Eng tez o‘sgan shaharlar
2010 yildan beri Namangan 65, Termiz 64, Samarqand 52, Qo‘qon 44, Farg‘ona 43, Toshkent 42% ga o‘sdi. Bu olti shahar 37% ni tashkil etgan mamlakat umumiy ko‘rsatkichidan yuqoriroq o‘sishga erishdi.
Ma’lumotlar 2026 yil 1 yanvar holatiga ko‘ra, O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlari asosida.
O‘sish o‘rtacha ko‘rsatkichdan pastroq bo‘lgan shaharlar: Andijon (35%), Qarshi, Marg‘ilon va Nukus (har biri 29% dan), eng past ko‘rsatkichlar esa Buxoro (14%) va Angrenga (12%) to‘g‘ri keldi.
Bu yerda Namangan 2010 yilda mavjud bo‘lgan shaharlar orasida birinchi o‘rinda. Keyinroq shahar maqomini olgan shaharlar (masalan, Shahrisabz, Xiva, Yangiyo‘l) kiritilmagan: ularning «o‘sishi» aholi oqimini emas, maqom o‘zgarishini aks ettiradi.
Ayrim shaharlar ma’muriy chegaralar kengayishi hisobiga o‘sdi. Namanganda bu yirik ko‘lamda bo‘lgan: 2016 yilda shahar tarkibiga qo‘shni tumanlarning 96 mingga yaqin aholi bo‘lgan qismlari qo‘shilgan, 2020 yilda esa shahar ichida aholisi 140 ming kishi bo‘lgan Davlatobod tumani tashkil etildi. Shu bois Namanganning 65% lik o‘sishi nafaqat tug‘ilish ko‘rsatkichi, balki chegaralar kengayishi bilan bog‘liq.
Shaharlar zichligi
Eng zich ikki shahar Farg‘ona vodiysida joylashgan: Namanganda har kvadrat kilometrga 8289 kishi, Andijonda esa 7683 kishi to‘g‘ri keladi. Keyingi o‘rinda 7312 kishi bilan Toshkent joylashgan. Eng siyrak shaharlar sobiq sanoat shaharlari: Angrenda har kvadrat kilometrga 1171 kishi, Olmaliqda esa 1058 kishi to‘g‘ri keladi.
Zichlik faqat aholi soni emas, balki shahar maydoni bilan ham belgilanadi. Ixcham qurilgan markaz yuqori zichlikni ta’minlaydi, keng rejalashtirilgan shahar esa aholi soni bir xil bo‘lsa ham, siyrak bo‘lib qoladi.
