa Rossiya aybni G‘arb va Ukrainaga ag‘dargan holda, IShID tomonidan berilgan zarbaning oldini olishga qodir emasligini tan olganini aytishgan.

«Ukraina izi» haqidagi versiya tergov protsessual hujjatlarida faqat 2025 yil mart oyida paydo bo‘ldi, deya ta’kidlaydi BBC. Hozircha hujum uyushtirganlarni Ukraina bilan bog‘laydigan yagona ochiq ma’lumot – bu jinoyat ishi materiallaridagi ayblanuvchilarning ko‘rsatmalari, deb yozadi nashr. Shu bilan birga, huquq himoyachilari ayblanuvchilar kaltaklangani va qiynoqqa solinganini hisobga olib, bu ko‘rsatmalarga shubha bilan qarashmoqda. Xavfsizlik kuchlarining gumonlanuvchilarni qo‘lga olishdagi harakatlari tekshirilmagan.

Huquq-tartibot idoralariga yaqin bo‘lgan telegram-kanallar asosiy ayblanuvchilar hibsga olish chog‘ida qiynoqlarga duchor bo‘lgani haqidagi dalillarni e’lon qildi. Sudda ular kaltaklash izlari bilan paydo bo‘lishgandi. Ulardan birining bo‘ynida paket parchalari bo‘lgan (ayblanuvchini paket bilan bo‘g‘ishgani taxmin qilingan). Ikkinchisining qulog‘i bint bilan bog‘langan bo‘lib, hibsga olish paytida uning bir qismi kesib tashlangan bo‘lishi mumkin. Uchinchi ayblanuvchi sud zaliga kateterli zambilda olib kelingan va atrofdagi voqealarga loqayd o‘tirgan.

Ish bo‘yicha birinchi majlis ochiq rejimda boshlandi, ammo tez orada yopildi. Ishni Ikkinchi G‘arbiy okrug harbiy sudining uch nafar sudyasidan iborat hay’at ko‘rib chiqmoqda. Ishtirokchilar soni ko‘pligi tufayli jarayon Moskva shahar sudi binolaridan birida bo‘lib o‘tmoqda. «Interfaks»ning xabar berishicha, birgina dastlabki eshituvning o‘zi uchun sudga 150 ga yaqin jabrlanuvchi kelgan. Hammasi bo‘lib bu ishda ikki mingdan ortiq kishi bor. Jabrlanuvchilar 27 ta fuqaroviy da’vo arizasi bilan ham murojaat qilgan.

Dastlabki majlislar tergovning maxfiyligi sababli yopiq tarzda o‘tkazildi. 4 avgust kuni eshituvlar dastlab ochiq deb e’lon qilindi, ammo deyarli darhol yopildi – ish materiallaridagi maxfiy ma’lumotlar, shuningdek, uning barcha ishtirokchilari, jumladan, davlat ayblovchisining xavfsizligiga tahdid tufayli, deb xabar berdi TASS. «Ostorojno, novosti» telegram-kanalining ta’kidlashicha, eshituvlar Federal xavfsizlik xizmatining prokurorga qarshi «ehtimoliy provokatsiyalar» haqidagi xati tufayli yopilgan. Jabrlanuvchilar vakili jarayonni yopmaslikni so‘ragan.