Йўналишларда автотранспорт ҳаракати мунтазамлигини аниқлаш йўриқномаси тасдиқланади

Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари муҳокамаси порталида “Шаҳар, шаҳар атрофи ва шаҳарлараро йўналишларда автотранспорт воситалари ҳаракат мунтазамлигини аниқлаш бўйича йўриқномани тасдиқлаш тўғрисида”ги ҳужжат лойиҳаси эълон қилинди.

Йўриқномага кўра, ҳаракат мунтазамлиги ташишларни ташкил этишнинг ва йўловчиларга хизмат кўрсатиш даражасининг асосий сифат кўрсаткичларидан бири ҳисобланади.

Йўналишдаги автотранспорт воситалари ҳаракати агарда автотранспорт воситаси диспетчер томонидан белгиланган вақт ва жадвал бўйича рейсга жўнаб кетса ҳамда барча назорат оралиқ пунктларидан ўз вақтида ўтиб, йўл қўйиладиган тафовутларни ҳисобга олган ҳолда диспетчер ёки қатнов жадвали томонидан белгиланган вақтда охирги бекатга етиб келса мунтазам ҳисобланади.

Ҳаракат мунтазамлиги иккита шартга риоя қилганда таъминланади:

а) йўналиш жадвалида кўзда тутилган барча рейслар тўлиқ (100 фоиз) бажарилганда;

б) автотранспорт воситалари ҳайдовчилари томонидан қатнов жадвалига аниқ риоя қилинганда ва ҳар бир рейс мунтазамлиги барча ҳайдовчилар томонидан таъминланганида.

Автотранспорт воситалари мунтазам ҳаракатланганда қуйидагилар таъминланиши шарт:

а) йўл ҳаракати хавфсизлиги;

б) автотранспорт воситаларини кутишга йўловчилар вақт сарфини қисқартириш;

в) йўловчилар ҳаракатланишига вақтни қисқартириш;

г) автотранспорт воситаларини тенг миқдорда тўлдириш ва йўналишдаги барча автотранспорт воситалари ўртасида йўловчиларни тақсимлаш;

д) сафар учун йўловчилар томонидан ўз вақтида ҳақ тўлаш имконияти;

е) ташишларнинг юқори ишончлилиги, ўз вақтида амалга оширилиши ва узлуксизлиги;

ж) хизмат кўрсатиш маданияти;

з) автотранспорт воситаларидан фойдаланиш муддатини узайтириш;

и) ҳайдовчилар меҳнат самарадорлигини ошириш, сафарларнинг ўртача узоқлигини қисқартириш ва ташиш таннархини камайтириш.

Қатнов жадвали бажарилиши баҳосини ҳисоблашда бир йўналишдаги белгиланган йўналиш бўйича рейслар, жадвалда кўзда тутилган ва алоҳида жадвал бўйича ҳаракат графигига киритилган айланма рейслар, қисқартирилган ва қўшимча рейслар, шунингдек ноль рейслар қабул қилинади.

Кўрсатилган рейслар мунтазам (тўлақонли) ёки номунтазам (тўлақонли эмас) деб тан олиниши мумкин.

Рейс қуйидаги ҳолатларда мунтазам (тўлақонли) ҳисобланади:

а) қатнов жадвали билан белгиланган жўнаш-якуний бекатга келиш бажарилган ва мазкур Йўриқномада белгиланган тафовутларни ҳисобга олиб оралиқ тўхташ бекатлари орқали тўхташ вақти бузилмаган бўлса;

б) оралиқни тенглаштириш ёки бошқа йўналишда ҳаракатни кучайтириш учун амалдаги жадвалдан тафовут билан кетган автотранспорт воситаси ҳайдовчиси диспетчер томонидан белгиланган вақтда рейсни амалга оширса;

в) музлама, қор, туман сабабли ҳаракатнинг ўзига хос тартибига ўтишда автотранспорт воситаси ҳайдовчиси диспетчер томонидан белгиланган вақтда рейсни амалга оширса;

г) ҳаракат оператив оралиқ билан йўловчилар талабига кўра ташкил қилинган беқарор йўловчи оқимига эга йўналишли таксилар йўналишларида 1 соат иш вақти ва нарядда белгиланган вақтда иш бажарилса.

Агар автотранспорт воситаси белгиланган тафовутларни ҳисобга олиб жадвалда кўзда тутилган вақтда корхонадан чиқиб кетса ва йўналишнинг бошланғич пунктига етиб келса ҳамда охирги пунктдан жўнаб кетиб, корхонага етиб келса, автотранспорт воситаси томонидан бажарилган ноль рейс мунтазам деб ҳисобланади.

Жадвалдан рухсат этилган тафовутлардан ортиқ ҳолда амалга оширилган рейслар уларга олиб келган сабаблардан қатъий назар (темир йўл кесишмаси, тирбандлик ва бошқалар) қуйидаги ҳолатларда номунтазам ҳисобланади:

а) автотранспорт воситасининг йўналишнинг бошланғич (охирги) пунктига ўз вақтида етиб келмаслиги;

б) автотранспорт воситасининг йўналишнинг бошланғич (охирги) пунктидан ўз вақтида жўнамаслиги;

в) қатнов жадвалига кўра ёки диспетчер томонидан белгиланган оралиққа мувофиқ оралиқ тўхташ пунктларидан ўтишда автотранспорт воситасининг ўз вақтида етиб келмаслиги;

г) қатнаш йўналишининг ўзбошимчалик билан ўзгартирилиши ёки рейснинг қисқартирилиши;

д) диспетчер ёки бошқа ваколатли шахс томонидан белгиланган рейс вақтининг бажарилмаслиги;

е) пунктга автотранспорт воситасининг келгани-жўнаб кетгани тўғрисида чипта-ҳисоб варағида қайднинг йўқлиги ва ҳаракат вақтини мажбурий қайд қилиш кўзда тутилган чипта рақамлари ёзувлари мавжуд эмаслиги.

Автотранспорт воситалари ҳаракат мунтазамлиги бузилишининг асосий сабаблари қуйидагилар:

а) рейс вақтининг (сутка даврлари ва йўналишнинг назорат участкалари бўйича табақалаштирилган) ҳақиқий йўл ва йўналишдаги бошқа ҳаракат шароитларига мувофиқ эмаслиги;

б) йўналишга ҳаракат таркибининг ўз вақтида чиқарилмаслиги ёки тўлиқ бўлмаган таркибда чиқарилиши;

в) техник ва бошқа сабабларга кўра йўналишдаги ҳаракат таркибининг туриб қолиши ҳамда гаражга муддатидан олдин қайтиши;

г) кўча ҳаракати кечикишлари;

д) автотранспорт воситаларини бошқаришнинг белгиланган тартибини ҳайдовчилар томонидан бузилиши;

е) шаҳар транспортининг бошқа турларида ҳаракат кечикиши (шаҳар электр транспортида электр йўқлиги) сабабли йўловчи оқими тақсимотига тезкор ўзгартиришлар киритилиши;

ж) йўлларда қурилиш-таъмирлаш ишлари.