Karrik «MYu»ni ğalabali yölga qaytardi. U buni qanday uddalamoqda?
|00:09 / 14.02.202613 31617 min
Foto: Carl Recine/Getty ImagesFoto: Carl Recine/Getty Images
Ijtimoiy tarmoqlarning, hatto jiddiy bölmagan kontentlarning ham hayotga ta’siri şu qadar oşib ketdiki, hafta boşida «Mançester Yunayted»ning «Vest Hem»ga qarşi oddiy öyini millionlarni öziga jalb qildi. Sababi – «MYu» qatorasiga beş öyinda yutmaguniça soçini oldirmaslikka qasam içgan Frank Aylet ismli bir blogerning taqdiri. Çunki «MYu» bu öyingaça ketma-ket tört ğalabaga erişgandi.
Eng qiziği, bu maqolani men ham beşinçi ğalabadan söng yozişni niyat qilib, aynan uşbu bloger mavzusi bilan kiriş qilişni öylab qöygandim. Jamoa durang öynadi, çellenj davom etadigan böldi. Ammo matnni baribir yozdim, zero debyutant murabbiyning dastlabki 5 öyinda 13 oçko olişi – juda yaxşi natija. Nega endi qandaydir Frank qöygan talab bu muvaffaqiyatga soya solişi kerak?
Quyida Maykl Karrikning Mançesterdagi dastlabki oyi, istiqboli va aynan qanday omillar uşbu ğalabalarda rol öynagani haqida fikr yuritiladi.
Meros
Har qanday murabbiy iste’fosi jamoada salbiy fon yaratsa-da, örniga keladigan mutaxassis uçun qoladigan meros turliça böladi. Aytaylik, sönggi natijalar fonida röy bergan iste’folarda jamoa ham öyin, ham ruhiy tomondan ham inqirozga tuşib qolgan böladiki, buni önglaş köproq mehnat talab qiladi. Mağlubiyatlar tufayli futbolçilarning öziga bölgan işonçiga putur yetadi va ayniqsa, kattaroq raqiblarga qarşi bu işonçni uyğotiş qiyinçilik tuğdiradi. Misol uçun, Sulşer örniga Rangnik, ten Hag örniga Ruben Amorim kelganida şunday bölgan – bu mutaxassislarda natija borasida vaziyatni önglaş imkoni bölmagan.
Alvaro Arbeloa va Liam Rosenior kabi yangi murabbiylarda ham vaziyat öxşaş – iste’foning mazmuni köproq rahbariyat (Alonsoda futbolçilar) bilan ziddiyatlarga taqaladi. Tan oliş kerak, «Mançester Yunayted»da ham, «Real» yoki «Çelsi»da ham natijalar u qadar yomon emasdi. «Mançester Yunayted» Amorim davrida ham Çempionlar Ligasi zonasida yurgan, qator katta öyinlarda («Liverpul», «Çelsi», «Arsenal») jamoa ança işonçli köringan, xullas, ötgan mavsumga nisbatan ösiş yaqqol kuzatilayotgandi. Karrikda futbolçilardagi işonçsizlikni qayta uyğotiş, buni his qildiriş uçun qandaydir olamşumul ğoyalar taqdim etişga ehtiyoj ham yöq edi.
Köpçilik hozirgi vaziyatni Ole Gunnar Sulşer Mourinio örniga vaqtinça murabbiy bölib kelgan davrga qiyoslamoqda, qisman bu öxşatişlarda ham jon bor. Sulşer qabul qilgan meros, birinçidan, undan oldingi mavsumda 2-örinni olgan jamoa edi, ikkinçidan, tarkibda Pogba, Lukaku, Reşford, Sançes, Marsiyal kabi öziga yaraşa kuçli futbolçilar bölgan. Karrik nisbatan oddiyroq tarkibni qabul qilib olgan bölsa-da, yuqorida tilga olinganidek, natijalar u qadar yomon bölmagan va ösişda bölgan tarkib edi.
Mavzuga oid
Yana bir muhim jihat – Bruno Fernandeş va Lisandro Martines jarohatdan töliq tiklanişi va Afrika Millatlar kubogida qatnaşgan Mbemo va Amad tarkibga qaytişi aynan Karrik davriga töğri keldi. Nazarimda, Ruben Amorim boş murabbiy sifatida qolganida ham, bu futbolçilarning qaytişi qandaydir ijobiy emotsional turtki berişi ehtimoli yuqori edi. Balki «Arsenal» va «Mançester Siti»ni bu şaklda yutiş sodir bölmasdi, ammo Amorim boşqaruvining sönggi davridagi muvaffaqiyatsiz natijalar, ularning fonida yanvar oyi transferlari uçun sörovlar rahbariyat bilan ziddiyatlarga zamin yaratganini unutmaslik kerak.
Qisqasi, şunday xulosalaş mumkinki, Maykl Karrikning natijalari u darajada anormal emas, har qanday qisqa davrda «MYu» şunday kuçli seriyani amalga oşira olişi ehtimoldan u qadar yiroq bölmagan. Aytaylik, şu kunlarda «Tottenhem» Tomas Frankni böşatdi, endi yangi murabbiy bilan jamoa qatorasiga tört ğalabaga erişsa, rostanam möjizaga qiyoslaş mumkin. Çunki «MYu»dan farqli ravişda «Tottenhem»da boşqa muammolar ham yetarli.
Maqsad va vazifalar aniqligi
«Mançester Yunayted»ning avvalgi vaqtinçalik murabbiylaridan farqli ravişda Maykl Karrikda aniq maqsad va vazifa bor – jamoani Çempionlar Ligasiga olib çiqiş, ya’ni kuçli beşlikka kiriş. Sulşerni «nima bölsa bölar» prinsipida olib kelişgan, Rangnikdan murabbiylik qilişi bilan birga jamoadagi strukturani özgartiriş talab qilingan, Ruben Amorim şundoğam vaqtinçalik emas, uç yillik şartnoma bilan taşrif buyurgandi. Ya’ni mavsum örtasida jamoani qabul qilib olgan uçala murabbiyda ham joriy mavsum uçun konkret maqsad yöq edi. Şuning uçun ham Karrikning faoliyati töliq natijalar uçun yönaltirilganini tuşuniş oson.
Aytaylik, Ruben Amorim ötgan yil dekabrida, ya’ni boşqaruvga kelişiga bir oy bölmasdan, Markus Reşford va Garnaço bilan ziddiyatga bordi va Markusni tarkibdan çetlatib, qişda ijaraga berib yubordi. Bu aynan uzoq muddatli qaror. Şu orqali Amorim klubdagi tartibni yölga qöymoqçi bölgan. Ya’ni uzoq muddatli strategiya uçun qisqa muddatli foydadan voz keçgan.
Karrikda bunday vazifa yöq, u «Old Trafford»da vaqtinçalik ekanini yaxşi biladi. Tabiiyki, bu şartlarda u kimdandir voz keçiş, boşqasi bilan ziddiyatga boriş örniga, har bir futbolçidan maksimal foydalanişga harakat qiladi. Uzoq davr uçun quriladigan tizimda foyda berişi mumkin bölgan jihatlarga emas, ayni paytda har bir futbolçi mavsumda nima bera olişi mumkinligiga e’tibor qaratadi, tabiiyki, ayni paytda ular uçun sodda va qulay pozitsiya va funksiyalar taqdim etadi. Har bir futbolçi – uning uçun ma’lum tizim asosida, agar örnatilsa yordam beradigan murvat emas, hozir va şu onda kerak böladigan figura. Demak, har bir futbolçining şundoğam mavjud bölgan kamçiliklari va ustunliklari birlamçi. Bunday qaraş esa futbolçilar uçun ham qulay. Maykl Karrik har qanday uslubda oçko olişi mumkin, heç kim avvalgi murabbiylardan talab qilingani singari, çiroyli öyin, dominant futbol talab qilmaydi.
Şu bilan birga, öz vaqtiga ega bölmayotgan va zaxirada qolayotgan futbolçilarda ham murabbiy bilan ziddiyatga borişdan mantiq yöq. Kobbi Maynu Amorim qöl ostida yetarli işonçga ega bölmayotganidan, öz kelajagini u bilan tasavvur qilmasligi va boşqa variantlarni qidirib qolişi mumkin edi. Hozir yangi Maynular yöqmi? Masalan, Eyden Heven Amorim davrida asosiy tarkib futbolçisiga aylanayotgandi, lekin Karrik uni hali bir daqiqa ham öynatmadi. Leni Yoro haqida ham şunday deyiş mumkin. Lekin Karrikning vaqtinçalik ekani va ayni paytda barça masala öyin quriş, kelajak uçun poydevor yaratiş uçun emas, natija uçun bölgani tufayli, bu futbolçilar yozgaça maydonga tuşa olişmasa-da, boşqa murabbiy bilan yoki Karrik uzoqroq muddatli şartnomaga ega bölganda, öz imkoniyatiga ega bölişini yaxşi bilişadi.
Dastlabki ikki öyindagi katta ğalabalar esa Karrikka bu borada ham qöşimça ustunlik berdi. Ayni paytda muxlislar orasida ham Heven, Yoro yoki Leysi kabi yoşlarga imkoniyat berilmayotgani haqida e’tirozlar deyarli yöq.
Stiv Holland
Ole Gunnar Sulşer «Mançester Yunayted»da öziga yordamçi qilib Karrik va Makkenani olgan edi. Aytişlariça, Makkena himoyani, Karrik esa hujumni taşkil qilişga mas’ul bölişgan. Keyinçalik har ikki murabbiy ham Çempionşipda mustaqil faoliyat olib bordi. Makkena «Ipsviç»ni APLga olib çiqqan bölsa, Karrik «Midlsboro» bilan pley-offgaça bordi.
Vaqtinçalik nomzodlar sifatida Sulşer va Karrik nomlari tilga olinganida, Ole yangi ştab qurişi kerakligini aytgan hamda Karrik, Fletçer kabi mutaxassislarni jalb qilişni xohlagandi. Karrik esa muzokaraga özining tayyor ştabi bilan borgan, darhol iş boşlaşi mumkin edi. Insaydlarga köra, aynan mana şu aniqlik Karrik nomzodi yuqori baholanişiga sabab bölgan.
Köpçilik Maykl Karrik deganda, asosan «MYu»ga xos DNK, futbolçilarga erkinlik, motivatsion nutq kabi qöşimça ustunliklarga urğu berayotgan bölsa-da, aslida qölga kiritilgan ğalabalarning taktik asoslari ham borligini e’tiborga oliş kerak. Bild-apda 3-1-6, Dalot va Şouning tor pozitsiyalari, oldingi çiziqdagi doimiy rokirovkalar, Lisandro Martinesning roli, yuqori pressing va örta blok örtasidagi almaşinuvlar – tabiiyki, farqli ssenariy va farqli uslubdagi raqiblarga qarşi muvaffaqiyatli öyinlar çuqur taktik asoslarsiz bölmaydi. Karrikning avvalgi taşrifidagi ğalabalarni qisqa çaqnaş bölgan deyiş mumkin, ammo bu safar murabbiy sxemadan tortib, asosiy tarkibni özgartirganiga ham e’tibor qiliş kerak.
Çempionşipdagi qisqa tajriba bilan kifoyalangan yoş murabbiyning APLda bunday jiddiy natijalarni qayd eta olişida albatta, yordamçi murabbiy Stiv Hollandning hissasi bor. Zamonaviy futbolda yordamçilarning ahamiyatini past baholab bölmaydi, hatto Pep Gvardiola ham uzoq vaqt yuqori darajani saqlab qoliş uçun muntazam ştabini, ayniqsa, «boş vaziri»ni almaştirib turişi şundan dalolat qiladi.
Stiv Holland şunçaki berilgan vazifani bajaruvçi yo nimanidir aytib turuvçi emas, aslida kattaroq öringa ega bölgan, taktik masalalarda Karrikdan ham ustunroq ovozga ega bölgan şaxsdir. Uning tajribali ekani ham yordam bermoqda – Holland Karlo Ançelotti bilan «Çelsi»ni çempion qilgan va yanada ahamiyatlisi, jamoaga kelgan keyingi murabbiylar Joze Mourinio ham, Antonio Konte ham uni öz ştabida olib qolişgan. Keyin esa Holland Sautgeyt bilan birga Angliya milliy jamoasini boşqardi.
Karrik umumiy ğoyalar va jamoa bilan munosabatda muhim bölişi mumkin, ammo biz körayotgan taktik çizgilar, öyin kartinasi paydo bölişida Holland asosiy figuralardan biri ekani şubhasiz.
Ya’ni uşbu murabbiy Karrikdan alohida olganda ham yetarliça maşhur mutaxassis, tabiiyki, futbolçilar orasida ham hurmati joyida. Menimça, Ruben Amorimning xatolaridan biri ham şunda edi – uning yordamçilari özidan ham yoşroq bölgan, tabiiyki, bunday vaziyatlarda kiçik diktatura yuzaga kelib qoladi, boş murabbiyni vaqtida töxtata oladigan avtoritet va alternativ fikr bölmaydi.
Haftada bir öyin rejimi
Maykl Karrik sönggi uç öyinda bir xil tarkibni maydonga tuşirdi. Dastlabki ikki öyinda ham bir xil futbolçilar tanlangan, ammo Dorguning jarohati keyingi özgarişga sabab bölgandi. Ya’ni agar Patrikning jarohati bölmaganda, Karrik beşta öyinda ham bir xil tarkibni tuşirişi mumkin edi.
Zamonaviy futbol yuklamalari uçun bu biroz xavfli va yot uslub. Mançesterda bu muammo bölmayotganining sababi ayni paytda jamoa yevrokuboklardan xoli ekani bilan boğliq. «Çelsi», «Liverpul» yoki boşqa raqiblardan farqli ravişda «Mançester Yunayted» haftada bir öyin rejimida harakat qilmoqda va bu bir tarkib bilan ham jamoani tetik saqlaş, sport formasining tuşib ketmasligi va jarohatlardan qutulib qolişga imkon beradi.
Masalan, bugungi jamoani Kazemirosiz tasavvur qiliş qiyin, töğrimi? Braziliyalik 34 yoşli yarimhimoyaçi aynan mana şu rejimda – top futbolçi, har öyin uçun yuqori sport formasini saqlay oladi, yetarliça foydali böladi. Ammo agar «MYu» boşqa turnirlarda ham qatnaşayotgan bölganida, 3-4 kunda bir rejimda butunlay boşqaça kartinani köriş mumkin edi. Ba’zi öyinlarda rotatsiya qiliş, boşqa ijroçilar bilan ham samarali tizimni öylab topiş ehtiyoji paydo bölardi. «Vest Hem»ga qarşi öyin yorqin misol – Karrik davrida ilk marta tayyorgarlik uçun bir hafta emas, uç kun bor edi, öyin va natija ham avvalgilarga nisbatan qoniqarsiz böldi.
Xulosa
Xöş, ötgan salkam bir oylik davr va beş öyindan kelib çiqib, Maykl Karrikka murabbiy sifatida, hatto «MYu»ning kelajagi sifatida baho beriş mumkinmi?
Bu borada ikki xil asosiy qaraş bor. Birinçi yönalişdagi mulohazani Karrikning dastlabki kunlarida Gari Nevill aytgandi. Uning fikriça, Karrik hatto qolgan barça öyinlarni öz foydasiga hal qilib, zör natijalar qayd etgan taqdirda ham, yangi murabbiy izlaş kerak. Vaqtinçalik natijalar kayfiyati ta’sirida, xuddi Sulşer bilan bölgani kabi, Karrikka ham yangi şartnoma taklif qilinsa, bu avvalgi xatoni takrorlaş böladi.
Şu bilan birga, Karrikning futbolçilik davri, ayni damda körsatayotgan natijalaridan kelib çiqib, nega endi boşqa murabbiy axtariş kerak, deb savol qöyayotganlar ham oz emas. Ularning asosiy argumenti – «modadagi turli tizim va strukturalar ortidan quvib, Erik ten Hag yoki Ruben Amorim kabi murabbiylar bilan nima bölganini kördik, yana öşa xatoni takrorlamasdan, tayyor natija körsatib turgan murabbiydan nega voz keçiş kerak?».
Aslida har ikki tomonning ham asosli gaplarini e’tiborga olgan holda, haqiqatni örtaroqdan qidirgan ma’qul. Bir tomondan, kattaroq murabbiylarni talab qilayotgan Gari Nevill misol tariqasida Poçettino va Ançelotti nomlarini tilga olayotgani biroz kulgili. Gvardiola, Zidan, Alonso kabi murabbiylar katta futbolda tajribasizligi ham futbol tarixidagi noyob natijalarni qayd etişga xalaqit qilmadi. Maykl Karrikka öz futbolini qurişga, öz qaraşlarini namoyon qilişga imkon bermay turib ham, uning ustiga çiziq tortiş, u faqat motivatsiya, dnk va erkinlikdan iborat deb xulosa berib yuboriş ham notöğri. Balki Karrik Sulşer kabi emas, rostanam öz ğoyalari va strukturasiga ega bölgan mutaxassisdir?
Şu orqali ikkinçi tomondagilarga ham raddiya beriş mumkin. Maykl Karrik çindan ham kuçli murabbiy bölişi mumkin, ammo beş öyin buni asoslaş uçun yetarli emas. Zamonaviy futbolda baribir tizim futbolçilarga emas, futbolçilar tizimga xizmat qilişi kerak va muvaffaqiyatli jamoalar xuddi şu yöldan borişgan.
«Real»ning yutuqlari namuna emas, zero Yevropadagi heç qaysi klubda «Real» kabi tarkib va imkoniyatlar bölmagan. Şunday ekan, ayni paytda Karrik köproq futbolçilarga qulaylik yaratadigan tizim taqdim etayotgan bölsa, baribir şu nuqtaga kelinadiki, futbolçilardan tizim uçun boşqaça öynaş, yoqimsiz funksiyalarni bajariş talab etiladi. Aynan öşa paytda ham muvaffaqiyatli böla oliş, jamoa muhitini hozirgidek saqlaş yanada qiyinroq vazifa va bu şartlarda hali Karrikni körganimiz yöq.
Erik ten Hag yo Sulşerning dastlabki mavsumida futbolçilarga moslab öyin qurib, natijalarga erişgani, ammo ma’lum vaqtga kelib, yetakçilarning sport formasi pasayganda muammolarga duç kelganini eslaş kifoya. Yuqorida «Real»ni bekorga qavs içiga olmadim – Mbappe yoki Ronaldu öta yuqori darajani butun mavsum uşlab turişi mumkin, boşqalarga esa baribir tizim kerak.
Demak, şunday yeçimga boramiz – yozda «Mançester Yunayted» öz yölini aniq belgilab, öşa strategiya asosida nomzodlarni körib çiqişi kerak, bu bir. Öşa nomzodlar içida, mabodo mavsumni muvaffaqiyatli yakunlasa, Maykl Karrik ham bölişi kerak, bu ikki.
Kelasi mavsum uçun öta yoqimsiz şartlar. Agar Karrik qoladigan bölsa, har qanday muvaffaqiyatsizlikda bu qaror notöğri bölgani haqidagi fikrlar, eski «aytgandim-ku»lar yuzaga çiqaveradi. Aksinça, yangi murabbiy keladigan bölsa-da, xuddi şunday, yomon davrda Karrikning soyasi unga ham xalaqit beraveradi. Eng yomoni şu – qaror uçun tanlovning köp bölişi.
