Seysmik faol zonalarda joylashgan ko‘p qavatli uylar har o‘n yilda tekshiruvdan o‘tkaziladi

Quyidagilar bino va inshootlarning zilzilabardoshligi va seysmik xavfsizligini ta’minlashda davlat nazorati va boshqaruvini yanada takomillashtirishning asosiy maqsadlari etib belgilanadi:

• respublikadagi barcha ko‘p kvartirali uy-joylarni instrumental-texnik tekshiruv va monitoring qilish bo‘yicha ixtisoslashgan loyiha tashkilotlarini toifalash va reytingini yuritish;
• noqonuniy qurilishlarni oldini olish, ularni erta aniqlash va bartaraf etish mexanizmlarini takomillashtirish;
• qurilish-pudrat tashkilotlarining obektlar qurilishida zilzilabardoshlikni ta’minlash bo‘yicha javobgarligini kuchaytirish;
• obektlarning zilzilabardoshligini ta’minlash va ularni nazorat qilish sohasidagi mavjud bo‘lgan kolliziya va korrupsion omillarni bartaraf etish.

Vazirlar Mahkamasining 2026 yil 1 yanvardan boshlab quyidagilarni joriy etish taklifiga rozilik beriladi:

• barcha ikki va undan yuqori bo‘lgan ko‘p kvartirali uy-joylarni instrumental-texnik tekshiruvdan o‘tkazish bo‘yicha salohiyatli loyiha tashkilotlarini shakllantirish va “Shaffof qurilish” milliy axborot tizimida ularning reytingini yuritish (dastlabki bosqichda – test rejimida).
• Bunda, instrumental-texnik tekshiruvdan o‘tkazish bo‘yicha loyiha tashkilotlarini “Shaffof qurilish” MATda ularning reytingini yuritishda bino va inshootlarni instrumental-tekshiruv bo‘yicha muhandislarning sertifikatlari asosiy mezon hisoblanadi;
• “Shaffof qurilish” MATda instrumental-texnik tekshiruv xulosalari asosida bino va inshootlarning texnik holati monitoringni yuritish;
• seysmik faol zonalarda joylashgan ko‘p kvartirali uy-joylarni har o‘n yilda bir marotaba vizual va uning xulosasiga ko‘ra instrumental-texnik tekshiruvdan o‘tkazish;
• ko‘p kvartirali uy-joylarning qismlarida zilzilabardoshlikka ta’sir qiluvchi o‘zgarishlar aniqlangan taqdirda, ularni bartaraf etish bo‘yicha chora-tadbirlarni belgilash;
• instrumental-texnik tekshiruv xulosalari tavsiyaviy mazmunda berish amaliyotini tugatish hamda ushbu xulosalar faqat ijobiy bo‘lgan taqdirda ko‘p kvartirali uy-joylardan kelgusida foydalanishga ruxsat berish.
• Bunda, instrumental-texnik tekshiruv xulosalarida obektni qayta qurish yoki rekonstruksiya qilish bo‘yicha texnik-iqtisodiy asoslantirish bo‘limi kiritiladi va ushbu xulosalar majburiy ravishda shaharsozlik ekspertizasidan o‘tkaziladi;
• ko‘p kvartirali uy-joylarni boshqarish organlariga ko‘p kvartirali uy-joylarni (vizual va instrumental) texnik tekshiruv o‘tkazish ishlarini tashkil qilish vazifasi yuklatiladi. Vizual va instrumental ko‘rikdan o‘tkazish uchun xarajatlar mahalliy budjet mablag‘lari hisobidan amalga oshiriladi;
• vizual va instrumental-texnik tekshiruv o‘tkazish uchun sarflanadigan mablag‘ bino va inshootlardan foydalanuvchi jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan qoplanadi;
• obektlarda bir vaqtning o‘zida (parallel ravishda) loyihalashtirgan holda qurilish-montaj ishlarini amalga oshirish normativ-huquqiy hujjatlar asosida amalga oshirish amaliyotini bekor qilish, bunda, obektlarni bir vaqtning o‘zida (parallel ravishda) loyihalashtirgan holda qurish faqat qonunda belgilangan hollarda amalga oshirish.

Shunday tartib o‘rnatiladiki, 2025 yil 1 oktyabrdan boshlab:

• milliy normativ hujjatlarga nomutanosib bo‘lgan qismlar uchun kompensatsiyalovchi choralarni ta’minlash bo‘yicha maxsus texnik shartlar asosida ishlab chiqilgan loyiha hujjatlarini ekspertizadan o‘tkazish faqatgina “Shaharsozlik hujjatlarini ekspertiza qilish respublika markazi” davlat muassasasi tomonidan amalga oshiriladi;
• ko‘p kvartirali turar joy obektlarini qurish uchun tayyorlangan loyiha hujjatlari “Shaharsozlik hujjatlarini ekspertiza qilish respublika markazi” davlat muassasasi (yoki uning hududiy boshqarmalari) tomonidan ekspertizadan o‘tkaziladi;
• shaharsozlik hujjatlarini ekspertiza qilish faoliyati bilan shug‘ullanuvchi xususiy ekspert tashkilotlari tomonidan qonunchilik hujjatlariga muvofiq obektlarning loyiha-smeta hujjatlarini ekspertizadan o‘tkazishda ularning reyting ko‘rsatkichlari inobatga olinadi.