Ижтимоий тармоқда иқтисодчи Абдулла Абдуқодировнинг Ўзбекистон иқтисодиёти бўйича билдирган қисқача муносабати кўплаб муҳокамаларга сабаб бўлди.
Ўз муносабатида иқтисодчи мамлакат бюджетида илк бор энг катта тақчиллик юзага келгани ва таҳлилчилар дефицитни ЯИМнинг 4 фоизидан кам эмаслигини таъкидлашаётгани ҳақида ёзган.
«2018 йил якунларига кўра, ташқи савдо балансидаги тақчиллик 2 миллиард АҚШ долларига тенг, жорий йилнинг биринчи чорагида рақам яна катталашди. Олтин-валюта захираси камайиши оқибат ва факт сифатида кўринади. Йиллик гиперинфляция 20 фоиздан кам эмас, стандарт тижорий лойиҳалар учун юқори кредит манбалари (йиллик 22-23 фоиз) ва сиёсий сабабларга кўра лойиҳалар учун субсидияланган устамалар йўқ (йилига 7-8 фоиз) », — деб ёзади иқтисодчи.
Тадбиркор Зафар Хошимовнинг баён этишича, Абдуқодиров билдирган фикрнинг аксарият бандлари ҳиссиёт устида ёзилган бўлиб, меркантилизм руҳида ифода этилган.
«Бюджет тақчиллиги доимо мавжуд бўлган, ҳаттоки ҳозирги ҳолатидан ҳам юқорироқ кўрсаткичларда бўлганлигига аминман. Бироқ аввал у эълон қилинмаган. Шунинг учун ҳам ушбу ҳолатни рекорд даражада, деб талқин этиш хато саналади. Мазкур бюджет камомадлари муғомбир, вақти чўзилган тарқоқ бюджет трансферлари ёки «кечиктирилган талаб» ва ҳоказо йўллар билан ёпиб келинарди», — деган тадбиркор.
Ҳошимовнинг сўзларига кўра, ташқи савдо балансидаги салбий сальдо ҳам Ўзбекистон иқтисоди учун меъёрий ҳолат ҳисобланади.
«Аслини олганда, расмий импортнинг ўсиб борувчи кўрсаткичлари яхши жараёндир. Биринчидан, мамлакатда валюта сиёсатининг либераллаштирилиши ва божхона тўловларининг камайтирилиши ҳисобига импорт соядан, яъни хуфёна иқтисодиёт доирасидан чиқаётганини кўрсатади. Иккинчидан, ўсувчи импорт ўз ортидан экспортнинг ҳам ўсишини эргаштиради ва ушбу пойгада иқтисодиёт экспортга йўналтирилган бир шароитда импорт ўсиши аксарият ҳолларда экспорт ўсиш суръатларидан олдинда юради.
Яна бир бор такрорлайман, бу нормал ҳолат ва мамлакат иқтисодиёти учун ҳатто яхши ҳам. Агар импорт экспортни қувиб ўтмаганида, сўм курсининг кучайтирилишига олиб келар, натижада экспорт ўсишига тўсиқ қўйилган бўлар эди», — дейди у.
Унинг таъкидлашича, ташқи савдо балансининг сальдоси, ўз-ўзидан, муаллиф даъвосига тескари ҳолда, давлатнинг олтин-валюта захираси камайишига сабаб бўлмайди.
