Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti - OECD hisobotni 2026-yil sentabrida eʼlon qilgan. Tadqiqotda 91 ta mamlakat va iqtisodiyotdan 15 yoshli 760 mingdan ortiq oʻquvchi qatnashgan. Ularning tabiiy fanlar, matematika, oʻqish savodxonligi va hisoblashga oid masalalarni yechish koʻnikmalari baholangan.
Xitoyning baholashda qatnashgan toʻrt hududi tabiiy fanlardan 597, matematikadan esa 612 ball toʻplagan. Singapurda bu koʻrsatkichlar mos ravishda 560 va 563 ballni tashkil etgan. Oʻqish savodxonligida Singapur 535 ball bilan yetakchi boʻlgan.
Hisoblashga oid masalalarni yechishda Makao 572 ball bilan oldinga chiqqan. Singapur 563, Xitoyning toʻrt hududi esa 560 ball olgan.
Yuqori natijalar koʻrsatgan mamlakatlar qatoriga Yaponiya, Estoniya va Janubiy Koreya ham kirgan. Tabiiy fanlar boʻyicha Yaponiya 538, Estoniya 527, Janubiy Koreya esa 526 ball toʻplagan. Buyuk Britaniya, Kanada, Yangi Zelandiya, Avstraliya va Finlandiyada ham bu yoʻnalishda yaxshi natijalar qayd etilgan.
Biroq PISA natijalarini taʼlim tizimlarining yagona umumiy reytingi sifatida qabul qilish toʻgʻri emas. Baholash oʻquvchilarning alohida yoʻnalishlardagi bilim va koʻnikmalarini taqqoslaydi. Bir mamlakat matematikada yuqori natija koʻrsatib, oʻqish savodxonligida boshqa oʻrinda boʻlishi mumkin.
Hisobotdagi xavotirli jihat - koʻplab rivojlangan mamlakatlarda asosiy oʻquv koʻnikmalarining pasayishidir. 2015–2025-yillar oraligʻida OECD mamlakatlarining oʻrtacha natijasi oʻqish savodxonligida 28 ballga, matematikada 22 ballga tushgan. Tabiiy fanlardagi pasayish nisbatan kamroq boʻlgan.
Tashkilot mamlakatlarida taxminan har beshinchi oʻquvchi uchta asosiy yoʻnalishning hech birida - tabiiy fanlar, oʻqish va matematikada - bazaviy tayyorgarlik darajasiga yetmagan. 2022-yilda bunday oʻquvchilar ulushi 16 foiz boʻlgan.
OECD asosiy oʻquv koʻnikmalarini mustahkamlash, dars berish sifatini oshirish va sinfda raqamli qurilmalar tufayli chalgʻishni kamaytirish zarurligini taʼkidlagan. Texnologiyalar tobora muhim oʻrin egallayotgan sharoitda ham oʻqish, tushunish va hisoblash koʻnikmalari taʼlimning asosi boʻlib qolmoqda.
