Yiliga 50 mlrd kub metr quvvatga ega va Putin tomonidan «Sila Baykala» deb qayta nomlangan yangi quvur boʻyicha muzokaralar toʻxtab qoldi, deb xabar berdi South China Morning Post nashri vaziyatdan xabardor manbalarga tayanib.
«Narx borasida siljish yoʻq», - deb izohladi gazetaning suhbatdoshlaridan biri.
Xitoy Rossiya gazi mamlakat fuqarolari toʻlaydigan narxda, yaʼni ming kub metr uchun taxminan 50 dollar boʻlishini yoki hech boʻlmaganda sanoat isteʼmolchilari uchun belgilangan Rossiya ichki narxida - qariyb 120-130 dollarda boʻlishini xohlamoqda.
Biroq Rossiyaning umidlari boshqacha, deydi SCMP manbasi: u narxni belgilashda Pekinning «Sila Sibiri - 1» gazi uchun toʻlayotgan narxidan kelib chiqishni taklif qilmoqda. Bu narx ming kub metr uchun 250-260 dollarni tashkil etadi va u allaqachon «Gazprom»ning uzoq xorijdagi boshqa mijozlari uchun shartnoma narxlariga (ming kub metr uchun 420 dollar) nisbatan qariyb 40 foizlik chegirmani oʻz ichiga oladi.
Rossiya prezidenti yordamchisi Yuriy Ushakov SHHT sammiti arafasida Si va Putin birinchi memorandumi 2006-yilda imzolangan ushbu mashaqqatli loyihani yana muhokama qilishini aytgandi. Ammo uchrashuv yakunlari boʻyicha rasmiy kommyunikeda gaz loyihasi haqida bir ogʻiz soʻz ham yoʻq, deb taʼkidlaydi SCMP.
Putinga Bishkek safarida hamrohlik qilgan Rossiya energetika vaziri Sergey Sivilyov muzokaralardan soʻng loyiha «qurilishga oʻtishning yakuniy bosqichida» ekanini maʼlum qildi. «Vektor Kapital» tahlilchilarining hisob-kitoblariga koʻra, Rossiya hukumati 2022-yil boshidan beri bunday bayonotlarni kamida 10-marta bergan.
Xususan, 2022-yil sentabrda Putin gaz quvuri boʻyicha bitimning asosiy parametrlari, jumladan, narx shartlari kelishib olinganini daʼvo qilgan edi. 2023-yil mart oyida esa oʻsha paytda Energetika vazirligiga rahbarlik qilgan Aleksandr Novak shartnoma «yil oxirigacha» imzolanishini eʼlon qilgandi. Shundan beri Novak bitim «yakuniy bosqichda» ekani va tez orada imzolanishini yana toʻrt marta aytdi.
New Eurasian Strategies Centre ilmiy xodimi Aleksey Chagadayevning qayd etishicha, Xitoyning «Sila Sibiri - 2» qurilishi haqida qaror qabul qilishga shoshilishiga hech qanday asos yoʻq, chunki uning muzokaralardagi pozitsiyasi «kun sayin kuchayib bormoqda». «Gazprom» ilgari Yevropaga yiliga 200 mlrd kub metrgacha yetkazib berilgan gazni de-fakto hech qayoqqa sotolmayapti. Hozir kompaniyaning eksporti yiliga 70-80 mlrd kub metr atrofida boʻlib, bu Rossiya uchun 1980-yillar oʻrtalaridan beri eng past koʻrsatkichdir. Yevropada Vengriya, Slovakiya va Gretsiya «Gazprom» gazini sotib olishda davom etmoqda, biroq Yevropa Ittifoqining gaz embargosi tufayli bu oqimlar ham 2027-yilda toʻxtab qolishi mumkin.
