Olimlar yorug‘likni deyarli to‘liq yutib yuboradigan avtomobil bo‘yog‘ini yaratdi

Nippon Paint kompaniyasining xitoylik tadqiqotchilari yorug‘likning 99,9% dan ortig‘ini yutib yuboradigan ultra qora avtomobil qoplamasini ishlab chiqdi. Bu bo‘yalgan sirtlarni deyarli hajmsiz ko‘rsatadi va avtomobilning o‘zi siluetga o‘xshaydi.

Oddiy qora avtomobil bo‘yog‘i texnik uglerod asosida tayyorlanadi, u yorug‘likni 99,8% gacha yutishi mumkin. Biroq, uning mayda zarralari bir-biriga yopishib qoladi, bu esa yorug‘likning sochilib ketishiga va qoplamaning rang jilosini yo‘qotishiga olib keladi. Bir qarashda, 99,8% va 99,9% orasidagi farq ahamiyatsiz ko‘rinadi, ammo u vizual jihatdan juda sezilarli, ayniqsa hashamatli avtomobillarda.

Ushbu cheklovni bartaraf etish uchun olimlar uglerod nanotrubkalarini qo‘shdi - yorug‘likni samarali ushlab turadigan uglerod atomlarining mikroskopik silindrsimon tuzilmalari. Maxsus frezalash jarayonidan foydalanib, tadqiqotchilar uglerod qora zarrachalari tasodifiy aralashmasdan, nanotrubkalar bo‘ylab tekis tarqalishiga ishonch hosil qilishdi.

Ushbu mikrotuzilma sirtda ko‘plab mayda cho‘qqilar va chuqurchalarni hosil qiladi. Bu cho‘qqilarga tushadigan yorug‘lik bu «tuzoqlar» ichida bir necha bor aks etadi va orqaga qaytmasdan, deyarli to‘liq so‘riladi. Tadqiqotchilar strukturaviy yutilish deb ataydigan aynan shu effekt ularga avtomobil bo‘yog‘i uchun rekord darajadagi qoralikka erishishga imkon berdi.

Yangi qoplamaning o‘rtacha aks ettirish qobiliyati taxminan 0,08% ni tashkil qiladi. Taqqoslash uchun, aksariyat an’anaviy uglerod qoplamalari esa 1,5 dan 4% gacha aks ettiradi.

Yangi bo‘yoq standart avtomobil uskunalari bilan qo‘llanilishi mumkin. Bundan tashqari, u dastlabki sinovlaridan muvaffaqiyatli o‘tdi: ikki hafta davomida yuqori harorat va namlik ta’sirida, shuningdek, 10 kun suvda bo‘lganidan so‘ng, qoplama o‘z sifatini saqlab qoldi.

Biroq, bo‘yoqni ommaviy ishlab chiqarishda qo‘llanilishi haqida gapirishga hali erta. Tadqiqotchilar hali ham qoplamaning tirnalishlarga, ultrabinafsha nurlanishiga, korroziyaga, tosh zarbalariga va real hayotda duch keladigan boshqa stresslarga chidamliligini sinab ko‘rishi kerak.