Mutaxassislar ta’kidlaşiça, töğri tayyorlangan qişlik mahsulot nafaqat vitaminlarni saqlab qoladi, balki oziq-ovqat isrofining oldini ham oladi.
Konservatsiya — vaqt sinovidan ötgan usul
Konservatsiyada eng muhim jihat — sterilizatsiya va me’yor. Ayollar orasida keng tarqalgan xatolardan biri — haddan ortiq tuz yoki sirka qöşiş. Bu mahsulotni uzoq saqlaşi mumkin, ammo vitaminlarning katta qismini yöqotadi. Eng töğri usul — mahsulotni tabiiy yöl bilan saqlaş va harorat rejimini töğri tanlaş. Mutaxassislar tuzlama va murabboni şişa idişlarda, muhrlangan holda 10–15°C haroratda saqlaşni tavsiya qiladi.
Quritiş — eng soğlom usul
Sönggi yillarda quritilgan meva va sabzavotlarga talab oşgan. Buning sababi — ularning vitamin va mineral moddalarni deyarli yöqotmasligi.
Buva-bobolarimiz quritişning xalqona usullarini yaxşi bilgan: qovun, olma, gilos, pomidor, hatto qovoq ham quyoşda yoki issiqxonada quritilgan. Hozir esa bu jarayonni maxsus elektrik quritgiçlar yordamida soğlom va tez amalga oşiriş mumkin.
Quritiş vaqtida meva yoki sabzavotning 80–90 foiz suvi çiqadi, ammo ulardagi tabiiy şakar va vitaminlar saqlanadi. Şuning uçun bu usul — qiş uçun eng foydali zaxira.
Muzlatiş — zamonaviy yeçim
Zamonaviy xonadonlarda muzlatkiçning “deep freeze” qismi qişki zaxiraning ajralmas qismiga aylangan. Bu usulda mahsulotning tuzi, yoği va vitamin tarkibi deyarli özgarmaydi.
Tavsiya etiladigan mahsulotlar:
- pomidor pyuresi yoki kesilgan şaklda,
- pişgan sabzavotli aralaşmalar,
- kökatlar (petruşka, ukrop, kinza),
- malina, qulupnay va olça.
Muzlatişdan oldin mahsulotni yaxşilab quritiş va havo kirmasligi uçun maxsus paketlarda saqlaş zarur.
Xalqona usullar: tabiatdan “sovitkiç” sifatida foydalaniş
Ayrim hududlarda hali ham tabiiy saqlaş usullari qöllanadi:
