Rossiyaning «Rosatom» davlat korporatsiyasi Misrdagi AES qurilishida xavfsizlik va muhandislik qoidalarini buzganlikda ayblanyapti. Bu haqda Politico xabar berdi.
Joriy yil 4-iyun kuni «Rosatom» rahbarlaridan biriga yo‘llangan maxfiy maktubda Misr Atom elektr stansiyalari boshqarmasi «El-Dabaa» AES qurilishidagi qator qoidabuzarliklarni sanab o‘tgan. Xususan, bir nechta reaktor bloklarida «nuqsonlar» borligi va «yadro xavfsizligi madaniyati» talablari buzilgani ta’kidlangan. Maktubda shuningdek, loyiha bo‘yicha mas’ul shaxslardan birining «qasddan beparvoligi» ham tanqid qilingan.
Ilgari hech qachon ommaga e’lon qilinmagan hujjatlar to‘plami maxsus xizmat xodimi tomonidan anonimlik sharti bilan OAVga taqdim etilgan. Hujjatlar orasida qurilishdagi kechikishlar va muhandislik muammolarini tasdiqlovchi «Rosatom»ning ichki korporativ audit xulosalari ham bor.
Jiddiy nuqsonlar va «ko‘zbo‘yamachilik»
«El-Dabaa» majmuasi to‘liq ishga tushgach, Rossiya loyihasi asosida qurilgan to‘rtta atom reaktoridan iborat bo‘ladi. Biroq Misr rasmiylari tomonidan «Rosatom»ga yuborilgan maktubda reaktor bloklarida qator kamchiliklar borligi qayd etilgan.
Xususan, 1-, 2- va 3-energobloklar poydevor plitalaridagi nuqsonlarni bartaraf etish uchun bir yil vaqt sarflangan, 4-blok betonida esa bo‘shliqlar aniqlangan. Shuningdek, Misr tomoni «Rosatom»ni qurilishning yarmidan ko‘pi yakunlanganini ko‘rsatish maqsadida «chalg‘ituvchi usullar» va «soxta ishlar» qilishda ayblagan. Aslida esa atom stansiyasining asosiy binolari haligacha yer osti qurilish bosqichida ekani aytilyapti.
Shuningdek, Misr idorasi da’vosiga ko‘ra, «Rosatom»da ish joyidagi tartib va kasbiy madaniyat ham talab darajasida emas. Xodimlarda taqiqlangan alkogolli ichimliklar aniqlangan, ular soxta ruxsatnomalardan foydalangan, qurilish maydonchasida olingan surat va videolarni ijtimoiy tarmoqlarga joylashtirgan. Yana bir holatda esa ishchilardan biri «og‘ir ochiq sinish jarohati» olgani, biroq u maxsus jihozlangan tez yordam mashinasida emas, balki xususiy avtomobilda olib ketilgani aytiladi. Bu holat «ishdagi hodisani qasddan yashirish» hamda «mehnat xavfsizligi qoidalarining qo‘pol buzilishi» deya baholangan.
Politico o‘rgangan «Rosatom»ning yana to‘rtta ichki hujjati ham Misr regulyatori bildirgan xavotirlarning ayrim jihatlarini tasdiqlaydi. Ularda qurilishdagi kechikishlar, ishlar sifati bilan bog‘liq muammolar va loyiha boshqaruvidagi kamchiliklar bayon qilingan.
