JCh kundaligi. Paragvay Fransiyani qiynadi, Marokash Kanadani jazoladi
|15:45 / 05.07.202615 41414 min
O‘zbekistonlik hakam Ilgiz Tantashev o‘yin tizginini qo‘ldan chiqarib yubordi: paragvayliklar o‘ta qo‘pol o‘yin uslubini qo‘llab, fransuzlarni urish va tepish bilan mashg‘ul bo‘lishdi. Lekin kartochkalar faqat fransuzlarga ko‘rsatildi. Archivo VAR platformasi Tantashevga 10 dan 1 ball qo‘ydi.
Foto: Al Bello/Getty ImagesFoto: Al Bello/Getty Images
Jahon chempionatida 1/8 final bosqichi start oldi. Ushbu bosqichning ilk o‘yinida Marokash turnir mezbonlaridan biri Kanadani yirik hisobda mag‘lub etdi (3:0), Fransiya esa Paragvay bilan o‘yinda katta qiyinchilikka uchradi (1:0).
Maydon tashqarisida ham jahon chempionatiga aloqador voqealar davom etmoqda: Kaboverdelik Vozinya jahondagi eng mashhur darvozabonga aylandi, FIFA prezidenti Janni Infantino navbatdagi mojaroga aralashib qoldi, Meksikadagi kartel esa Ekvador futbolchilariga bosim o‘tkazishda ayblanmoqda.
Germaniya ortidan Fransiya ham Paragvay bilan o‘yinda azob chekdi. Shunga qaramay, penaltidan urilgan yagona gol evaziga keyingi bosqichga chiqdi. Endi Dide Desham shogirdlari 10 iyulga o‘tar kechasi chorakfinalda Marokash bilan o‘ynaydi.
Bu turnirdagi eng o‘yin daqiqalari eng kam o‘yinlardan biri bo‘ldi – bu o‘yinda kombinatsiyalardan ko‘ra kurash, to‘qnashuv, provokatsiyalar ko‘proq bo‘ldi, o‘zbekistonlik hakam Ilgiz Tantashev esa o‘yin tizginini qo‘ldan chiqardi. Paragvayliklar 90 daqiqa davomida «iflos» o‘yin ko‘rsatgan bo‘lsa-da, birorta kartochka olmadi, jabrlanuvchi rolida bo‘lgan fransuzlar esa uch marta ogohlantirildi.
Paragvay ilk daqiqalardanoq keskin harakatlar qilishni boshladi va asosiy e’tiborini raqibni izdan chiqarishga harakat qildi. Lekin birinchi bo‘limdagi yagona kartochka Kaseres bilan to‘qnashuvdan keyin Barkolyaga ko‘rsatildi.
Birinchi bo‘lim
Barchasi o‘yinning yarim soati ortda qolganida boshlandi. Gustavo Velaskes to‘p uchun kurash vaqtida darvozabon Mayk Menyanning boshiga chiqib ketdi, bu oddiy vaziyatdek ko‘ringandi, ammo takroriy kadrlar paragvaylik futbolchi qasddan darvozabonning boshiga zarba berganini ko‘rsatdi.
Mavzuga oid
O‘zbekistonlik hakam Ilgiz Tantashev fransuzlarning e’tirozini tingladi, ammo hech qanday chora ko‘rmadi. Paragvayliklar esa bizga barchasi mumkin ekan, degan xulosa chiqarishdi.
Paragvayliklar ayniqsa Mbappega qarshi o‘ta keskin harakat qilishdi, 35-daqiqada Kilianga ishlatilgan navbatdagi foldan keyin futbolchilar to‘planib, janjal boshlanib ketdi.
Bo‘lim oxirida yana bir bahsli vaziyat yuzaga keldi. Fransuzlarning tezkor hujumi chog‘ida Paragvay yarimhimoyachisi Matias Galarsa tirsagi bilan Mbappening yelkasiga zarba berdi. Kilian yiqildi, ammo Tantashev va videoarbitrlar bu epizodni e’tiborsiz qoldirishdi.
Holbuki bu vaziyatda Galarsa o‘ta tajovuzkor harakat qilgandi, juda yaqinda turganiga qaramay, Tantashev fol qayd etmadi, paragvaylik futbolchi qasddan raqibni urgani uchun maydondan chetlatilishi lozim edi, bu vaqtda to‘p maydonning boshqa nuqtasida edi.
Ikkinchi bo‘lim
Tanaffusdan keyin ham keskin yakkakurashlar davom etdi.
Ikkinchi bo‘lim boshida Velaskes Maykl Olisening boshiga tizzasi bilan zarba berdi. Tantashev paragvaylik futbolchini og‘zaki ogohlantirish bilan cheklandi.
67-daqiqada paragvayliklar darvozasi tomon penalti belgilandi, lekin Tantashev avvaliga Gomesning Duega ishlatgan folini ham e’tiborsiz qoldirgandi. Faqat VAR aralashuvidan keyin o‘zbekistonlik hakam qarorni o‘zgartirdi.
Paragvayliklar esa e’tiroz bildirishdi va fransuzlarga penaltini ijro etishga to‘sqinlik qilishga urinishdi. Bahs avjida Velaskes hech kimga bildirmay, 11 metrlik nuqta o‘rnida chuqur qazishga kirishdi.
Lekin bu Mbappe zarbani aniq ijro etishiga xalal bera olmadi.
Shundan keyin yo‘qotadigan narsasi qolmagan Paragvay keskinlik darajasini yanada oshirishga qaror qildi – janubiy amerikalik futbolchilar raqibni ochiqchasiga provokatsiya qilishdi va hech kimga sezdirmay, urib keta boshlashdi, buni Tantashev ham sezmadi.
Andres Kubas to‘g‘ridan to‘g‘ri Rabioning oyog‘iga tashlandi. Hakam hushtak chalib, o‘yinni to‘xtatdi, ammo kartochka ko‘rsatish o‘rniga futbolchilarni tarqalishga chaqirdi.
76-daqiqada Mbappe raqib himoyachisi Kaseresni turtib yiqitib yubordi, u esa yerda yotgan holatida butsasi bilan fransuz futbolchisining to‘piq sohasiga tepdi. Tantashev epizodni e’tiborsiz qoldirdi, Paragvay esa jarima zarbasini ijro etdi.
80-daqiqada fransuzlar darvozasi yaqinida aut ijro etilishi chog‘ida Avalos hakamning ko‘z o‘ngida tirsagi bilan Upamekanoning ko‘krak qismiga zarba berdi.
Tantashev buning uchun ham kartochka ko‘rsatmadi, folni ham faqat himoyachi yiqilganidan keyin qayd etdi.
Keyingi holatda Kaseres ham o‘zini Rabioning oyog‘iga otdi, fransuz futbolchisi bu safar ham o‘zini olib qochishga ulgurdi.
Qo‘shimcha daqiqalar
90-daqiqadan keyin provokatsiya kuchayishda davom etdi, bu borada birinchi bo‘limda qizil kartochkadan qutulib qolgan Matias Galarsa jonbozlik ko‘rsatdi.
U avvaliga arbitrning ko‘z o‘ngida Olisega fol ishlatib, keyin uning ustiga kelgan holda nimadir dedi, ammo yana jazolanmadi.
90+5-daqiqada Galarsa birinchi bo‘limda bo‘lgani kabi tezlik bilan ketayotgan Kundening bo‘yin qismiga urdi. Arbitr bu holatga ham e’tibor qaratmadi.
Ikki daqiqa o‘tib Galarsa maydon markazida Olise bilan yakkakurashni boy berib, gazonga yiqildi, shundan keyin o‘rnidan turdi va raqibni turta boshladi, Maykl shunchaki uning futbolkasidan ushlaganida maydonga yiqilib, dumalay boshladi. Tantashev esa bu vaziyat uchun faqat «Bavariya» futbolchisini sariq kartochkaga munosib ko‘rdi.
90+8-daqiqada Paragvay burchak zarbasi ijro etishga tayyorlanayotganida Galarsa yana kutilmaganda gazonga yotib oldi. Holbuki bu vaziyat Matias qo‘llarini ishga solib, Kundeni turtishi bilan boshlangandi, shundan keyin, katta ehtimol bilan «Barselona» himoyachisi unga javob qaytargan (translatsiyada bu holat ko‘rsatilmadi). Galarsa penalti ishlash uchun yiqilib oldi, lekin Tantashev unga bu safar ishonmadi.
O‘yin oxirida, Fransiya futbolchilari vaqtni o‘ldirish uchun to‘pni burchakka olib ketganida, Galarsa podkat ishlatib, to‘pni Mbappedan maydon tashqarisiga chiqarib yuborishga urindi, ammo faqat burchakdagi bayroqchani tepdi.
Bunga esa Kilian jilmaygancha reaksiya qildi va paragvaylik futbolchi o‘rnidan turib, unga yana provokatsiya qila boshladi. Fransiyalik forvard jilmayishda davom etdi.
U o‘zini ortdan yiqitgan Kaseras navbatdagi marta jazosiz qolganida ham jilmayishda davom etdi.
Final hushtagi chalinganidan keyin esa paragvayliklar darvozaboni Orlando Hilning ham asablari dosh bermadi – avvaliga u Mbappeni qo‘llari bilan turtdi, keyin esa unga qarata to‘p otdi – Kilian esa unga e’tibor bermasdan, g‘alabani nishonlashda davom etdi.
Yakunda Paragvay shuncha qo‘pollik va simulyatsiyalarga qaramay, o‘yinni birorta ogohlantirishsiz yakunladi. E’tiborli jihati, bu Paragvay jamoasi 1998 yildan buyon jahon chempionati o‘yinini sariq kartochkasiz o‘tkazishi bo‘ldi.
Mbappe va Deshamning reaksiyasi
O‘yindan keyin Mbappe hissiyotlarini tiyib o‘tirmadi. Fransiya milliy jamoasi forvardi paragvayliklar o‘yini haqida o‘ylaganini aytdi:
«Bizni qanday o‘yin kutayotganini bilardik. Agar bizga ifloslik qilishsa, biz ham shuni qila olamiz. Paragvay futbol o‘ynashni xohlamadi, biz esa raqibga buni qila olishimizni ko‘rsatdik. Agar g‘alaba uchun qo‘limizni bulg‘ashimiz kerak bo‘lsa, buni qilamiz. Ular o‘yinda smokingda chiqishimizni o‘ylashgandi, ammo ularning kutilmalarini chippakka chiqardik, biz ham iflos futbol qilishni bilamiz. Va hatto ulardan yaxshiroq!»
Fransiya milliy jamoasi ustozi Dide Desham ham bu borada fikr bildirgan.
«Biz guvoh bo‘lgan narsa bizning tushunchamizdagi futbol emasdi. Bu ko‘proq jang yoki kurashga o‘xshardi. Menimcha, futbol bundan yaxshirog‘iga loyiq. Muxlislar doimiy mushtlashuvlarni emas, balki sifatli o‘yinni ko‘rishga loyiq», – deya Deshamning so‘zlarini keltiradi FIFA matbuot xizmati.
Kanada 2026 yilgi jahon chempionati mezbonlari orasida birinchi bo‘lib turnirni tark etdi. Shimoliy amerikaliklar jamoasi V guruhida munosib ishtirok etgan (jumladan, Qatar yirik 6:0 hisobida taslim etilgan), 1/16 finalda JAR to‘sig‘idan o‘tilgandi (2:0), ammo keyingi bosqichda Marokash mezbonlarni ayamadi – 0:3.
Hisob yirik ko‘rinish olganiga qaramay, kanadaliklar bu qadar og‘riqli mag‘lubiyatga loyiq o‘ynamagandi – Jyessi Marsh shogirdlari startda kuchli bosim uyushtirgandi, ammo hujum chizig‘i vakillari vaziyatlardan foydalana olmadi. Afrikaliklar esa turnirdagi eng yomon o‘yinini o‘tkazganiga qaramay, yakunda g‘alabaga erishdi. Ikkinchi bo‘limda avvaliga standart vaziyatda Azzadin Unai hisobni ochdi, keyin qarshi hujumda ushbu yarimhimoyachi dublni rasmiylashtirdi, o‘yinga qo‘shib berilgan daqiqalarda So‘fyon Rahimiy ham qarshi hujumda mezbonlarni jazoladi.
Kanadaliklar turnirni munosib o‘tkazdi va mamlakatda futbol yangi bosqichga ko‘tarilganini namoyish etishdi. Marokash esa jahon chempionatida qatorasiga ikkinchi bor chorakfinalga yo‘l oldi – 2022 yilgi mundialda jamoa to‘rtinchi o‘rinni egallagandi. Endi Muhammad Vahbi shogirdlarini keyingi bosqichda 10 iyulga o‘tar kechasi Fransiyaga qarshi o‘yin kutmoqda.
Vozinya – eng mashhur darvozabon
Kabo-Verde darvozaboni Vozinya birinchi turdayoq Ispaniyani to‘xtatish (0:0) orqali turnir qahramoniga aylangandi. Bu o‘yindan oldin 40 yoshli darvozabonning instagram sahifasida 50 ming atrofida obunachi bo‘lgan, shundan keyin qisqa muddat ichida uning obunachilari soni 15 milliondan oshib ketdi. Afrikaliklar jamoasi pley-offga chiqib, Argentina bilan o‘ynagach, uning mashhurligi yanada oshdi.
Amaldagi jahon chempionlariga qarshi o‘yinda ham Vozinya qahramonlik ko‘rsatdi: kaboverdiliklar bu o‘yinda 2:3 hisobida yutqazgan bo‘lsa-da, darvozbonning seyvlari tufayli yirik hisobdagi mag‘lubiyatdan qutulib qolishdi. U endi o‘z pozitsiyasidagi eng mashhur futbolchiga aylandi – hozirda uning ijtimoiy tarmoqdagi obunachilari soni 22 milliondan oshiqni tashkil etmoqda. U bu borada Iker Kasilyas (20), Keylor Navas (19) va Tibo Kurtuadan (18) yaxshiroq ko‘rsatkichga ega.
Meksika karteli Ekvadorga bosim qilganmi?
1 iyul kuni Meksika milliy jamoasi 1/16 finalda Ekvadorni 2:0 hisobida mag‘lub etdi. O‘yindagi ikki gol ham o‘yinning dastlabki qismidayoq urildi. Turnir mezbonlari haqli ravishda g‘alaba qozongandek edi, ammo ko‘p o‘tmay bu borada noodatiy gaplar chiqa boshladi. Argentinalik jurnalist Eduardo Feynmannga ko‘ra, bu o‘yindan oldin Meksika karteli ekvadorlik futbolchilarga bosim o‘tkazgan.
Manbaning so‘zlariga ko‘ra, narkosavdorgarlarning vakillari Ekvador milliy jamoasining besh nafar futbolchisi bilan aloqaga chiqib, «har qanday holatda ham Meksika jahon chempioni» bo‘lishi kerakligini aytib, o‘yinda yutqazib berishni talab qilishgan, aks holda ularning oila a’zolari bilan muammolar yuzaga kelishi haqida ogohlantirib, tahdid qilishgan. Keyinroq bu ma’lumotni boshqa bir jurnalist Karlos Vera ham tasdiqladi.
Lekin ekvadorliklar bu ma’lumotni rad etib chiqishdi. Ekvador futbol federatsiyasi matbuot xizmati vakili El Pais nashri bilan suhbatda bu ma’lumotni «mutlaqo yolg‘on» deb atadi.
Infantino Argentinaga simpatiyasi borligini tan oldi
Anchadan buyon FIFA prezidenti Janni Infantino Argentinani qo‘llab-quvvatlashi haqida gaplar yuradi. Amaldagi jahon chempionlari Kabo-Verde ustidan g‘alaba qozongach (3:2), ushbu futbol mulozimi amalda ushbu mish-mishlarni tasdiqladi.
«Argentinadagi barchani tabriklayman, chunki bugun mening yuragim siz bilan edi, qattiq xavotirlandim», – degan Infantino ko‘kragiga urib.
FIFA rahbari darhol tuzatish kiritib, «betaraf bo‘lib qolishi»ni qo‘shimcha qildi. Ammo butun dunyodagi ijtimoiy tarmoq foydalanuvchilari endi unga ishonmaydi va uning iste’fosini talab qila boshlashdi.
Navbatdagi o‘yinlar
1/8 final bosqichi davom etmoqda – 5 iyul kuni tunda va 6 iyul tongida muxlislarni quyidagi uchrashuvlar kutmoqda:
01.00. Braziliya – Norvegiya
05.00. Meksika – Angliya
