2008 йил 15 сентябрь куни Американинг Lehman Brothers фаолиятини тугатиб, банкрот бўлганини эълон қилди. Бу АҚШ молия оламидаги энг катта коллапс эди ва унинг оқибатлари 2008 йилги жаҳон молиявий инқирозига сабаб бўлди. Орадан 10 йил ўтганига қарамай, инқирознинг салбий оқибатлари ҳалигача сезилиб туради. Банк мутахассислари, иқтисодчи ва таҳлилчи экспертларнинг фикрига кўра, дунё ҳамжамияти янги инқирозга юз тутиши муқаррар бўлиб бормоқда.
Bloomberg тарқатган хабарга кўра, дунё давлатларининг умумий қарзлари айни пайтда 2007 йилда кузатилган кўрсаткичдан анча фарқланмоқда, глобал қарздорлик эса 237 триллион доллардан ошди. Иккинчи жаҳон урушидан сўнг, жаҳон ҳамжамияти тарихдаги энг катта иқтисодий талафотни бошдан кечирди, ишсизлик ҳамон ошмоқда. Шундай экан, иқтисодчилар жараёнларни савол нигоҳи билан кузатишда давом этмоқда: инқироз қайталанадими?
JPMorgan Chase банкининг таҳлилчилари яқинлашаётган эҳтимолий инқирознинг қачон содир бўлиши ва унинг оқибатларини аниқлашга уринмоқда. Таҳлилчиларнинг айтишича, бу ҳодиса 2020 йилда юз беради.
Маълум қилинишича, янги молиявий инқироз Америка фонд бозорини 20 фоизга чўктириб, энергоресурслар ва металлга бўлган нархнинг мос равишда 35 ва 29 фоизга тушишига олиб келади. Шунингдек, инқироз оқибатида ривожланаётган давлатлар бозоридаги акциялар 48 фоизга, уларнинг миллий валютаси эса 14 фоизга қадрсизланади. Кутилаётган инқироз 10 йил аввалги салбий натижаларни такрорламаса-да, унинг оқибатлари таҳлилчи Макро Коланович томонидан башорат қилинган «Буюк ликвидлик инқирози»да вазиятни мураккаблаштириб юбориши мумкин.
Бозорларнинг тушиши юз берса, арзонлашаётган активларга сармоя киритишни истайдиган инвесторлар ҳам топилмай қолиши мумкин. Ана шунда, Колановичнинг таъкидлашича, қайталанаётган тушиш аҳоли орасида 1968 йил юз берган ижтимоий хавфсирашни пайдо қилади.
New York Times колумнистининг
