Qaysi davlat harbiy tadqiqotlarga koʻproq sarflayotgani maʼlum boʻldi

Janubiy Koreya har 1000 dollarlik YaIMdan mudofaa tadqiqotlariga 2,06 dollar ajratmoqda. Bu YaIMning taxminan 0,206 foizini tashkil etadi.

OECD davlatlari orasida AQShdan tashqari faqat Janubiy Koreyada mazkur koʻrsatkich har 1000 dollarga ikki dollardan oshgan.

Janubiy Koreya soʻnggi yillarda qurol-yarogʻ ishlab chiqarish va eksport qilish hajmini eng tez oshirayotgan mamlakatlardan biriga aylandi. Bunda milliy mudofaa sanoatiga koʻrsatilayotgan izchil davlat yordami muhim oʻrin tutmoqda.

Seul zamonaviy tanklar, oʻziyurar artilleriya qurilmalari, harbiy samolyotlar va raketa tizimlarini ishlab chiqarishni kengaytirib, Yevropa, Osiyo va Yaqin Sharq bozorlaridagi ishtirokini kuchaytirmoqda.

Buyuk Britaniyada xarajatlar uch baravar oshdi

Janubiy Koreyadan keyin reyting koʻrsatkichlari keskin pasayadi. Uchinchi oʻrinni har 1000 dollarlik YaIMga 0,97 dollar ajratayotgan Buyuk Britaniya egalladi. Bu mamlakat YaIMining taxminan 0,097 foiziga teng.

2019–2024-yillar davomida Britaniya Mudofaa vazirligining ilmiy tadqiqot va ishlanmalarga sof xarajatlari uch baravar oshgan.

Buyuk Britaniya sunʼiy intellekt, avtonom qurol tizimlari, kiberxavfsizlik, aerokosmik texnologiyalar va yangi avlod harbiy texnikasi boʻyicha tadqiqotlarni ustuvor yoʻnalish sifatida koʻrmoqda.

Germaniya va Fransiya kuchli beshlikda

Germaniya har 1000 dollarlik YaIMga 0,79 dollarlik koʻrsatkich bilan toʻrtinchi oʻrinni egalladi. Bu YaIMning qariyb 0,079 foiziga teng.

Fransiyada esa har 1000 dollarlik YAIM hisobidan mudofaa tadqiqotlariga 0,50 dollar, yaʼni YaIMning taxminan 0,05 foizi ajratilmoqda.

Reytingda Germaniya Fransiyadan yuqori turganiga qaramay, bu yerda mablagʻning YaIMga nisbati hisobga olingan. Absolyut xarajatlar boʻyicha Fransiya Yevropa Ittifoqida mudofaa tadqiqotlariga eng koʻp mablagʻ ajratadigan davlat, Germaniya esa ikkinchi oʻrinda turadi.

Mudofaa tadqiqotlari faqat qurol-yarogʻ bilan cheklanmaydi

Mudofaa sohasidagi ilmiy tadqiqot va ishlanmalar davlatlarning kelajakdagi harbiy imkoniyatlarini shakllantirish vositalaridan biri hisoblanadi.

Bu mablagʻlar yangi qurol tizimlari, sunʼiy intellekt, dronlar, raketa texnologiyalari, kiberhimoya, robotlashtirilgan qurilmalar, harbiy aloqa va kuzatuv vositalarini yaratishga yoʻnaltiriladi.

Tarixan milliy xavfsizlik bilan bogʻliq tadqiqotlar fuqarolik texnologiyalari taraqqiyotiga ham sezilarli taʼsir koʻrsatgan. Hisoblash texnikasi, aerokosmik sanoat, sunʼiy yoʻldoshlar, tibbiyot va ilgʻor materiallar sohasidagi koʻplab ishlanmalar dastlab harbiy dasturlar doirasida rivojlangan.

Biroq harbiy xarajatlarning koʻpayishi avtomatik ravishda texnologik taraqqiyotga olib kelmaydi. Mudofaa sohasidagi tadqiqotlarning maxfiyligi yaratilgan bilim va texnologiyalarning fuqarolik tarmoqlariga tarqalishini cheklashi mumkin.

Shu sababli reyting davlatlarning nafaqat joriy harbiy salohiyatini, balki kelajak mudofaa texnologiyalariga qanchalik ustuvor ahamiyat berayotganini ham koʻrsatadi.