Qaltis vaziyatdagi debyut – Özbekiston milliy jamoasining ilk öyiniga 30 yil töldi
|23:45 / 17.06.202230 2377 min
1992 yil 17 iyun kuni mustaqil Özbekistonning boş jamoasi qaltis siyosiy vaziyatda qolgan Tojikiston poytaxtida öz tarixidagi birinçi öyinni ötkazdi.
Özbekiston milliy jamoasi 1994 yilgi Osiyo öyinlarida / Foto: WikipediaÖzbekiston milliy jamoasi 1994 yilgi Osiyo öyinlarida / Foto: Wikipedia
Bundan 30 yil oldin Özbekiston milliy jamoasi Tojikiston poytaxti Duşanbe şahrida mezbonlarga qarşi maydonga tuşdi. Markaziy Osiyo Kubogi doirasidagi bahs milliy jamoamiz tarixidagi ilk xalqaro öyin edi. Oğir siyosiy-iqtisodiy vaziyat tufayli fuqarolar uruşi ostonasida turgan Tojikistonda bunday darajadagi bellaşuvning ötkazilişi katta tavakkalçilik, aqlbovar qilmas iş bölgan. «Qaltis vaziyatdagi debyut» öyini özbekistonliklar ustunligida ötdi, ammo muvaffaqiyatli yakunlanişiga 5 daqiqa yetmadi.
Milliy jamoaning «tuğilişi»
1991 yil 1 sentabr kuni Özbekiston Respublikasi mustaqilligi e’lon qilindi. Şu yili dekabr oyida sobiq SSSR tarkibiga kiruvçi respublikalar Mustaqil Davlatlar Hamdöstligini (MDH) tuziş haqida kelişuvni imzoladilar. Unga a’zo mamlakatlarning futbol federatsiyalari 1992 yilda klublar örtasida MDH çempionatini taşkil etiş ğoyasini ilgari surişdi. Turnirda Özbekistondan «Paxtakor», «Neftçi» va «Navbahor» klublari ham iştirok etişi rejalaştirilayotgan edi. Biroq, bu ğoya turli sabablarga köra hayotga tatbiq etilmay qoldi.
1992 yil 31 yanvar kuni Özbekiston futbol federatsiyasi (ÖFF) ijroqömida Özbekiston milliy va olimpiya jamoalarini taşkil etiş, ularga murabbiylarni tayinlaş haqida qaror qabul qilindi. Demak uşbu sanani milliy jamoamiz tuğilgan sana deb bemalol aytiş mumkin.
Markaziy Osiyo Kubogi ğoyasi
MDH çempionati rejasi barbod bölgaç, Markaziy Osiyo davlatlari federatsiyalarida Özbekiston, Qozoğiston, Tojikiston, Qirğiziston va Turkmaniston klublari iştirokida çempionat ötkaziş ğoyasi tuğiladi. Ammo oğir iqtisodiy vaziyat tufayli uning ötkazilişi imonsiz deb topilgan. Şundan söng, ÖFF milliy va olimpiya jamoalari iştirokidagi turnir ğoyasini ilgari surgan, uni barça federatsiyalar qöllab-quvvatlagan.
Jurnalist Sergey Gapiç sözlariga köra, federatsiyalar vakillari Qozoğistonning Şimkent şahrida musobaqa taqvimini tasdiqlaş uçun töplanişgan. Biroq, aviaçiptalar narxining keskin kötarilişi, moliyalaştiriş bilan boğliq muammolar tufayli ayrim federatsiyalarning bunday formatda iştirok eta olmasligi ayon bölgan. Şundan söng, faqat milliy jamoalar iştirokida, guruh bosqiçidan iborat, uy-safar öyinlari tizimida turnir ötkazişga kelişib olişgan.
1 iyun kuni Markaziy Osiyo Kubogi start oldi va dastlabki öyinda Qozoğiston milliy jamoasi öz maydonida Turkmanistonni 1:0 hisobida mağlub etdi.
Milliy jamoaning ilk öyini
Mavzuga oid
17 iyun kuni Tojikiston poytaxti Duşanbe şahrida Özbekiston milliy jamoasi mustaqil bayroğimiz ostidagi birinçi öyinni ötkaziş uçun mezbonlarga qarşi maydonga tuşdi.
Şu kuni «Pomir» stadioniga 3 ming muxlis jamlandi. Oğir siyosiy-iqtisodiy vaziyat bölişiga qaramay, har ikkala jamoa eng yaxşi futbolçilarini öyinga jalb qila oldi. Tojikiston tarkibida Rossiyaning «Zenit» klubidan Andrey Manannikov, «Lokomotiv» klubidan Hakim Fuzaylov, Vasiliy Postnov, Yuriy Baturenko, Muhsin Muhammadiyev, «Spartak» klubidan Raşid Rahimov maydonga tuşdi. Özbekiston tarkibida «Neftçi» klubidan Aleksandr Tixonov, Vladikavkazning «Spartak» klubidan Gennadiy Denisov, Mirjalol Qosimov, Andrey Pyatnitskiy va Igor Şkvirin öynadi, «Paxtakor»dan Ilhom Şaripov öyinga tuşdi.
Birinçi bölim teng kuraşlar ostida ötdi. Tanaffusdan keyin esa mehmonlar yaxşiroq öyin namoyiş etişdi.
62-daqiqada Igor Şkvirin Özbekiston milliy jamoasining ilk golini urib, tarixga kirdi.
Hisobdagi farq 10 daqiqa saqlanib turdi. Özbekiston milliy jamoasi darvozasidan 20 metr uzoqlikda jarima zarbasi belgilandi. Muhsin Muhammadiyevning kuçli va aniq zarbasi oldida darvozabon Anvar Jabborov ojiz edi – 1:1.
Oradan 2 daqiqa ötgaç, Özbekiston milliy jamoasi yana hisobda oldinga çiqib oldi. Igor Şkvirin jarima maydoni içida qöpol tarzda yiqitildi. Belgilangan penaltini Rustam Abdullayev aniq amalga oşirdi.
21 yoşli hujumçi penalti belgilanişi bilan boğliq vaziyatni şunday eslaydi: «Şkvirin va Tixonov (tajribali futbolçilar) penaltini kim tepişi haqida öylanib turişganida «men tepaqolay» dedim. Şunda menga qarab «Pust molodoy probyot» (Mayli, yigitça tepaqolsin) deyişdi. Qandaydir hayajon bölmagan, gol urganman».
Özbekiston milliy jamoasi öyinda ğalabani uşlab qololmadi. 86-daqiqada Rahimovning kuçli zarbasidan keyin Jabborov töpni qaytara oldi, ammo Muhammadiyev çaqqonlik qilib, uni darvozaga yölladi – 2:2.
Öyindan keyin Özbekiston milliy jamoasining 8 futbolçisiga eng yuqori – 5 baho, 5 futbolçisiga 4 baho qöyilgan. Tojikiston tarkibida esa faqat 2 ta gol muallifi Muhammadiyev eng yuqori bahoga ega bölgan. 2 futbolçiga 4 baho, qolganlariga 3 baho qöyilgan.
«Natijadan qoniqdim. Biroq, hamma narsani uddalamadik. Ba’zi vaziyatlarda futbolçilarimiz sust öynaşdi. Maydon markazida qöpol xatolar kuzatildi. Umuman olganda futbolçilarga e’tirozim yöq», dedi Özbekiston milliy jamoasi boş murabbiyi Rustam Akramov öyindan keyin.
Keyingi voqealar
Özbekiston milliy jamoasi Markaziy Osiyo Kubogi musobaqasini Qozoğistondan keyin ikkinçi örinda yakunladi. Hujumçimiz Azamat Abduraimov 6 ta gol (şundan 5 tasi penaltidan) bilan turnirning eng yaxşi töpurari va eng yaxşi futbolçisi böldi.
Tojikiston milliy jamoasi mamlakatda boşlanib ketgan fuqarolar uruş sababli musobaqada oxirigaça iştirok eta olmadi.
1992 yil 28 iyun kuni Özbekiston milliy jamoasi öz maydonidagi birinçi öyinni ötkazdi. Bu haqdagi ma’lumotlarni keyingi maqolamizga qoldiramiz.
Markaziy Osiyo Kubogi 1992
1-tur
17 iyun 1992 yil, Duşanbe, «Pomir» stadioni, 3000 tomoşabin
