Yaponiyada ayiqlar hujumidan 12 kishi vafot etdi. Ularga qarshi kurashga harbiylar jalb qilindi

«Ayiqlar – har kuni aholi yashaydigan hududlarga kirib kelmoqda va ularning tahdidi kengayib bormoqda. Ayiqlar bilan bog‘liq vaziyat — dolzarb muammo», dedi Vazirlar Mahkamasi rahbarining o‘rinbosari Fumitoshi Sato.

Mudofaa vazirligi va Akita prefekturasi chorshanba kuni tushdan keyin qo‘shin yuborish bo‘yicha kelishuv imzoladi. Shartnomaga ko‘ra, askarlar oziq-ovqat qo‘yilgan qutili tuzoqlar o‘rnatadi.

Shuningdek, mahalliy ovchilarni tashishda yordam beradi va o‘ldirilgan ayiqlarni yo‘q qilishda ishtirok etadi. Rasmiylarning aytishicha, askarlar qurol ishlatmaydi.

Askarlarning vazifasi — po‘lat panjarali tuzoqlarni o‘rnatish, tashish va tekshirish; bu tuzoqlarga tushgan ayiqlarni esa keyinchalik malakali ovchilar otib yo‘q qiladi.

«Har kuni yangi hujumlar haqida xabarlar kelmoqda, lekin bizda yetarli ishchi kuchi yo‘q, shuning uchun mahalliy hokimiyatlar umidsiz ahvolda», dedi Akita gubernatori Kenta Sudzuki.

Mudofaa vaziri Sinjiro Koizumi esa seshanba kuni bayonot berib, bu missiyaning maqsadi «aholi kundalik hayotining xavfsizligini ta’minlash» ekanini aytdi. Biroq himoya kuchlari (Self-Defence Forces)ning asosiy vazifasi — mamlakat mudofaasi, shuning uchun ular cheksiz yordam bera olmaydi, dedi. Chunki Yaponiya harbiylarining o‘zi ham hozir kadrlar tanqisligi bilan kurashmoqda. Hozircha boshqa prefekturalardan harbiy yordam so‘rovlari kelmagan.

Akita eng ko‘p zarar ko‘rgan hudud

Aholisi taxminan 880 ming bo‘lgan Akita prefekturasida may oyidan beri 50 dan ortiq kishi ayiq hujumidan aziyat chekkan, kamida to‘rt kishi halok bo‘lgan, dedi mahalliy hokimiyat. Mutaxassislar ta’kidlashicha, hujumlarning 70 foizi aholi yashaydigan joylarda sodir bo‘lgan.

O‘tgan dam olish kunlari Yuzava shahrida o‘rmonda qo‘ziqorin terayotgan bir keksa ayol ayiq hujumidan halok bo‘lgan holda topilgan.

Oktabr oxirida esa Akita shahrida fermerlik bilan shug‘ullanayotgan yana bir keksa ayol ayiq hujumidan so‘ng o‘lgan. Seshanba kuni esa gazeta tarqatuvchi erkak ayiq hujumidan jarohat olgan.

Ba’zi maktablar, ayiqlar bolalar maydonlarida paydo bo‘lgani sababli vaqtincha yopilgan.

Ayiqlar nega keladi?

Ayiq hujumlari odatda oktabr–noyabr oylarida, ya’ni ular qish uyqusiga tayyorlanayotgan davrda, eng yuqori cho‘qqiga chiqadi.

«O‘tgan yili tog‘larda oziq juda ko‘p edi, shuning uchun ko‘plab ayiq bolalari tug‘ilgan. Bu yil esa o‘sha yerda oziq tugab qoldi,» — dedi kazunolik Kitakata.

Mutaxassislar so‘nggi yillarda ayiqlar muammosining ortishiga – Yaponiya qishloq hududlaridagi aholining qarishi hamda kamayishi sabab bo‘lganini ta’kidlashmoqda. Shu bilan birga, qarib qolgan ovchilar endi avvalgidek faol ov olib bora olmayapti.

Tashlab qo‘yilgan uylar va fermalar, ayniqsa xurmo yoki kashtan daraxtlari o‘sgan joylar, ayiqlarni o‘ziga tortadi. Ayiqlar bir marta oziq topib, ta’m bilsa, yana qayta kelishni odat qiladi, deydi mutaxassislar.

Yaponiyada asosan, ikki turdagi ayiqlar uchraydi. Yapon qora ayiqlari – asosiy tur bo‘lib, bo‘yi pastroq va odatda 130 kg gacha bo‘ladi. Xokkaydo orolidagi jigarrang ayiqlar esa ovchilar uchun ham ancha xavfli. Ularning bo‘yi 2 metrdan oshadi va og‘irligi 400 kg gacha yetishi mumkin.

Mahalliy ovchilarning o‘zi ham qarib qolgan, ba’zilari ayiq ovlashda tajribasiz. Shu sababli ekspertlar politsiya va boshqa rasmiylarni «davlat ovchisi» sifatida tayyorlashni, ya’ni ayiqlar sonini nazorat ostida kamaytirish uchun ruxsat berishni taklif qilmoqda.

Hukumat choralar ko‘rmoqda

O‘tgan hafta hukumat maxsus shtab tuzdi — u noyabr o‘rtalariga qadar rasmiy «ayiq siyosati»ni ishlab chiqadi. Rejalarda:

• ayiq populyatsiyasini hisoblash;
• ogohlantirish signallari uchun aloqa tizimlarini joriy etish;
• ovchilik qoidalarini qayta ko‘rib chiqish;
• ovchilik va ekologiya bo‘yicha mutaxassislarni tayyorlash bor.