Фото: «РИА Новости»
Россияда жиноятчилик ва тўдалар СССР қуламасданоқ, 1980 йилларнинг охиридан кескин кучая бошлади. Улар баъзида турли этник қатламларни бирлаштирган ҳам эди.
“Ореховская” жиноий тўдаси
Ушбу тўда ўз номини Москвадаги Орехово-Борисово турар жой массивидан олган, чунки аъзоларнинг кўпчилиги шу ҳудудда истиқомат қиларди.
Тўдага тамал тоши 80 йиллар ўрталаридан қўйилди ва 1988 йилда узил-кесил ташкил топди. Улар орасида собиқ спортчилар ҳам бор бўлиб, тўда нафақат Орехово-Борисово тумани, балки жануб ва жануби ғарбни назорат қиларди.
Гуруҳга Новгород вилоятидан чиққан оддий тракторчи Сергей Тимофеев (уни америкалик Сталлонега менгзаб, Силвестр деб чақиришарди) бошчилик қиларди, у Кавказ жиноий кланларига қарши курашиб шуҳрат топганди.
Тимофеев ўз навбатида бошқа жиноятчилар — Андрей Исаев, Вячеслав Иванков (Япончик лақаби билан машҳур бўлган) яқин алоқада бўлган. Тўда дастлаб узоқ масофаларга қатновчи юк ташувчиларни тунаб, пул топган. 1989 йилда Тимофеев талончиликда айбланиб қамалади, аммо тезда қамоқдан чиқиб келади. 90 йилларда гуруҳ банк соҳасига кира бошлайди. Сўнгра, қимматбаҳо тош ва металлар савдоси, автомобиль ўғирлаш каби “ҳунарлар” чиқади.
Бу орада Тимофеев Исроил фуқаролигини олади ва бойликларини хорижий банкларга ўтказиб, ноқонуний бойликларнинг бир қисмини легаллаштиришга ҳам муваффақ бўлади.
1994 йилга келиб “Ореховская” гуруҳи Москвадаги барча славян тўдаларининг энг кучлисига айланади. Аммо бу ғолиблик узоқ давом этмади. 1994 йил сентябрда Тимофеев бўлган Mercedes-Benz портлатиб юборилди ва тўдабоши ўлим топди. Тимофеевдан кейин унинг бандаси турли қисмларга бўлиниб кетди.
Тўдаларнинг майда бўлаклари турли йилларда қамоққа олинди ёки йўқ қилинди. Хусусан, сўнггиларидан бири Андрей Шарапов 2020 йил 8 июлда беш одамнинг ўлимида айбдор деб топилиб, 15 йил муддатга ҳибсга ҳукм қилинди.
“Бауманская” жиноий тўдаси
“Бауманская” тўдаси ҳам 1988 йилда ташкил этилган. Горбачёв бошлаган “қайта қуриш” эркинлик эпкинлари билан бирга кўчаларга тартибсизлик ва жиноятчиликни қайтарганди.
