«Солиқ имтиёзлари бекор қилинади». Фискал орган раҳбарлари кутилаётган ўзгаришлар ҳақида 

Иқтисодиётнинг айрим секторларида тадбиркорлик субъектларига сезиларли миқдорда имтиёз ва преференциялар берилганини ҳисобга олган ҳолда қўшилган қиймат солиғини ҳисоблаш ва тўлашнинг амалдаги тартибидаги мавжуд бўлган номутаносибликлар барча хўжалик юритувчи субъектлар учун тенг шароитларни таъминлашда қўшилган қиймат солиғининг тўлақонли занжирини яратиш ва иқтисодиётнинг рақобатбардошлигини ошириш имкониятини бермайди.  Бу ҳақда Давлат солиқ қўмитаси раисининг биринчи ўринбосари Мубин Мирзаев баёнот берди.

ОАВ ва жамоатчилик, тадбиркорлар иштирокида ўтган «Солиқ ва божхона имтиёзлари берилишини янада тартибга солиш чора-тадбирлари тўғрисида»ги Президент фармони лойиҳаси муҳокамасида солиқ ва божхона имтиёзларига оид турли масалаларда қизғин баҳс кузатилди.

Видео: Youtube

 Видео: Mover (tas-ix)

 Эндиликда солиқ тўловчилар қуйидаги кўринишда тартибга солиниши кутилмоқда:

— 1 августдан бошлаб  бензин, дизель ёқилғиси ва газни ёқилғи қуйиш станциялари орқали охирги истеъмолчиларига сотадиган юридик шахслар  тушумларнинг миқдоридан қатъи назар ҚҚС тўловчиси;

— товарларни импорт қилувчи тадбиркорлик субъектлари товар ва хизматлари сотувининг тушумидан қатъи назар ҚҚС тўловчиси;

— ягона ер солиғи тўловчиси ҳисобланган қишлоқ хўжалиги товарлари ишлаб чиқарувчилари ихтиёрий равишда қўшилган қиймат солиғини тўлашга ўтиши мумкин;

— календарь йили давомида хизматларни реализация қилишдан олган тушуми юз миллион сўмдан ошган, бироқ бир миллиард сўмдан кўп бўлмаган телекоммуникациялар операторлари ва (ёки) провайдерларига воситачилик хизматларини кўрсатувчи якка тартибдаги тадбиркорлар хизмат ҳақи суммасидан 25 фоиз ставкада ягона солиқ тўловини тўлашга ўтади.

Булар қандай амалга оширилади?

Мубин Мирзаевнинг таъкидлашича, маҳсулотни биринчи марта импорт қилувчи тадбиркорлик субъектлари импорт шартномаси тузгандан кейинги ойнинг биринчи санасидан бошлаб ҚҚС тўловчиси сифатида ҳисобда туради. Шунингдек, импорт қилгандан сўнг божхонада ҚҚС ва бошқа маълум тўловларни амалга оширади.

«Баъзида тадбиркор ҚҚС тўловчиси эмас, лекин божхонада маълум тўловларни амалга оширган бўлади. Бундай ҳолатларда у «зачёт» га ололмайди. Кейин маҳсулот таннархининг ошиши ҳолати пайдо бўлади.

Биз қонун-қоидаларни аниқ қилиб қўямиз: тадбиркор ҚҚС тўладими, гувоҳномаси борми, демак, у «зачёт»га олиши керак. Ва бу билан товарлар таннархи ошиб кетишининг олди олинади», — дейди қўмита раиси ўринбосари. 

Шунингдек, фермерларнинг ягона ер солиғидан ихтиёрий равишда ҚҚС тўловчисига айланишига шундай изоҳ берилди.

«Мисол учун, бир фермер четдан техника олиб келди. Импорт жараёнида у ҚҚС тўлайди, бироқ фермер ягона ер солиғи тўловчиси бўлгани учун «зачёт»га ололмайди. Бу ҳолда импорт қилувчининг харажатлари миқдори ошиб кетади. Шунинг учун биз «Агар сиз ихтиёрий равишда қўшимча қиймат солиғи тўловчиси бўлсангиз, харажатларингиз қисқариши мумкин» деган таклифни берамиз», — дейди Мирзаев.

Президент фармони лойиҳасида «пайнетчилар» муаммосига ҳам ечим таклиф этилган. Унга мувофиқ, календарь йили давомида хизматларни реализация қилишдан олинган 100 миллион сўмдан ошган ва бир миллиарддан кўп бўлмаган телекоммуникация операторлари ва провайдерларга ўз ташувчилик хизматларини кўрсатувчи якка тартибдаги тадбиркорлар ўз хизмат ҳақининг 25 фоизи миқдорида ягона солиқ тўловини амалга оширишлари керак бўлади.

«Бугун шу масалада тадбиркорлардан жуда кўп мурожаат қабул қиляпмиз. Агар биз 2,5 фоиз устама қўйган бўлсак, лекин тадбиркорнинг тушуми 100 фоиздан кўп бўлгани учун 4 фоиз тўлашига тўғри келади. Бу зарар дегани. Шунинг учун биз тадбиркор ўз даромадидан 25 фоиз солиқ тўлаши керак, қолган даромад ўзиники деган таклифларни бермоқдамиз», —  дейди қўмита раиси ўринбосари Мубин Мирзаев.

«1 октябрдан қатор имтиёзлар бекор қилинади»

Маълум қилинишича, жорий йил октябрдан асбест, кўмир, ёғоч материаллари, ёғоч ва ундан тайёрланган буюмлар, углеводород хом ашёси  ҚҚСдан озод қилинмайдиган бўлиши таклиф этилмоқда.

«Бугунги кунда ўзимизда маҳсулот ишлаб чиқарганлар ҚҚС тўлаяпти, лекин импорт қилганлар ундан озод. Ички бозорми, ёки ташқи, ҳаммага бир хил шароит яратиш учун ҳам импорт қилувчилардан имтиёз олиб ташланяпти.

Худди шунингдек, кунгабоқар, кунжит, соя каби мойли хомашё ва шакар ишлаб чиқарувчилар ҳам 1 октябрдан бошлаб ҚҚС тўловчилари ҳисобланади», — дейди Мирзаев.

 GM ҳам ҚҚС тўлайди

Бундан ташқари, қишлоқ хўжалиги техникаси, автотранспорт воситалари, бутловчи қисмлар, материаллар ва технологик асбоб-ускуналар ишлаб чиқарувчилардан ҳам ҚҚСни тўламаслик имтиёзи олиб ташланади.

Молия вазири ўринбосари Дилшод Султоновнинг айтишича, машина нархлари бирламчи ва иккиламчи бозорда кескин ошиб кетмаслиги учун авто ишлаб чиқарувчи корхоналар оптимизация билан шуғулланиши лозим. Акс ҳолда, ҳукумат импорт авто учун бож тарифларини пасайтириши мумкин.

ҚҚСнинг тўлақонли солиғини яратиш ва барча субъектлар учун тенг шароитларни таъминлаш мақсадида 2019 йил 1 октябридан бошлаб ўзи ишлаб чиқарган қишлоқ хўжалик ва озиқ-овқат маҳсулотларига нисбатан ҳам ҚҚС бўйича имтиёзлар бекор қилинади.

«2019 йилнинг январ ойидан август ойигача 1 миллиард сўмдан ортиқ пул айланмаси ёки 50 гектардан ортиқ ер майдонларига эга бўлган ягона ер солиқ тўловчилари қўшилган қиймат солиғи тўловчиси ҳисобланиб, белгиланган тартибда рўйхатдан ўтишлари шарт. Бунда 2019 йилнинг 1 октябридан кейин ушбу даражадаги ер ва пулга эга бўлган тадбиркорлар шу миқдордаги эгаликка эришганларидан кейинги ойнинг биринчи санасидан бошлаб ҚҚС тўлашни бошлайди. Шу пайтгача фақат ягона ер солиғи тўлаётган ғалла, пахта етиштирувчи фермерларнинг ишлатадиган ҳомашёси, материаллари ҳаммаси харажатга олиб борарди. Бугун 50 гектардан ортиқ ер майдонига эга бўлган жами 1 миллиарддан ортиқ бўлган фермерларнинг ҚҚС тўлаши уларга бу борада ёрдам беради», — дейди Мубин Мирзаев. 

Ўзбекистонда озиқ-овқат ишлаб чиқарувчилар ҚҚСдаги имтиёзларидан воз кечиш тўғрисидаги хабарнома берганларидан кейинги ойнинг биринчи санасидан бошлаб, ҚҚС тўлашлари кераклиги белгилаб қўйилди. 

Шуни алоҳида таъкидлаш жоизки, жорий йилда пахтани харид нархи қайта кўриб чиқилади ва Молия вазирлиги таклифи ишлаб чиқилмоқда.

«Шундан келиб чиқиб, қўшимча қиймат солиғи ҳисобга олинган ҳолда нархлар қайта киритиб чиқилиши керак. Фермерлар зарар кўрмаслигига эътибор қаратилиши зарур», — дейди Молия вазири ўринбосари Дилшод Султонов.