Xaritada oʻzaro mudofaa majburiyatlarini nazarda tutuvchi rasmiy koʻp tomonlama kelishuvlarga eʼtibor qaratilgan. Umumiy harbiy hamkorlik yoki mudofaa texnologiyalari sohasidagi sherikliklar alohida toifa sifatida qaralgan.
Bunday kelishuvlarning asosiy tamoyili - ishtirokchilardan biriga qurolli hujumni barchaga qarshi hujum sifatida baholash. Biroq yordam koʻrsatish tartibi va ishtirokchilarning aniq majburiyatlari har bir shartnomada alohida belgilanadi.
Xarita NATO, Amerika davlatlari tashkiloti, Fors koʻrfazi arab davlatlari hamkorlik kengashi va KXSHT maʼlumotlari, shuningdek, Al Jazeera hamda Atlantic Council materiallari asosida tayyorlangan.
Taqdim etilgan birlashmalar orasida NATO aʼzolar soni boʻyicha eng yirigi hisoblanadi. 1949-yilda 12 davlat tomonidan tuzilgan alyans hozir Yevropa va Shimoliy Amerikadagi 32 mamlakatni birlashtiradi. Finlandiya 2023-yilda, Shvetsiya esa 2024-yilda unga qoʻshilgan.
Xaritadagi eng qadimiy kelishuv - Rio pakti deb tanilgan Amerika davlatlari oʻrtasidagi oʻzaro yordam shartnomasi. U 1947-yilda, NATOdan ikki yil avval imzolangan.
Rio pakti Gʻarbiy yarimsharda jamoaviy mudofaa tizimini yaratgan. Keyingi oʻn yilliklarda uning ishtirokchilari tarkibi oʻzgargan. AQSH ham Rio pakti, ham NATO ishtirokchisi hisoblanadi.
Fors koʻrfazi arab davlatlari hamkorlik kengashi esa mintaqadagi oltita monarxiyani birlashtiradi. Saudiya Arabistoni ham ushbu tuzilmaga aʼzo.
2026-yil avgustda Saudiya Arabistoni, Turkiya va Pokiston Makka qoʻshma mudofaa kelishuvini imzolagan. Hujjatga koʻra, uch davlatdan biriga qurolli hujum barchasiga qarshi hujum deb qaraladi.
Biroq kelishuvning imzolanishi bilan uning toʻliq kuchga kirishi bir xil bosqich emas. Reutersʼning 25-sentabrdagi xabariga koʻra, Turkiya parlamenti spikeri Numan Kurtulmush hujjatni parlament tasdigʻiga kiritish oktabrdan kutilayotganini aytgan. U shu paytgacha oʻtkazilgan uchrashuvlarni tayyorgarlik jarayoni deb taʼriflagan.
Turkiya NATOga, Saudiya Arabistoni esa Fors koʻrfazi arab davlatlari hamkorlik kengashiga aʼzo. Pokiston bu ikki tuzilmaga kirmaydi va yadroviy qurolga ega davlat hisoblanadi. Shu jihatdan yangi kelishuv turli mintaqaviy xavfsizlik tizimlari oʻrtasida qoʻshimcha bogʻliqlik yaratadi.
