Яқин икки йил ичида янги тушунча сифатида янграётган давлат-хусусий шерикчилик соҳаси бўйича кўплаб инсонларда, ҳаттоки юристлар орасида ҳам бир қатор саволлар туғилмоқда. Мавҳумликлар ва саволларимизга жавоб топиш мақсадида Давлат-хусусий шерикчиликни ривожлантириш агентлиги директори Ғолиб Холжигитов билан суҳбатлашдик.
Видео: Youtube
Видео: Mover (tas-ix)
— Давлат-хусусий шерикчилиги ўзи нима?
— Бу аввало узоқ муддатли шартнома, битимдир. Бу битимнинг ўзига хос аломатлари шундан иборатки, лойиҳанинг хатари, молиявий манбалар ҳам хусусий сектор зиммасида бўлади. Бу молиявий манбани олиб киришдан нима манфаатдор деган савол туғилиши мумкин. Аввало бу давлатнинг талаби бор жойларга киритилади. Аҳоли инфратузилмаларини оширишга қаратилган соҳалар аэропортлар, йўллар, тиббиёт соҳаси бўлиши мумкин. Бу лойиҳалар 3 йилдан 49 йилгача бўлади. Бу шуни англатадики, лойиҳа мураккабдир. Чунки, вақтлар ўтиб кўп нарсалар, масалан нархлар, истеъмолчилар, мамлакат демографияси ўзгариши мумкин. Шунинг учун, буни пухта тайёрлаш лозим. Лойиҳани тайёрлашда ғоядан бошлаб шартномани имзолашга 18 ойгача вақт талаб этилади. Бунга замонавий менежмент тизимини жорий қилиш ҳам мумкин.
— Ўзбекистон бозор иқтисодиётига ўтганига салкам 30 йил бўлмоқда. Нега айнан ҳозир бу қонун қабул қилинишга зарурат туғилди?
— Демак, давлат-хусусий шерикчилик қонунлари, янги лойиҳалар дунёнинг 130дан зиёд давлатида амалга ошиб келмоқда. Ўзбекистон, тўғрисини айтиш керак, бу масалада озроқ кеч қолди. Шунга қарамай, ишлар тез жадаллашмоқда. Айрим мамлакатларда қонун йўқ, айрим мамлакатларда агентлик йўқ. Бизда агентлик ташкил қилингандан 6 ой ўтиб, қонун ташкил этилди. Мана энди биз ҳам қонунчилик шаклланган давлатларга жуда ҳам яқин келдик. Президентимиз томонидан 2019 йил 29 апрелда қабул қилинган 4300-сонли қарорда 15та йирик лойиҳалар қабул қилинди. 2 миллиард доллардан ошиқ бўлган бу лойиҳалар жумласига, аэропортлар, йўллар, сув таъминоти, электр энергияси таъминоти соҳаларида бўлади. Бу стратегик аҳамиятга эга бўлган соҳаларда лойиҳаларни амалга ошириш кўзда тутилган. Инвестицияларни жалб қилиш учун асос сифатида ишлар олиб борилмоқда. Давлат-хусусий шерикчилик соҳасининг бунга нима дахли бор? Масалан, туризмни олайлик. Туризм учун аввало меҳмонхоналар қуриш керак. Йўллар яхши бўлиши керак, аэропортлар яхши бўлиши керак. Булар бизнес учун инфратузилманинг сифатини оширади. Бу маҳаллий инвесторлар учун қулайликлар келтиради. Масалан, ҳозир аэропорт сиғими 2,5 миллион йўловчига мўлжалланган бўлса, лекин талаб 5 миллион ҳисобланади. 1-2 йил ўтиб 10 миллионга ҳам етар, балки.
