​Словенияда президент сайловларининг биринчи тури бўлиб ўтмоқда

Словенияда, мамлакат 1991 йилда Югославия таркибидан чиққанидан сўнг, ҳисоб бўйича бешинчи президент сайланмоқда. Сайловларнинг биринчи даврасида 9 нафар номзод иштирок этмоқда, уларнинг беш нафари аёллардир, пойгадаги етакчи эса амалдаги президент, деб ёзади РИА Новости.

Давлат сайлов комиссияси (ДСК) нинг маълумотларига кўра, словенияликларнинг 1,7 миллиони сайлаш ҳуқуқига эга.

Давлат раҳбари лавозимига «Янги Словения - христиан демократлар» партиясидан Людмила Новак, ўз номи билан аталувчи ҳаракатдан Марян Шарец, «Замонавий марказ партияси»дан Майя Маковец-Бренчич, «Болалар ва оила учун овоз» ҳаракатидан Ангела Ликович, «Абадий Словения» партиясидан Борис Попович, «Словения демократик партияси»дан Романа Томц, Словения халқ партиясидан Сузана Лара Краусе, «Бирлашган Словения ҳаракати»дан Андрей Шишко, шунингдек давлатнинг амалдаги раҳбари, «Деян Жидан фуқаролар гуруҳи» томонидан илгари сурилган Борут Пахор номзодлари кўрсатилган.

Навбатдаги сайловларга ўз номзодини илгари суриши ҳақида Пахор сентябрь ойининг охирларида эълон қилган эди. У сайловларга 2012 йилда ҳам ғалаба қозонишга хизмат қилган «Биргаликда» шиори остида киришган. Унинг сўзларига кўра, умумхалқ ҳамкорлик «миллий тараққиётнинг энг муҳим дастаги» бўлиши керак, шунингдек, у республика президентининг энг муҳим роли инсонларни кучли жамоага бирлаштириш эканлигини қайд этган.

Пахор давлат раҳбари оддий одамлар билан яқинроқ гаплашиши кераклигини талаб этиб туриб олди: ўз мандати мобайнида у бутун мамлакат бўйлаб 840 та тадбирда иштирок этди, унинг девонхонасига эса 11 мингдан зиёд фуқаро қабул қилинди. Август ойида ўз сайлов кампанияси арафасида бутун мамлакат бўйлаб пиёда йўлга чиққан ва фуқаролар билан учрашиш учун 300 км йўл босган эди. Ҳамюртлари Пахорни интернетдаги фаоллиги учун «Инстаграм қироли» деб аташади.

Социологик сўровлар натижасига кўра Пахор сайлов фаворити ҳисобланади ва ўзининг энг яқин таъқибчилари — актёр ва Камник шаҳри мэри Марян Шарец ва «Янги Словения - христиан демократлар» консерватив партияси етакчиси Людмила Новакдан жиддий ўзиб кетган.

Люблянадаги IFIMES — Яқин Шарқ ва Болқонни ўрганиш халқаро институтининг қайд этишича, Пахорнинг бошқаруви қўшни Хорватия билан юз берган зиддиятлар билан ёдда қолган. Загреб 2015 йилда Ҳаагадаги халқаро арбитраждан чиқиб, Словения Адриатика денгизининг Пиран қўлтиғининг тўртдан уч қисмига эгалик қилиб, Хорватия ҳудудий сувлари очиқ денгизга чиқиши ҳақидаги қарорни тан олмади. Экспертлар шунингдек, сўнгги йилларда Словения сиёсатида президентнинг роли пасайганини қайд этиб, минтақада бу давлатнинг «етакчилик мақоми» йўқотилганини таъкидлашмоқда. Ташаббуснинг бу тарзда бой берилишидан Болқон минтақасидаги қўшнилар дарҳол фойдаланиб қолишган.

IFIMES маълумотларига кўра, сайлов кампанияси фуқароларнинг катта қизиқишини уйғотмаган. Бунга сабаб — Словенияда президент 5 йил муддатга, асосан маросим функциялари учунгина сайланади, реал ҳокимият эса бош вазирга тегишли ва айни пайтда бу лавозимни Миро Церар эгаллаб турибди.

Институт экспертлари электоратнинг давомати камлигига яна бир сабаб сифатида Словения 2004 йилдан бери ЕИ ва НАТО аъзоси эканлиги ҳамда Брюссел чизган чизиқдан чиқмаслиги кўрсатмоқда.

Агар номзодлардан ҳеч бири 50 фоиздан кўпроқ овоз жамғара олмаса, сайловнинг 12 ноябрьга мўлжалланган иккинчи тури бўлиб ўтади.