«Буни 1,5 триллион қила оласизми?» – Трамп бин Салмондан кўпроқ пул сўради

18 ноябрь куни Оқ уйда Доналд Трампнинг ёнида ўтирган Муҳаммад бин Салмон АҚШга инвестиция киритишга доир берган 600 миллиард долларлик ваъдасини 1 триллион долларга оширишини айтганди. Аммо у тафсилотлар ёки муддатлар ҳақида ҳеч қандай маълумот бермади.

Валиаҳд шаҳзоданинг бу ваъдаси асосан Саудия Арабистонининг нефть ва табиий газ захираларидан фойдаланиб, мамлакатни сунъий интеллект бўйича маълумотлар марказига айлантиришга қаратилган, деб ёзмоқда AP.

19 ноябрь куни эса АҚШ–Саудия бизнес форумида нутқ сўзлаган Президент Доналд Трамп саҳна ортида бўлган қисқа суҳбатда шаҳзодадан бу рақамни оширишни сўраганини айтди.

«Биз суратга тушаётганимизда мен унга, ‘Буни 1,5 триллион қила оласизми?ʼ деб айтдим. Энди у бу ҳақда ўйлаши керак», деди Трамп.

"While we were taking the picture, I said, 'Could you make it 1.5 trillion?' " - President Trump tries to convince the Crown Prince of the Kingdom of Saudi Arabia to invest 1.5 TRILLION dollars in America pic.twitter.com/AWW48fKR8l

— RSBN 🇺🇸 (@RSBNetwork) November 19, 2025

«Биз бу хонадаги шериклар билан бирга дунёдаги энг катта, энг қудратли, энг инновацион сунъий интеллект экотизимини қуриш учун яқиндан ҳамкорлик қиламиз», деди Трамп Форумдаги чиқишида.

Humain компанияси бош директори Тареқ Амин айтишича, унинг Саудия томонидан қўллаб-қувватланадиган сунъий интеллект компанияси Трампнинг май ойида ташрифи вақтида ташкил этилган. Компания Саудиянинг энергия ишлаб чиқариш қуввати ва АҚШ технологияларини бирлаштириб, маълумот марказлари ва AI инфратузилмасини қуриш имкониятини кўрмоқда. «Ҳа, бу жуда катта амбицияли, ақлдан оздирадиган нарса,» деди Амин ишонч билан.

Саудия инвестициялари AI ўсишига боғланган. Хусусан, инвестициялар пойгаси Саудия Арабистонининг ваъдаларида яққол кўринмоқда.

Кимлар билан қандай келишувлар бўлди?

Бин Салмон ва Трамп тадбирда Америка корпоратив дунёсининг энг қудратли раҳбарлари, етакчи бизнесменлар билан елкама-елка турди. Улар орасида Nvidia'дан тортиб Tesla'гача бор.

Саудия Арабистони Инвестиция вазирлиги чоршанба куни тарқатган баёнотида қироллик ва АҚШ ўртасида 267 миллиард доллардан ортиқ келишувлар ва битимлар тузилганини айтди. Бироқ бу битимларнинг барчаси амалда бажарилади дегани эмас. Reuters нашри форумда имзоланган энг йирик келишувларни келтирди.

Хусусан, Илон Маскнинг xAI компанияси ва Nvidia – Саудия давлатига қарашли Humain компанияси билан қироллик ҳудудида маълумот маркази қуриш учун ҳамкорлик қилади. Марказ тахминан 500 мегаватт электр истеъмол қилиши кутилмоқда.

Эълонлар орасида Blackstone бош директори Стивен Шварцман лойиҳаси ҳам деярли шунга ўхшаш. Унинг хусусий капитал компанияси Humain билан биргаликда Саудия Арабистонида маълумот маркази қуришга келишиб олган. Humain шунингдек Global AI, AMD ва Cisco билан ҳам битимлар тузди. Саудларнинг Humain компанияси, шунингдек, Nvidia'нинг AI чипларидан 600 минг дона сотиб олишни режа қилган.

Бундан ташқари, MP Materials АҚШ Мудофаа вазирлиги ва Саудия давлат кончилик компанияси Maaden билан биргаликда қиролликда ноёб ер элементлари учун қайта ишлаш заводи қуради. Бу Яқин Шарқда танқис минералларни қайта ишлашни кенгайтиришга қаратилган.

Нефть гиганти Saudi Aramco ҳам йирик АҚШ компаниялари билан қиймати 30 миллиард доллардан ошиши мумкин бўлган 17 та ўзаро меморандум ва келишувлар имзолаган.

Саудия эплай оладими?

АҚШга 1 триллион долларлик инвестиция Саудия Арабистони учун осон бўлмайди. Чунки қиролликда футуристик мегашаҳарлар, 2034 йил Жаҳон Чемпионати учун стадионлар каби жуда қиммат ва кечикаётган лойиҳалар учун аллақачон катта харажатлар қилинмоқда.

Шундай бўлса-да, унинг кенг ҳудудлари ва энергия ресурслари AI инфратузилмасини қуриш учун ҳал қилувчи омиллар ҳисобланади.

Трампнинг ўзи ҳам Саудия Арабистони билан бизнес алоқаларидан наф кўриши мумкин. У ва унинг бир нечта яқин маслакдошлари кўчмас мулк ва бошқа инвестиция соҳаларида Саудия ҳамкорлари билан бизнес битимлар тузган. Аммо сешанба куни Оқ уйдаги учрашувда Трамп манфаатлар тўқнашуви эҳтимолини рад этди. «Менинг оилавий бизнесга алоқам йўқ», деди у журналистларга.