Tramp Saudiyaga shart qo‘ydi
Donald Tramp kutilmaganda AQSh-Saudiya yadroviy bitimini «Ibrohim kelishuvlari»ga qo‘shilish bilan bog‘ladi. Agar Saudiya Arabistoni Isroil bilan munosabatlarni normallashtirmasa, uranni boyitish imkonini beradigan bitimdan mahrum bo‘ladi.
22 iyul kuni tomonlar AQSh texnologiyalaridan foydalangan holda uranni boyitish hamda yadro reaktorlarini qurishga ruxsat beruvchi kelishuvni e’lon qilgandi.
Payshanbaga kelib AQSh prezidenti Donald Tramp Truth Social'dagi sahifasida «fuqarolik yadroviy kelishuvi faqat noharbiy foydalanishga taalluqli bo‘lib, u – to‘liq Saudiya Arabistonining 'Ibrohim kelishuvlari'ga qo‘shilishiga bog‘liq bo‘ladi», deb yozdi.
AQSh prezidenti postida aynan nimani nazarda tutgani aniq emas. Bu bayonot qurollarda ishlatiladigan yuqori darajada boyitilgan uranga taalluqli yoki yo‘qligi ham noma’lum.
Saudiyaning Vashingtondagi elchixonasi Trampning ushbu postiga hozircha izoh bermadi.
Oq uy matbuot kotibi Karolin Levitt ham Tramp – arab ittifoqchilari bilan bitimni «Ibrohim kelishuvi»ga bog‘lash haqida ko‘p gaplashganini ta’kidladi.
BAA va Bahrayn Trampning birinchi muddatida «Ibrohim kelishuvlari»ni imzolagan bo‘lib, so‘nggi chorak asrda Isroilni tan olgan birinchi arab davlatlariga aylandi. Qirollik esa Falastin davlatchiligi sari aniq yo‘l ko‘rinmaguncha unga qo‘shilishni rad etib kelayotgandi.
Saudiyaga qo‘yilgan ushbu shartni Isroil mamnuniyat bilan kutib oldi. Oq uy so‘zchisi Netanyahu Trampdan shunday shart qo‘yishni so‘ragani haqidagi savolga buni bilmasligini aytdi. «Menda bor ma’lumotlarga ko‘ra, yo‘q», dedi u jurnalistlarga.
Avvalroq Amerika va isroillik siyosatchilar qirollikka katta yon berilgan ushbu rejaga qarshi ekanini ochiq aytib kelishayotgandi. Ular Saudiya fuqarolik loyihasidan yadro qurolini ishlab chiqishda foydalanishidan xavotirda.
Ukraina yana WB omborlariga hujum qildi
Juma kuniga o‘tar kechasi Qrimda, Leningrad viloyati va Tverda Wildberries kompaniyasining omborlari yana Ukraina hujumlariga uchradi.
Guvohlar tasvirlariga ko‘ra, hujumdan so‘ng Leningrad viloyatining Novosaratovka qishlog‘ida joylashgan WB omborida yong‘in chiqqan. Ushbu ombor Sankt-Peterburgning ma’muriy chegarasidan biroz tashqarida joylashgan bo‘lsa-da, u asossan Peterburgga xizmat ko‘rsatgani uchun ko‘pincha «Wildberries Sankt-Peterburg ombori» deb ataladi.
Hujumdan so‘ng Peterburg osmoniga ko‘tarilayotgan qora tutun bulutlari aks etgan fotosuratlar tarqaldi. Leningrad viloyati gubernatori Aleksandr Drozdenko ma’lumotlariga ko‘ra, uch kishi jarohat olgan va «ularga tibbiy yordam ko‘rsatilmoqda».
WB'ning o‘zi ham Sankt-Peterburgda joylashgan 2 ta logistika majmualari faoliyati vaqtincha to‘xtatilganini tasdiqladi.
Shuningdek, kecha tunda Tver viloyati va Simferopoldagi WB logistika hablariga ham hujumlar bo‘lgan. Ma’lumotlarga ko‘ra, har ikki hududda berilgan zarbalar oqibatida marketpleys omborlari yonib ketgan.
24 iyulga o‘tar kechasi Sudakdagi elektr podstansiyasiga ham zarba berilgan. Shundan so‘ng shaharda elektr energiyasi o‘chgan, ko‘plab tumanlarda esa suv ta’minoti ham uzilgani aytilmoqda.
23 iyul kuni «Kommersant» gazetasi o‘z hisob-kitoblarini e’lon qildi. Unga ko‘ra, Ukraina zarbalari – o‘sha paytgacha WB barcha logistika infratuzilmasining 10 foiziga yoki 552 ming kvadrat metriga ta’sir ko‘rsatgan.
Ukraina tomoni urushga «dronlar va navigatsiya uskunalarini yetkazib berayotgan» logistika markazlarini «qonuniy nishon» deb hisoblamoqda.
Trampdan yangi bojlar
Payshanba kuni Qo‘shma Shtatlar majburiy mehnatni taqiqlash qoidalariga yetarlicha amal qilmaslik ayblovi bilan o‘nlab mamlakatlarga nisbatan yangi bojlar joriy etdi.
Boj stavkalari 10 foizdan 12,5 foizgacha bo‘lib, Xitoy, Hindiston va Yevropa Ittifoqi kabi yirik iqtisodiyotlarga daxl qiladi.
«Qo‘shma Shtatlarda majburiy mehnat yo‘li bilan ishlab chiqarilgan mahsulotlar importiga taqiq deyarli bir asrdan beri mavjud va u qat’iy ravishda amalga oshiriladi; savdo sheriklarimiz ham shunday qilish vaqti allaqachon kelgan», dedi AQSh savdo vakili Jyemison Grir.
Yangi bojlar juma kuni – vaqtinchalik 10 foizlik global boj muddati tugashi bilan kuchga kiradi.
AQSh rasmiysining ma’lum qilishicha, mamlakatlarning aksariyati, jumladan, Xitoy va Yaponiya 12,5 foizlik yuqoriroq bojga tortiladi. Majburiy mehnat bo‘yicha muayyan taqiqlarga ega bo‘lgan davlatlar, jumladan, Kanada va Buyuk Britaniya 10 foizlik bojga duch keladi.
Shu bilan birga, po‘lat va alyuminiy kabi sohaviy bojlarga tortib bo‘lingan tovarlar bundan mustasno bo‘ladi. AQSh-Meksika-Kanada bitimi doirasida kirib kelayotgan tovarlar ham bojlardan ozod qilinadi.
Ushbu qadam AQSh Oliy sudi fevral oyida prezident Donald Trampning bojlarini bekor qilganidan so‘ng tashlanmoqda.
Oq uy yangi bojlarni asoslash uchun yangi huquqiy vajlardan foydalanib kelmoqda. Hozircha yirik xalqaro sheriklardan faqat Braziliya javob chorasi ko‘rilishini aytdi.
Yevropada o‘rmon yong‘inlari
Fransiyaning janubi-g‘arbida o‘rmon yong‘inlari sababli 12 mingga yaqin kishi evakuatsiya qilindi, Jironde mintaqasida yana 8 800 kishi xavfsiz joyga ko‘chirilmoqda.
Mahalliy rasmiylarning ma’lum qilishicha, 3 400 gektarga yaqin yer maydoni allaqachon kulga aylangan. Olov bilan 700 ga yaqin o‘t o‘chiruvchi kurashmoqda.
Jabrlanganlar haqida ma’lumot tushmagan, yong‘in xavfi yuqori bo‘lgan o‘rmon hududlarida ba’zi ob’yektlar va yo‘llar yopilmoqda.
Shu yozda Yevropani qamrab olgan g‘ayrioddiy issiqlik to‘lqinlari oqibatida Fransiyaning bir qancha departamentlari o‘rmon yong‘inlaridan talafot ko‘rdi. Xususan, hafta boshida Bordo aeroporti yaqinidagi yong‘inni o‘chirish chog‘ida ikki nafar mahalliy o‘t o‘chiruvchi halok bo‘lgan edi.
So‘nggi kunlarda Ispaniya va Italiyada ham o‘rmon yong‘inlari avj oldi. Sitsiliyada yong‘inni o‘chirish chog‘ida betob bo‘lib qolgan o‘t o‘chiruvchi halok bo‘ldi. Madrid g‘arbida esa 3 500 ga yaqin aholi nazoratdan chiqib ketgan o‘rmon yong‘ini sababli evakuatsiya qilindi.
Ispaniyaning ayrim hududlarida kamida 42°C issiq qayd etildi. Joriy yildagi eng yirik o‘rmon yong‘ini shu haftada poytaxt shimolidagi Gvadalaxara mintaqasida kuzatildi: 35 000 gektardan ortiq maydon kulga aylanib, o‘zidan vayron bo‘lgan tabiat manzarasini qoldirdi.
Rossiyada Su-57 quladi
Kecha Moskva viloyatining Odinsovo tumanida Rossiya armiyasining eng qudratli Su-57 qiruvchi samolyoti halokatga uchradi. Uchuvchi katapultatsiya qilishga ulgurgan. Bu haqda Rossiya kuch tuzilmalariga yaqin ko‘riladigan «Mash» Telegram-kanali hamda «Kommersant» gazetasi xabar berdi.
Rossiya Tergov qo‘mitasi «parvoz qilish yoki unga tayyorgarlik ko‘rish qoidalarini buzish» moddasi bo‘yicha jinoyat ishi qo‘zg‘atgan.
Halokat mashg‘ulot parvozi vaqtida yuz bergan, shu bois samolyot bortida qurol bo‘lmagan. Halokat sabablarini Tergov qo‘mitasidan tashqari harbiy ekspertlar va Rossiya mudofaa vazirligi komissiyasi ham o‘rganadi.
Vazirlikning o‘zi havoga ko‘tarilish vaqtida o‘quv-jangovar samolyoti halokatga uchraganini tasdiqladi. Harbiy idoraga ko‘ra, halokatning dastlabki sababi - texnik nosozlik. Xabarda samolyotning aniq modeli tilga olinmagan.
Su-57 qiruvchisining ilk parvozi 2010 yilda bo‘lib o‘tgan, 2020 yilda esa armiya safiga qabul qilingandi.
Rossiya 5-avlod qiruvchi samolyotining tannarxi 30 dan 50 million dollargacha baholanadi. 2025 yilda prezident Putin ushbu qiruvchini «ayni damda dunyodagi eng samarali» va «ehtimol, eng zamonaviy (samolyot)» deb atagandi.
