«Lekin men bunday ifloslik qilmayman». Hokimning muxbirlar bilan muloqotidan batafsil audio va stenogramma
|18:33 / 19.11.2019188 45811 min
Joriy yilning 14 avgust kuni Kun.uz xodimlari Olmazor tuman hokimligi binosi hududida jurnalistik faoliyatini olib borayotganida tuman hokimining sobiq örinbosari Abdurasul Vahobovning tösqinligiga uçragan, amaldor muxbirga hamla qilib, texnik uskunalarga şikast yetkazgandi.
15 avgust kuni Toşkent şahri hokimi Jahongir Ortiqxöjayev sayt muxbirlarini şahar hokimligi binosiga taklif etdi.
Şahar hokimi, muxbirlar, şahar hokimligi xodimlari iştirokida keçgan uçraşuvda aytilgan gaplar sayt muxbiri tomonidan yozib olingandi.
16 noyabr kuni internetda sayt tahririyati rahbariyati iştirokisiz uşbu audioyozuvdan yulib olingan parçalar birlaştirilgan holda tarqalib ketdi.
Tahririyat xolislik nuqtayi nazaridan hokim bilan öşa uçraşuv haqida nisbatan töliq kartina hosil bölişi uçun audioyozuvni nisbatan töliq holda keltiradi. Bu – qariyb bir soat davom etgan muloqotning bir qismi bölib, asosiy sözlar şu qismda yangragan.
Jahongir Ortiqxöjayev öz sözini bugungi kun jurnalistlarini tanqid qiliş bilan boşlagan.
«Bizning davrimizda bitta narsaga işonardik, hamma ergaşardi, işonardi. Bitta iş bölardi, yöl qurilgan, Farğona kanali qurilgan, katta-katta işlar bölgan. Majburiy mehnat, haşar. Bu qadriyatimiz-ku bizning. Ota-onamizga xizmatniyam ertaga majburiyat deydi bular.
Qadriyatni yöqotdik-ku. Qadriyatni yöqotdik-ku? Ota-onamizga xizmatniyam ertaga majburiyat deydi. Qani endi haşar? Qani? Itam dumi bilan tozalab ötiradi eşigini tegini. Endi köçasi tugul, uyining oldini tozalata olmayapmiz-ku bolam?
Qadriyatimizni yöqotdik-ku! Kim qildi buni? Siz qildingiz. U yerga borib mikrofon tutadi, majburiy mehnat deb, bu maktabga boradi...
Özimizning maktabimizda qorni özimiz kurardik-ku, partani kraskalardik, eşikni kraskalardik, qabristonni tozalardik. Qani bular? Kim qildi buni? Özimizning içimizdagi özbek, itning bollari qildi. Qadriyatni bilmagan.
Ertaga, aytyapman-ku, xuddi Amerikaga öxşab, Angliyaga öxşab «dada, meni urişmang, haqqingiz yöq» deydi. Qiladi şu ketişda bölsa...
Mavzuga oid
Dinda yozib qöyilgan, birovning qayğusining ustidan pul işlaş, foyda topiş haqida nima deyilgan... Mana, siz bilasiz, töğrimi, bu ma'naviyat...
Yöq bu narsa yöq. Xudo körsatmasin, ertaga duşman kelsa.. xalq bilan hukumatni ayirib qöydi.
Dilfuzayam köp marta aytgan, matbuot bilan yaxşi bölişimiz kerak, deb. Bir yaxşi bölasan, ikki yaxşi bölasan, uç yaxşi bölasan.
Man bitta gapni aytay. Bir hafta oldin mani zavodimda işlab çiqarilgan mahsulotlarni ***dan olib ***ga soladi. Monopol, «Artel» dabdala, deb!
Bir haftadan keyin ön ming dollar bersang, öşa mahsulotni maqtab çiqadi-da, reklama asosida deydi!
Özi ular kim? Ular uçiga çiqqan maxluqlar!
Bir hafta oldin yomonlab turib, bir haftadan keyin pul evaziga öşa mahsulotni yaxşilaydi.
Kim öz ular? Onaning bolasimi bular yo itning bolasimi?! Raz prinsipingda tursang, tur oxirigaça. Tur. Men pulga sotilmayman, mahsulotingni yomon, yomonligini tan olaman, mahsulotingni omayman de.
Prinsip yöq, iflos, bedolaga! (qaşşoq). Bugun odam deb turganini ertaga odammas deydi. Vot qadriyat.
Mana ayb qatta. Man nimadan qörqaman. Manam hamma qatori odamman. Man xalqqa nima yomonlik qildim? Biz işladik xolos, töğrisini aytaman, it kunida işladik.
Bittasi yozadi, işçilarni 12 soat işlatyapti deb, bittasi yozadi ovqat bermayapti ekan deb. Uç ming odam Rossiyadan keldi, oilasi bilan şu yerda yaşab işlayapti. Uç ming odam qaytib keldi Rossiyadan. Heç kim buni yozmaydi. Faqat negativ. Sensatsiya.
Bu bolaning (Abdurasul Vahobov) qorayib kuyib ketganini kördingizmi? Ertalab oltida çiqib ketib, keçasi ön ikkida keladi uyiga. Qirq uç daraja issiqda, qirq beş daraja issiqda köçada yurganini kördingizmi? Körmadinglar.
Bu bola menga heç kim emas. Töğrisi. Oti Abdulazizmi, Abdurasulmi, bugun bildim. Menga heç kim emas. Yarim soat gaplaşib jonim açidi.
Muammolar köp. Qayerga ketyapmiz? Nima qilyapmiz? Tuşunib yetmayapman. Nimaning iştirokçisimiz?
Mayli yigitlar, hayotda hamma narsa bor. Vaqtinça narsalar bor. Aşulaçilar bor, bir aşula aytadi, keyin vaqti ötadi. Lekin Şerali klassika. Uning aşulasi ölmaydi. Töğrimi?
Lekin biz oşirib yubordik erkinlik tegdi deb. Istalgan aşulamizni aytib taşadik. Mana turkça kinolar köpayib ketuvdi, kamaytirişdi. Töğri qilişdi. Çunki haddidan oşib ketuvdi telekanallar. Töğrimi? Haddidan oşib ketuvdi.
Biz nimaning iştirokçisimiz bugun. Işlarimiz asoslimi? Ön yildan keyin özimizni qayerda köramiz? Biz bölamizmi, bömimizmi? Xalq bizni qabul qiladimi, yöqmi? Biz bugun qöyayotgan fundament ön yildan keyin böladimi? Kim biz özi? Xalqqa, millatga foydamiz tegyaptimi yöqmi?
Töğrisi, hokimlar yura olmay qoldi. Kesin, manga, bir yarim yildan beri işlayman, bir söm pora oganini isbot qilib bersin, bir söm harom yeganini isbot qilib bersin, men otamning bolasi emasman. Otam qanday maşhur odam bölgan, şaharning zabardast odami bölgan, Toşkentni söragan odamlardan bölgan.
Bilmayman. Öşa bolaga rahmim keldi. Qalbim oğridi...
Yozinglar, istaganlaringça. Heç kim oldinglarni tösayotgani yöq. Lekin har bir odam Xudoning oldida özi javob beradi.
Menga qiziq, şunça tadbirkorning muammosi turib, bitta öşaning işi bilan borilgan. Nima bor bu yerda, manfaat bormi? Şaxsiy manfaat bor. Bilmasam.
Bir tomonlama örganasizlar. Ikkinçi tomonni örganmaysilar. Hokimiyat hududida kamera kötarib yuriş mumkinmi? Qölingda hujjating yöq, formang yöq. Masalan, sening uyingga kamera bilan bora olamanmi, ukam? Qanaqa reaksiya böladi? Xafa bölasanmi? Bore, kamerangni yöqot deysan, töğrimi?
Hujjat körsatmagansizlar. Etikada oldin ruxsat söraladimi? Kameraga olamiz deb. Ruxsatsiz kameraga olişga haqqing bormi?
Bitta narsaga kelişamiz, erkakça gaplaşamiz, maylimi? Bu işni qonun doirasida hal qilamiz. Xalqni aralaştirmaymiz, saytga çiqarmaymiz. Ikki tomonning harakati örganiladi. Qonun, sud nima desa şu böladi. Bunga ayb qöyilsa şu jazoni beramiz. San aybdor bölsang şu jazo. Faqat xalqni aralaştirmaymiz. Sud bilan hal qilamiz. Rozimisan. Heç qayerda yozmaysan. Agar şu gap orada qoladigan bölsa. Oxirigaça oboramiz. Alloh oldida söz beraman, sudga tayziq ötkazmayman.
Barçasi qonun böyiça. Agar bu aybdor bölsa buni haydayman. Sanda ayb bölsa bundan keyin jurnalistlik qilmaysan. Jarimani tölaysan, çiqasan öyindan. Noprofessionallik uçun. Ikkinçi jurnalistlik qilmayman deb aytasan xohlasang, aytmasangam mayli. Rozimisan şunga. Qölni uz. Taşqarida xalq aralaşmaydi.
Men jurnalistikani bugun aşula aytib, ertaga yöq bölib ketadigan ahvolda körişni xohlamayman. Jiddiy kompaniyalar bölişini, jahonga çiqişini, özbekdan çiqişini xohlayman. Orzum şu.
Men professional jurnalistlarni qattiq hurmat qilaman. Professionallarni. Masalan, Poznerni eşitib maza qilaman. U professional.
Lekin men yengil-yelpi materiallar bilan buni (hokim örinbosari) bervormayman. Şunçaki berib yubormayman. Öz xodimimni osonlik bilan xafa qildirib qöymayman.
Men şunday qilişim mumkinki, sizlardan mahalla voz keçadi. Bu qölimdan keladi. Şunday qilişim mumkinki, ota-onang boş kötarib yurolmay qoladi.
Men buni qilişim mumkin. Nima, menga sizlarni gey deb e'lon qiliş qiyinmi? Bu juda oson. Oson. Söz erkinligi!
Men olti soniya içida sizlarni içida gey ötirgan taksiga ötqazaman, böldi! Sizlarni fotosuratga olişadi va gey deb e'lon qilişadi. Texnologiya!
Lekin men bunday ifloslik qilmayman. Ota-onam meni bunga örgatmagan.
Men buni qila olaman. Olti sekundda. Taşkillaştira olaman. Lekin men unday odam emasman. Tuşuntira oldimmi?!
Şuning uçun, bizga toş otişdan oldin yaxşilab öylab köringlar. Yaxşisi biz bilan işlanglar. Odamlarda bizga nisbatan nafrat işlatişdan köra, qandaydir muammo tuğilsa, bizga bu muammoni yeçişda yordam beringlar.
<...> Neçta odam işlaydi sizlarda? Xohlasang, 2-3 kun besabab uydan çiqib ketlaring, yöqolib qollaring, işçilaring neçta qolarkan? Uç kun besabab bittang uydan çiqib ketlaring, qolmaydi işçilaring. Törtta qoladi. Şuni xohlaysizlarmi?
Özlaring, prosto, heç kimga aytmasdan, yöqolib qolinglar uç kun. Şunçaki, sinab köringlar. Prank deydimi buni. Uç kun yöqolib qollaring, körasanlar nima bölişini. Sen ertaga yöqolib qolgin uç kun, şunçaki heç kim bilan aloqaga çiqma, nima bölişini körasan. Agar gapimni notöğri tuşunmayotgan bölsang... Şunçaki, hayot tajribamni aytyapman. Uç kun yöq bölib qolsang, jim-jim bölib. Sen tirikmisan, heç kim xabar olmaydi aytib qöyay senga. U yer, bu yerda yozişadi, bir haftadan keyin unutişadi. Böldi. Qayerdadir çökib ölgandir-da çömilayotganida, deyişadi, böldi. I vse. Hayot şunaqa.
Lekin zör odamlar [odamlarning xotirasida] qoladi. Aşulasi ham, ijodi ham. Erkin Vohidovni, Abdulla Oripovni heç kim unutmasa kerak, menimça. Töğrimi? Mana, Abdulla Qodiriylar unutilmaydi. E, qança yozuvçilar böldi... Ular unutiladi.
Zör böllaring, muammo yöq. Men senlarni körganda quçoqlaşib körişay! Tuşuntira oldimmi? U yer, bu yerga borganlaringda qarsaklar bilan, rasmga olib, hurmat qilib senlarni kutib olişsin, men hurmat qilaman bu narsalarni. Uning uçun işlaş kerak-da. Yaxşi işlaş kerak. Xafa bölmaysanlar. Meni bir dardimni eşitdilaring, xolos-da.
Lekin men buni (Vahobov nazarda tutilmoqda - tahr.) «obidnyy» qöyib qöya olmayman, xafa bölmaysanlar. «Do konsa» desalaring, «do konsa» boramiz. Meni işdan olib taşlagunça olib borlaring, gap bölişi mumkin emas. Farqi yöq. Yöqotadigan heç balomiz yöq. Lekin men öz odamimni berib qöymayman... Balki yomon işlasa, 3-4 oydan keyin haydab yuborarman. Lekin hozir emas», degan şahar hokimi.
Şu örinda ijtimoiy tarmoqda Kun.uz jamoasini mazkur mavzuni yopiş qarori uçun tanqid qilayotganlardan bu qarorni töğri tuşunişni söraymiz.
Töliq audiodan keyin ham şahar hokimi tomonidan muxbirlarga tazyiq va tahdid mavjudligini inkor etib bölmaydi. Yuqorida ta'kidlanganidek, sayt tahririyatining şahar hokimida xusumati yöq. Lekin adolat ta'minlanişi uçun tegişli organlar uşbu faktga e'tibor qaratişi va munosabat bildirişini kutib qolamiz.
