Жаҳон | 14:29 / 28.02.2021
21169
4 дақиқада ўқилади

Немцов ўлимига олти йил. Россияда ва бутун дунё бўйлаб унинг хотираси учун акциялар бўлиб ўтди

27 феврал куни Москва ва бошқа шаҳарларда Россиянинг энг янги тарихида рўй берган энг шов-шувли сиёсий қотиллик қурбонини хотирлаш акциялари ўтказилди. Борис Немцов олти йил муқаддам Кремль саройи яқинидаги Москворецкий кўпригида ўлдириб кетилганди. Бир неча кун ўтиб ушбу қотилликни содир этишда айбланиб, беш нафар чеченистонлик қўлга олинган.

Евгений Фельдман / «Медуза»

Сўнгги йилларда Россия ҳукуматининг асосий танқидчиси бўлган сиёсатчи ўлдирилган кунда уни хотирлаб минглаб кишилар иштирокида марш ўтказиларди, аммо бу йили Москва расмийлари марш ўтказишга рухсат бермади, буни пандемия муносабати билан жорий этилган чекловлар билан изоҳлашди. Анъанавий маршлар ташкилотчилари мэрияга кўприкка гулдасталар қўйиш маросимига халал бермаслик бўйича илтимос билан чиқишди.

Москворецкий кўпригидаги қотиллик жойига кун давомида одамлар гулдасталар кўтариб келишди. Шу жумладан, Ғарб давлатлари элчилари марҳум сиёсатчини хотирлашди.

Сиёсатчининг дўстлари, яқинлари ва тарафдорлари унинг Троекуровское қабристонидаги қабрига ҳам гуллар қўйишди.

«Оқ ҳисоблагич» («Белий счётчик») ташкилоти вакиллари маълумотига кўра, Москва вақти билан соат 17:30да Борис Немцовни хотирлаш учун Москворецкий кўпригига келганлар сони 8 мингга яқинни ташкил этган.

Юлия Навальная ҳам сиёсатчини хотирлаш учун келди. У журналистлар билан суҳбатлашишни рад этди.

Немцовнинг сафдоши Илья Яшин сиёсатчини хотирлаш учун келмоқчи бўлганлардан кўприкка плакатларсиз келишни сўради ва бу митинг ёки марш эмас, «хотира маросими» эканини эслатди. «Полицияга қўлга олиш учун сабаб қолдирмаслик керак», деган Яшин.

Мемориалга «Яблоко» партияси асосчиси Григорий Явлинский, шунингдек, «Парнас» партияси етакчиси, Россиянинг собиқ бош вазири Михаил Касьянов ҳам келди.

Немцовнинг қотиллиги рўй берган жойда ўрнатилган ёдгорликда кўнгилликлар навбатчилик қилишди. Мемориал ОАВда «Немцов кўприги» деб аталади.

Немцовнинг қотиллиги ёдга олинишига оз вақт қолганида, 19 феврал куни полиция мемориални ўраб олди ва гуллар ҳамда фотосуратларни олиб ташлади. Шунингдек, бу ерда навбатчилик қилаётганлар қўлга олинди.

Кейинроқ Москва мэриясидагилар буни мемориалда навбатчилик қилаётган кўнгиллилар «коммуналчилар билан жанжаллашиб қолгани» билан изоҳлади.

24 феврал куни фаоллар мемориални тиклашди.

Сиёсатчи ўлдирилган жойга АҚШ, Буюк Британия Евроиттифоқ давлатлари элчилари ҳам гул билан келишди.

«АҚШ элчиси Жон Салливан ҳаётини ватани ва ватандошлари эркинлиги учун курашга бағишлаган россиялик сиёсатчи, Борис Немцов ваҳшийларча ўлдирилган санани хотирлаш маросимига қўшилди. У адолат, шаффофлик ва эркинлик учун курашувчиларнинг илҳом манбайи бўлиб қолади», дейилади АҚШнинг Россиядаги элчихонаси хабарида.

Бошқа шаҳарлардаги акциялар
Марҳум сиёсатчини бошқа шаҳарларда ҳам хотирлашди: у туғилган Нижний Новгородда, шунингдек, Екатеринбург, Иркутск, Новосибирск, Челябинскда ҳам. Санкт-Петербургда одамлар Соловецкда сиёсатчи учун ёдгорлик қилишди.

Шанба куни дунёнинг бошқа шаҳарларида - Прага, Берлин, Амстердам, Вена, Вильнюс, Кёльн, Лейпциг, Ҳаага, Копенҳаген, Бостон ва Вашингтон шаҳарларида ҳам хотира маросимлари бўлиб ўтди.

Россиялик сиёсатчининг ўлдирилиши бўйича суд жараёни 2017 йил июлида ёпилган. «Севар» батальонининг собиқ жангчиси Заур Дадаев оғир тартибли колонияда ўташ шарти билан 20 йиллик қамоқ жазосига ҳукм этилган. Суд айнан уни қотиллик буюртмасини ижро этувчи деб топган - айнан у Немцовга ўқ узган. Дадаевнинг шериклари 11 йилдан 19 йилгача қамоқ жазоларига ҳукм этилган.

Халқаро қидирувда бўлган Руслан Муҳудинов ва яна бир гуруҳ кишилар қотиллик ташкилотчиси деб ҳисобланади. Борис Немцовнинг оиласи тергов хулосаларидан қониқиш билдирмаган. Улар бир неча марта бу иш бўйича Чеченистон раҳбари Рамзан Қодировни ва республикадаги бир қатор юқори мартабали шахсларни ҳам сўроқ қилишни сўрашган, аммо рад жавоби олишган.

Бу иш расман ёпилмаган.

2020 йил бошида Владимир Путин Немцовнинг қотиллигини буюртма қилганнинг шахси аниқлангани ҳақида айтганди, аммо шу вақтгача бу фамилия ошкор этилмади.

Азиз Қаршиев
Тайёрлаган Азиз Қаршиев
Kun.uz янгиликларини Google News'да кузатинг
+ Обуна бўлиш

Мавзуга оид