Бу муаммонинг оқибатлари фақат озиқ-овқат билан боғлиқ эмас, кўлами ўйлаганимиздан ҳам кенг ва хатарли. Гап — минглаб гектар унумдор, сувли ерларнинг ноқонуний сотиб юборилиши ва ўзбошимчалик билан эгаллаб, бино қурилиши ҳақда кетяпти.
Таҳририятга 25 ёшлардаги йигит кириб келди: «Ака, сизлар учун «даҳшатли» битта мавзу бор. Бугун кечда маҳалламиздан 20 киши катта трассага чиқади. Ҳокимиятдан норози. Бориб тасвирга оласизми? Ютубга қўйсангиз кўрасиз сенсацияни...»
Сенсация ортидан қувмаслигимизга йигитни ишонтириб бўлмади. Аммо одатимизга мувофиқ, суриштириб кўрдик. Бир вақтлар фермер бир неча кишига суғориладиган ерни иморат учун сотиб юборган, ҳужжатсиз, асоссиз... Энди фермер ҳам, уй қурган фуқаролар ҳам бу қурилмаларни ҳужжатлаштириш учун сарсон.
Тўғри, сўнгги йилларда қачон, ким уйи бузилаётгани юзасидан мурожаат қилса етиб бордик, ёритдик, жамоатчилик эътиборини кўчада қолиб кетиши мумкин бўлган одамлар тақдирига қаратишга ҳаракат қилдик.
Аммо танганинг иккинчи томони ҳам бор. Модомики ҳужжатсиз, фермернинг экин майдонига уй қурилар экан, вақти келиб унинг бузилмаслигига ҳеч ким кафолат беролмайди. Ҳатто «сенсацион шоу»лар ҳам.
Тўғри тушунинг, алданманг! Агар бу анъана давом этаверса, эртага ерларимиз ўз халқимизни озиқ-овқат билан таъминлашга ҳам етмай қолади.
Икки йил олдин ҳовлисини ўзбошимчалик билан кенгайтириб олган бир фуқаро, қўшиб олинган 3 сотих ерни расмийлаштириб бермаган мутасаддилар олдида ўзига ўт қўйганини эслаймиз. Ўшанда «Ўзбекистонда уйи бузилишига чидай олмаган фуқаро ўзини ёқиб юборди» мавзуси қатор сайтларда роса «айланди». Мутасаддиларнинг жавобгар бўлиб кетишига оз қолганди.
Бугун муаммо қанақа оқибатлар олиб келиши мумкинлиги давлатга аён: икки энли ноқонуний ерни давлатга қайтариш учун мутасаддилар тиш-тирноғи билан курашмоқда. Бошқача айтганда, ҳокимликнинг олдин йўл қўйган хатоси ҳозир айнан яна ҳокимлик олдидаги энг катта муаммо бўлиб турибди.
Худди шу мавзуда яқинда сайтимизда ҳам «Ҳокимлар ноқонуний ер ажратгани учун нега жавобгарликка тортилмаган?» сарлавҳали мақола эълон қилинди. Таъкидланганидек, «Ўзбекистондаги мавжуд 44 млн. гектардан ортиқ ер майдонларининг фақат 9 фоизигина суғориладиган экин ерлардир ва бу майдон кундан-кунга қисқариб боряпти. 15 йил олдин киши бошига 23 сотих суғориладиган ер тўғри келган бўлса, ҳозир бу миқдор 16 сотихга тушиб қолган. Ваҳоланки, айнан 15 йил олдин, аниқроғи, 2006 йилдан бошлаб қишлоқ хўжалиги еридан уй-жой қуриш учун ер участкаси ажратиш Вазирлар Маҳкамаси қарори билан тўхтатилганди.
