120 талабага диплом йўқ – Миллий тадқиқот университети лицензия олмасдан фаолият юритган

Россиянинг “МЭИ” Миллий тадқиқот университети” федерал давлат бюджети олийгоҳи Тошкент филиалининг битирувчи талабалари бошқа жойга ўқишни кўчиришга мажбурланаётгани айтиляпти. Филиал раҳбарияти Россиядан лицензия ололмагани учун битирувчиларни тарқатиб юбормоқчи.

Бино бор, лицензия йўқ

2019 йилда Тошкентда “МЭИ” Миллий тадқиқот университети” федерал давлат бюджети олийгоҳи филиалини очиш ҳақида қарор чиқади. Унда филиал 2019/2020 йилдан талабаларни қабул қилиши кераклиги кўрсатилган. Қарорда талабалар янги бино битгунича Тошкент давлат техника университети биносида ўқиб туриши, янги бино эса 2022 йил 1 январигача фойдаланишга топширилиши кўрсатилган. Бино манзили Олмазор тумани Мойқўрғон массиви, Ёғду кучаси 1 уй.

Kun.uzʼга мурожаат қилган талабаларнинг айтишича, улар биринчи босқичдан, яъни 2020/2021 ўқув йилидан бери ТДТУ биносида ўқиб келишади. Янги бино тайёр бўлганига қарамай, у ерга филиал кўчиб бормаган. 

Дипломсиз қолаётган талабалар

Филиалнинг илк битирувчилари 2022/2023 ўқув йилига тўғри келади. Лекин уларни филиал битирувчиси деб бўлмайди, чунки бу талабалар 4-босқичдан бошлаб бошқа олийгоҳларга “перевод” қилиниб, тарқатиб юборилган. Шундай битирувчилардан бири Kun.uz билан суҳбатда ўтган йили қаерда ўқишни билмай сарсон бўлишгани, 4-курсда 100дан ошиқ талаба бошқа олийгоҳларда “перевод”га мажбурланганини айтди. Ўшанда талабалар филиал учун ажратилган янги бино олдига бориб, масъуллар билан учрашишни сўраб видеомурожаат ҳам йўллашган.

2023/2024 йилги битирувчилар билан ҳам худди шу вазият такрорланяпти. Бир гуруҳ талабалар филиал раҳбариятидан ТДТУга ёки филиалнинг Россиядаги бош биносига “перевод” қилишга ихтиёрий-мажбурий таклиф олишган.

“Биз Россияда ўқишни хоҳласак, Россиянинг ўзидаги университетга ўқишга топширган бўлар эдик. Лекин унда харажатлари катта бўлиб кетишини ҳисобга олиб филиалига топширдик. Энди эса бизга диплом беришолмаслигини айтишяпти”, – дейди талабалардан бири. 

Маълумот учун, Тошкентдаги филиалнинг 1 йиллик контракти 18 миллион сўм, университетнинг ўзи (Россия)да эса бу тахминан 3 минг доллар атрофида.

Тарқатиб юборилаётган битирувчилар

Битирувчи талабалар “перевод”га норозилик билдирганидан кейин, 13 ноябр куни филиал проректорлари билан учрашув бўлиб ўтган (учрашув видеоси таҳририятда бор). Муаммо ҳал бўлмагач, 15 ноябрда ОТФИВ, филиал ректори Ҳожиев ва Россиянинг “МЭИ” Миллий тадқиқот университети федерал давлат бюджети олийгоҳи вакиллари ҳам чақирилиб, яна учрашув ўтказилган. Талабанинг айтишича, мажлисда уларга Россияга бориб ўқиш ёки Ўзбекистондаги олийгоҳларга “перевод” қилиш таклифи берилган. Видеодан кўринадики, талабалар ҳам, уларнинг ота-оналари ҳам бунга рози бўлмаган.

Масъулларнинг гапи бир-бирига мос эмас

Kun.uz’га Россиянинг “МЭИ” миллий тадқиқот университети” федерал давлат бюджети олийгоҳи, филиал вакиллари ва талабалар билан бўлган Zoomʼда ёзиб олинган суҳбат тақдим қилинган. Унда россиялик вакиллар филиалга лицензия берилмаган ва бунга сабаб лаборатория жиҳозлари етарли эмаслиги, бинони қабул қилиб олиш ҳақидаги ҳужжат уларга етиб бормаганини айтишган.

Лекин филиал ректори Ҳожиакбар Далиев талабалар Telegram-гуруҳида бошқача гап ёзган. 2023 йилнинг 5 октябрида ёзилган хабарда Далиев лицензия олинмагани сабаб Энергетика вазирлиги 10 миллиард сўм пулни ўтказиб бермаганини айтган. Бу бўйича таҳририят Энергетика вазирлигига сўров юборган.

Бино вақтида топширилмаган

Тегишли ҳужжатга қаралса, 2019 йил июн ойидан кейинги бир ой муддатда филиал таъсис ҳужжатлари ишлаб чиқилиши ва келишилиши, белгиланган тартибда филиал давлат рўйхатидан ўтказилиши кераклиги кўрсатилган. 2 ойда эса филиал тузилмаси тасдиқланиши керак бўлган. Бу учун эса Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги масъул.

Филиал учун ажратилган бино ва иншоотларни қуриш, реконструкция қилиш, капитал таъмирлаш, уларни замонавий ўқув-лаборатория ускуналари кабиларни эса “Иссиқлик электр станциялари” АЖ, “Ўзбекистон миллий электр тармоқлари” АЖ, “Ҳудудий электр тармоқлари” АЖ ва “Ўзбекгидроэнерго” АЖ молиялаштириши керак эди.

Бино 2022 йил 1 январгача топширилиши керак эди. Бош пудратчи Enter Engineyering Pte. Ltd. (Сингапур) компанияси бўлган. Бироқ  Enter Engineyering Pte. Ltd сайтига қаралса, бош пудратчи лойиҳани 2023 йилда, яъни белгиланган муддатдан камида 1 йил кечиктириб бажарган. Бунинг устига, Россия томони бинода лаборатория жиҳозлари етарли эмаслигидан норози.

Очиқ қолаётган саволлар

Энг асосий савол – нега талабалар лицензияси йўқ жойга ўқишга қабул қилинган?

4 йилдан бери бу воқеадан Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги хабари бўлмаганми?

Пудратчи ташкилотдан бино қабул қилиб олинаётганда Россиядан вакиллар чақирилмаган ёки келмаган (Kun.uzʼга маълум эмас)ми?

Битирувчиларга ўқиш бошланганидан бери дарс ўтилмаётгани сабаби нимада, уларнинг кейинги тақдири нима бўлади?

Олийгоҳнинг ўтган йилги битирувчилари қаернинг дипломини олишган?

Филиал қачон лицензия олади ва бу бўйича ОТФИВ ўрганиш ишларини бошлаганми?

Kun.uz мухбири юқоридаги саволларга жавоб олиш учун филиал проректори Аҳмед Искандаровга мурожаат қилди. Бироқ у саволларга жавоб беришни истамади. Энергетика вазирлиги ва ОТФИВдан эса ҳали жавоб келгани йўқ.

Расман раҳбари бўлмаган Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги эса хозирча вазиятни четдан туриб кузатишни маъқул кўрмоқда.

Зуҳра Абдуҳалимова,
журналист