Özbekistonda korrupsionerlar reyestri nihoyat joriy etilmoqda

Şuningdek, jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallaştiriş jinoyati (JK 243-modda) ham başarti korrupsiyaga oid jinoyatlarni sodir etiş natijasida olingan daromadlarni legallaştiriş bilan boğliq holda sodir etilgan bölsa, korrupsion jinoyat hisoblanadi.

Korrupsionerlar reyestri

“Korrupsiyaga qarşi kuraşiş töğrisida”gi qonunga kiritilgan özgartişlarga asosan, Korrupsiyaga oid jinoyatlarni sodir etişda aybdor deb topilgan şaxslarning elektron reyestri yuritiladi.

Reyestrga kiritilgan şaxslarga nisbatan quyidagi çeklovlar belgilanadi:

• davlat xizmatiga kiriş va davlat mukofotlari bilan taqdirlaniş;

• saylanadigan va alohida tartibda tayinlanadigan lavozimlarga nomzodining körsatilişi;

• davlat organlari huzuridagi jamoatçilik kengaşlari hamda idoralararo kollegial organlarning a’zosi böliş;

• özi ta’sis etgan va (yoki) ustav fondidagi (ustav kapitalidagi) uluşining 50 foizidan köproq qismiga özi egalik qiladigan tadbirkorlik sub’yektlarining davlat xaridlarida va davlat-xususiy şeriklik töğrisidagi bitimda iştirokçi (ijroçi) sifatida qatnaşiş;

• davlat uluşi 50 foizdan yuqori bölgan taşkilotlarda va davlat ta’lim muassasalarida rahbarlik lavozimlarida faoliyat yuritiş.

Içki işlar vazirligi korrupsiyaga oid jinoyatlarni sodir etişda aybdor deb topilgan şaxslarga nisbatan ayblov hukmi (ajrim) qonuniy kuçga kirgan paytdan e’tiboran 3 iş kuni içida reyestrga şaxs haqidagi ma’lumotlarni kiritadi.

Reyestrdagi şaxslar haqidagi ma’lumotlar Jinoyat kodeksida belgilangan sudlanganlik muddati davomida reyestrda saqlanadi.

Reyestr Korrupsiyaga qarşi kuraşiş agentligi tomonidan Içki işlar vazirligi bilan hamkorlikda yuritiladi.

Reyestr oçiq böladimi?

Qonunda elektron reyestrdan ma’lumot oliş tartibi belgilanmagan, xususan bu reyestr jamoatçilik uçun oçiq bölişi yoki yöqligiga aniqlik kiritilmagan. 2021 yilgi prezident farmonida bu reyestr oçiq bölişi belgilangan.

Qonunga köra, elektron reyestrdan ma’lumot oliş tartibi, korrupsiyaga oid jinoyatlarni sodir etişda aybdor deb topilgan şaxslarni reyestrdan çiqariş asoslari va tartibi qonunçilikda belgilangan tartibda amalga oşiriladi. Ya’ni bu masalalar qonun bilan emas, prezident yoki hukumat qarori bilan tartibga solinişi mumkin.

Qonun rasmiy e’lon qilingan sana – 2026 yil 23 iyundan kuçga kirdi.

5 yil kutilgan qonun

korrupsiyaga oid jinoyatlarning aniq röyxatini belgilaş va bu röyxatdagi jinoyatlarni sodir etganlarning oçiq reyestrini yuritib, ularga nisbatan çeklovlar joriy etiş vazifasi 2021 yil 6 iyul kuni imzolangan prezident farmonida belgilangan. Şu tariqa, farmon ijrosi ta’minlanişi uçun amalda 5 yil vaqt kerak böldi.

Ma’lumot uçun, Özbekistonda korrupsion jinoyatlarni sodir etgan 566 nafar şaxs 2023 yilda davlat xizmatiga qayta qabul qilingan va yana korrupsiyaga qöl urgan.

“Bir-ikkita idoralarning e’tirozlari bor” — Akmal Burhonov korrupsionerlar reyestriga oid qonun loyihasi haqida

Sudlanganlik muddati qança?

Qonunga köra, korrupsiyaga qöl urgan şaxslar sudlanganlik muddati davomida reyestrda bölişi belgilandi.

Jinoyat kodeksining 78-moddasiga köra, şaxsning sudlanganlik holati quyidagi paytlarda tugallanadi:

• şartli hukm qilinganlarga nisbatan — sinov muddati tugagan kundan boşlab;
• majburiy jamoat işlari, xizmat böyiça çeklaş yoki intizomiy qismga jönatiş tarzidagi jazolarini ötab çiqqaç;
• jarima jazosi ijro etilgan kundan keyin, şuningdek muayyan huquqdan mahrum qiliş yoki axloq tuzatiş işlari jazolari ötalganidan keyin bir yil ötgaç;
• ozodlikni çeklaş jazosi ötalganidan keyin — ikki yil ötgaç;
• 5 yildan köp bölmagan muddatga ozodlikdan mahrum qiliş jazosi ötalganidan keyin — tört yil ötgaç;
• 5 yildan ortiq, lekin 10 yildan köp bölmagan muddatga ozodlikdan mahrum qiliş jazosi ötalganidan keyin — yetti yil ötgaç;
• 10 yildan ortiq, lekin 15 yildan köp bölmagan muddatga ozodlikdan mahrum qiliş jazosi ötalganidan keyin — ön yil ötgaç.

Agar şaxs ozodlikdan mahrum qiliş jazosini ötab bölganidan keyin unga nisbatan ma’muriy jazo yoki intizomiy ta’sir çoralari qöllanilmagan bölsa, sud yuqorida körsatilgan muddatlarning kamida yarmi ötganidan keyin uning sudlanganligini olib taşlaşi mumkin.