Qurilişdagi samarasiz nazorat: Newport misolida tizimli muammoga nazar

Inson huquqlari faoli Abdurahmon Taşanov bu holatni nazorat tizimidagi jiddiy muammo sifatida baholaydi:

“Rasmlarda körib turibmiz, göyoki Bombeyga öxşab yotibdi. Newport'ning içida vazirlarning, hokimlarning kvartiralari bölsa, men işonaman bunga. Çunki yetti yil davomida buni körmaslik mumkin emas. Bitta kambağal odam uyining oldiga bitta budka örnatib olsa, bundan kerak bölsa vazir ham xabar topadi va öşa kuni olib taşlanadi... Prezident administratsiyasi rahbari juda töğri ta’kidlab ötdi – buning orqasida “blatnoy”lar bor.

Şahardagi qurilişlarda bunaqangi holatlar, menimça, oz emas. Biz yangi-yangi binolarni oddiy odam sifatida körib közimiz quvnaydi, lekin buning orqasidagi jinoyatlar, buning orqasida turgan kriminal, buning orqasida turgan korrupsiya nihoyatda katta. Biz inson huquqlari taşkilotlariga juda köp murojaatlar böladi: “Uyga pul tölagan edim, uyimni bermadi”, degan. Agar uni kavlasangiz, orqasidan amaldorlar ham çiqib kelişi mumkin”.

Toşkentda qança noqonuniy quriliş bor?

Toşkent şahar hokimligi mas’uli Jasur Karimovning ma’lum qilişiça, sönggi inventarizatsiya natijasida poytaxtda 70 dan ortiq ob’yektda 173 ta köp qavatli uy bilan boğliq holatlar aniqlangan.

“Toşkent şahrida oxirgi marta ötkazilgan inventarizatsiya natijalari böyiça Vazirlar Mahkamasiga ma’lumot berilgan. Unda 70 dan ortiq ob’yektlarda 173 tadan köp qavatli uylar noqonuniy qurilgani aniqlangan. Lekin bularning hammasi 100 foiz noqonuniy qurilgan degani emas. Misol uçun, 9 qavatga ruxsat olgan, hamma loyiha hujjatlari bor, lekin amalda 10 qavat qilib qöyganlari bor. Yoki ikkita 9 qavatga ruxsat olgan va şu hududda yana beş qavatlik qöşimça quriliş qilganlar bor. Har xil holatlar bor.

Mana şunaqa holatlar böyiça hokimiyat tegişli idoralar bilan birgalikda inventarizatsiya qilib, Vazirlar Mahkamasiga taklif kiritilgan. Kiritilgan taklifda ob’yekt egalariga nisbatan köriladigan çoralar bilan birga, bu ob’yektlarni şu holga kelgunga qadar nazorat qilişi kerak bölgan ruxsat beriş taşkiloti yoki nazorat organlariga köriladigan çoralar ham bor va yeçim yuzasidan takliflar bilan kiritilgan. Mana, hozirgi siz aytgan Newport ham öşaning içida ötiribdi. Bu yerda qurilgan 9 ta blokdan faqat 3 tasiga ruxsat bor, 6 ta blok noqonuniy qurilgan. Bu xatlov jarayonida aniqlanib, röyxatga qöşib berilgan”, – deydi hokimlik vakili.

Noqonuniy binolar buziladimi?

Vazirlik vakiliga köra, agar ob’yekt böyiça tegişli qaror qabul qilinib, uni qonuniylaştiriş imkoniyati bölsa, bino instrumental-texnik tekşiruvdan ötkaziladi.

“Bu binolarning taqdiri nima böladi, degan masalaga kelsak, hukumat tomonidan töğridan töğri buzilmaydi. Ya’ni u bino sotilgan bölişi mumkin, qaysidir fuqaroning mablağlari evaziga olingan bölişi mumkin. Endi, agarda amnistiya akti bilan öşa bino röyxatga tuşadigan bölsa, u tegişli tartibda sinovdan ötkaziladi, ya’ni instrumental texnik tekşiruv deyiladi, barça talablarga mos keliş yoki kelmasligi, u binoni mustahkamlaş imkoniyati bor-yöqligi örganiladi. Agar tegişli talablarga mos kelsa, talablar bajarilganidan keyin foydalanişga qabul qiliş haqida davlat dalolatnomasi şakllantiriladi.

Agar bino heç qanaqa talabga javob bermasa, yoki boşqa sabablarga köra quriliş töxtatilgan ob’yekt bölsa, tegişli çoralar faqatgina sud orqali amalga oşiriladi”, – dedi Javohir Ergaşboyev.

Suhbat davomida noqonuniy qurilişlarga yöl qöyganlar, bu holatlarga köz yumgan mansabdorlarning ham javobgarligi masalasiga ham töxtalib ötildi. Rasmiy izohlar va jamoatçilik faolining tanqidlari bilan töliq holda video orqali tanişişingiz mumkin.