2026 yilda Özbekiston Amudaryodan 22 mlrd kub metr, Sirdaryodan 3,3 mlrd kub metr suv oladi. Markaziy Osiyo davlatlararo suv xöjaligi muvofiqlaştiruvçi komissiyasi 2025 yil 13 noyabrda Aşxobodda bölib ötgan 91-yiğilişi yakunlarini e’lon qildi (.pdf).
Komissiya yiğilişida mamlakatlar 2025-2026 yillarda bölajak vegetatsiyalararo davrda suvdan qanday foydalanişni kelişib oldi.
Amudaryo böyiça 2025 yil oktyabrdan 2026 yil oktyabrgaça suv olişning umumiy limiti qariyb 55,4 mlrd kub metr miqdorida belgilangan. Şundan 15,9 mlrd kub metri sovuq davr - oktyabrdan aprelgaça bölgan davrga töğri keladi.
Tojikistonga yiliga 9,8 mlrd kub metr, Turkmaniston va Özbekistonga 22 mlrd kub metrdan ajratilgan. Oqimning katta qismi - 44 mlrd kub metr - daryoning quyi oqimini ta’minlaydigan Turkmanistondagi Kerki gidropostiga ötişi kerak.
Orol dengizi va Amudaryo deltasi uçun suv hajmi alohida belgilangan - 4,2 mlrd kub metr, ularning yarmi qiş va erta bahorda yetkazib beriladi. Doşhovuz viloyati, Xorazm viloyati va Qoraqalpoğiston irrigatsiya tizimlariga sanitariya-ekologik ruxsatnomalar yana 800 million kub metrni taşkil etadi. Bu suv tanqisligi şaroitida yaşayotgan Orolböyi aholisi va suv omborlari ekotizimlarini saqlab qoliş uçun muhimdir.
Sirdaryo böyiça vegetatsiya davrida suv olişning umumiy limiti 4,219 mlrd kub metrni taşkil etadi. Qozoğiston «Döstlik» kanali orqali 460 million kub metr, Qirğiziston - 47 million, Tojikiston - 365 million kub metr suv oladi, asosiy uluş Özbekistonga tegişli - 3,347 milliard kub metr.
Uşbu körsatkiçlar kutilayotgan oqimni, suv omborlaridagi zaxiralarni va daryo özanida ekologik oqimni saqlab qoliş zaruratini hisobga olgan.
Suv omborlari nima böladi?
Komissiya eng yirik suv omborlarining iş rejimlarini ham tasdiqladi. Prognozlarga köra, Tojikistonning «Nurek» suv ombori taxminan 10,5 milliard kub metr suv bilan vegetatsiya oraliğiga kiradi va uni taxminan 9,7 milliard kub metr bilan yakunlaydi.
Özbekiston va Turkmaniston çegarasidagi «Tuyamöyin» suv ombori mavsumni taxminan 4,5 milliard kub metr zaxira bilan boşlaydi va bahorga kelib hajmni 3,4 milliard kub metrgaça kamaytiradi. Ikkala gidrouzel ham Turkmaniston va Özbekistonda suğorişni ta’minlaş va Amudaryo özanida oqimni saqlab qoliş uçun suvni asta-sekin quyi oqimga uzatadi.
