«Московский» Агрокластери – аграр соҳада замонавий ва инновацион ечимларни таклиф этмоқда

Ўзбекистон қишлоқ хўжалигида замонавий инновацияларни нима учун жорий қилиш, давр талаби билан ишлашни йўлга қўйиш учун нималар қилиш лозим? 2019 йил 22 май куни Ўзбекистон Ёшлар ижод саройида ўз ишини бошлаган Expo Contract Foods & Goods Uzbekistan 2019 (Агро, озиқ-овқат саноати ва халқ истеъмоли маҳсулотлари) Ўзбекистон-Россия кўргазмасида иштирок этаётган «Московский» Агрокластери таъсисчиси Нодир Содиқов шу ҳақда фикрлари билан ўртоқлашди.

Ўзбекистон иқтисодиётининг барча жабҳасида ўзгаришлар бўлаётгани ишлаб чиқарувчиларнинг хорижлик ҳамкорлар билан алоқаларини ўрнатиш, мажудларини кенгайтириш ва янги босқичга олиб чиқишни тақозо этади. Бу борада Ўзбекистон-Россия тадбиркорларининг ҳамкорлиги, айниқса, қишлоқ хўжалиги соҳасида аввалгидан ҳам сезиларли ўсиб боряпти.

Албатта, бунинг ҳам ўзига яраша сабаблари бор. Ўзбекистонда бир йилда 20 млн тоннага яқин мева-сабзавот етиштирилса, шунинг 10 фоизга яқини, яқин хориж мамлакатлари, яъни Россия ва Қозоғистонга экспорт қилинади. Экспорт кўламини ошириш ва етиштирилаётган маҳсулотларнинг сифати истеъмолчи ва буюртмачи талабига мос бўлишини таъминлаш учун Ўзбекистонда жаҳон стандартларига мос маҳсулотларни етиштириш, қадоқлаш ва қайта ишлашни йўлга қўйиш лозим бўлади.

Хорижлик ҳамкорлар билан мустаҳкам алоқа ўрнатиш, қолаверса уларнинг Ўзбекистонда шохобчаларини очган ҳолда фаолият кўрсатиши эса, ишлаб чиқарувчилар ва буюртмачилар ўртасидаги тушунмовчиликларнинг олдини олиш бааробарида, қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини диверцификация қилиш, етиштирилган маҳсулотни нес-нобуд қилмасдан экспорт қилиш, қайта ишлаш ва қишлоқ хўжалигига жаҳон тажрибасини тезроқ жорий қилиш, логистика ва қадоқлаш ишларини юқори меъёрлар асосида ташкил этиш имконини беради.

2019 йил 22 май куни Ўзбекистон Ёшлар ижод саройида ўз ишини бошлаган Expo Contract Foods & Goods Uzbekistan 2019 (Агро, озиқ-овқат саноати ва халқ истеъмоли маҳсулотлари) Ўзбекистон-Россия кўргазмасида иштирок этаётган «Московский» Агрокластери айнан ишлаб чиқарувчи ва буюртмачи ўртасида воситачи вазифасини ўташ баробарида Ўзбекистон қишлоқ хўжалигига замонавий тенденцияларни олиб кириш устида ишламоқда.

«Московский» Агрокластери таъсисчиси ва сармоядори Нодир Содиқовнинг Kun.uz’га билдиришича, у ташкил этган агрокластер бугунги кунда Ўзбекистоннинг 4та вилояти – Сурхондарё, Наманган, Андижон ва Фарғона вилоятида фаолият кўрсатиб келмоқда.

«Нима учун агрокластер? Чунки, қишлоқ хўжалиги бошқа барча ишлаб чиқариш корхоналаридан, ишчи кучи ва меҳнат кўп талаб қилиниши билан фарқланади. Шу билан бирга, бу соҳага замонавий билим ва инновациялар, янгиликларни жорий қилиш ўта муҳим ҳисобланади. Афсуски, Ўзбекистонда бу борада қилиниши лозим бўлган ишлар жуда кўп.

Мисол учун, ўтган йили Ўзбекистонда серҳосил йил бўлди. Аммо, маҳаллий деҳқонлар ва буюртмачилар ўртасидаги ҳамкорлик занжирининг мавжуд бўлмагани, қолаверса, қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини етиштириш диверсификация қилинмагани оқибатида кўпчилик деҳқонлар меҳнатларига ҳам, маблағларига ҳам куйиб қолишди. Тонна-тонна маҳсулотлар чиқиндига ташланди.

Хўш, қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари етиштириш қандай йўлга қўйилган, дерсиз? Европанинг исталган фермерига бориб, нима учун у ёки бу маҳсулотни етиштирмоқдасиз, деб савол берсангиз, “мен фалон буюртмачига фалон тонна маҳсулот етказиб беришим керак, шартномам бор”, деган сўзларни айтади. Ўзбекистонда-чи? Бу ҳақда тасаввур ҳам қилиб бўлмайди. Натижада, ўтган йилги каби аксар кўпчилик бир хил экин экади ва ўша экинлар нархи тушиб кетади ва деҳқон зарар кўради.

«Московский» Агрокластери айни шу масалани ижобий ҳал қилишни мақсад қилган. Биз Россиянинг йирик савдо дўконлари ва супермаркетлари тармоғи, жумладан, «Перекрёсток», «Магнит», «Лента» ва «Монетка» кабилар билан ҳамкорликни йўлга қўйганмиз ва бизга тушган буюртма асосида ўзбекистонлик ҳамкор деҳқон-фермерларимизга қайси қишлоқ хўжалик маҳсулотини етиштиришни тақсимлаймиз.

Шу билан ҳам қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини етиштириш диверсификация қилинади ҳамда етиштирилган маҳсулотларни қулай нархда экспорт қилиш имконияти сақланиб қолади», - дейди Нодир Содиқов.

Унинг айтишича, бугунги кунда агрокластер нафақат харидор ва деҳқон ўртасида воситачи ролини бажармоқда, балки деҳқончиликка замонавий инновацияни жорий қилишда амалий кўмак бериб келяпти. Интенсив боғларни яратиш учун кўчатлар, замонавий деҳқончилик сирлари, биолабораториялар ташкил этишда илмий кадрлар билан ҳамкорлик йўлга қўйилмоқда.

Хуллас, Ўзбекистон аграр соҳасида ҳам замонавий ёндашадиган, илғор технология ва янгиликларни амалиётга дадил жорий қила оладиган «Московский» Агрокластери ўз олдига катта мақсадларни қўймоқда. Нодир Содиқовнинг таъкидлашича, у келажакда 10 млн ишчига эга йирик корпорация эмас, балки водийлик 10 млн киши баҳамжиҳат ҳамкорлик қиладиган, амалий ва моддий жиҳатдан фойдали бўладиган агрокластерни кўрмоқда.

«Московский» Агрокластери — бу Фарғона водийсидаги мева боғларидир. Агрокластер энг яхши мева кўчатларини ўзи тайёрлайди. Эртанги сабзавот экинларини етиштириш билан шуғулланади. Февраль-апрель ойларида – карам, сабзи, лавлаги, саримсоқ пиёз, булғор қалампири етказиб берилади.

Агрокластер мақсади — аграр соҳада барча жараённи бошқариш ва назорат қилишдир. Бунда кўчат етиштиришдан бошлаб, етиштирилган маҳсулотни йирик истеъмолчиларга экспорт қилиш қамраб олинади.

«Московский» Агрокластери 11 йўналиш бўйича хизматлар мажмуасини таклиф этади:

- In Vitro – биологик лабораторияси (кўчат етиштириш)

- Иссиқхоналар учун кўчатлар етказиб бериш

- Интенсив боғларни тайёр кўчатлар билан таъминлаш

- Интенсив боғлар ташкил этиш – мевалар ва ёнғоқ, писта, бодомлар етиштириш

- Экспортга мўлжалланган эртанги ва кечки сабзавот етиштириш учун ер майдонлари

- Мева-сабзавотлар учун қадоқлаш маҳсулотлари

- Мева-сабзавотларни қуритиш

- Мевалар ва сабзавотларга Ўзбекистондан экспорт қилиш учун термал ишлов бериш

- Иссиқхоналар – сабзавотлар ва кўкатлар етиштириш

- Мева-сабзавотларни қабул қилиб, саралаш, қадоқлаш

- Совутгич хоналари – экспорт учун мўлжалланган маҳсулотларни сақлаш