Andijonda yuz bergan mudhish hodisa ko‘z o‘ngingizda turgan bo‘lsa kerak: katta tezlikda, boz ustiga boshqa avtomobil(lar) bilan poyga o‘ynab harakatlangan Malibu boshqa mashinalar yo‘l bergach piyodalar yo‘lagidan o‘tayotgan buvi va uning ikki nabirasini majaqlab ketdi.
Haydovchiga Jinoyat kodeksining 266-moddasi tegishli bandi, ya’ni odam o‘limiga sabab bo‘lgan yo‘l transport hodisasi sodir etish bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilib, tergov ketmoqda.
Ammo bu malakalash xato. Qilmish qasddan sodir etilgan jinoyat sifatida e’tirof etilishi va Jinoyat kodeksining mos moddalariga qayta malakalanishi lozim. Bunga qonunlarda yetarli asoslar mavjud. Sud amaliyotida ham bu tajriba bor. Shular haqida muallifning nuqtai nazari bilan bo‘lishamiz.
Oliy sud Plenumining 2015 yil 26 iyundagi 10-sonli qarori 10-bandida Jinoyat kodeksi 266-moddasida nazarda tutilgan jinoyat harakatlanish yoki transport vositalaridan foydalanish yoki boshqa qoidalar buzilishi xususiyatidan qat’iy nazar, ehtiyotsizlik oqibatida sodir etilgan, deb e’tirof etiladi, chunki, bunda aybdor barcha hollarda o‘z-o‘ziga ishonish yoki beparvolik bilan harakat qiladi. Agar aybdor harakatlanish yoki transport vositalaridan foydalanish qoidalarini qasddan buzsa, uning qilmishi Jinoyat kodeksining qasddan sodir etilgan jinoyatlar uchun javobgarlikni nazarda tutuvchi tegishli moddalari bo‘yicha kvalifikatsiya qilinishi lozim.
Oliy sud Plenumining yana bir qarorida agar aybdor o‘z harakatining ijtimoiy xavfli ekanligini anglasa, jabrlanuvchi badaniga muayyan darajada shikast yetkazishi mumkinligiga ko‘zi yetsa va shuni xohlasa yoinki xohlamasa-da, bunga ongli ravishda yo‘l qo‘ysa yoki o‘z qilmishidan kelib chiqadigan oqibatlarga befarq qarasa, barcha qilmish aslida kelib chiqqan oqibatlar bo‘yicha kvalifikatsiya qilinishi lozimligi aytiladi.
Malibu haydovchisi harakatlariga e’tibor qaratamiz:
- katta tezlikda harakatlanayotgani ko‘rinadi (bir nechta kameralarga yozib olingan);
- yo‘nalishdagi avtomobillar piyodalarni o‘tkazib yuborish uchun harakatni to‘xtatgan;
